Atat�rk'�n en b�y�k �zelliklerinden biri de bilimsel ve ak�lc� bir d���nceyi (rasyonalizm) T�rk toplumunun b�t�n alanlar�na egemen k�lmak �abas�d�r. Daha �nceki b�l�mlerde de g�r�ld��� gibi, Atat�rk insan akl�na �ok de�er verirdi. "Ak�l ve mant�kta ��z�mlenemeyecek sorun yoktur" s�z� O'nun bu konudaki g�r���n� en �zl� bi�imde a��klamaktad�r.

Y�zlerce y�l koyu bir kadercilik anlay��� i�inde ya�ayan T�rk toplumunu yeniden canland�rmak, ancak ak�lc�l���n her i�te �nc� olmas�n� sa�lamakla olurdu. Atat�rk bu nedenle ak�l yoluna a��rl��� vermi�, her i�in �l��s� olarak akl� kullanm��t�r.

Ak�lc�l���n zorunlu sonucu bilimselliktir. Bilimler, ak�l yolu ile yap�lan zihinsel �al��malardan ��kar. Bat�da ak�lc�l�k ba�lad�ktan sonra, �nce do�rudan do�ruya ak�l ilkeleri demek olan matematik b�y�k bir geli�meye kavu�tu. Matemati�i mekanik izledi. Sonunda ak�l ve deney yolu ile �teki bilimler h�zla ilerledi. Bundan da teknoloji do�du.

G�r�l�yor ki, ak�l ve bilim her t�rl� geli�menin kayna��d�r. Bunun i�in Atat�rk, "Hayatta en hakiki m�r�it ilimdir... T�rk Milleti'nin y�r�mekte oldu�u ilerleme ve uygarl�k yolunda elinde ve kafas�nda tuttu�u me�ale m�sbet ilimdir" demi�tir.

T�rk milleti ger�ekleri ak�l ve bilim yolu ile de�erlendirdik�e ilerleyip geli�ecektir. Ekonomik, k�lt�r ve ahl�k alan�nda geli�me buna ba�l�d�r. Unutulmamal�d�r ki, ahl�k kurallar� da ak�l yolu ile konulmu�tur

�A�DA��ILIK VE BATILILA�MA

Ak�l� ve bilimi kendine �nc� yapan Atat�rk �ok ger�ek�i idi. Madem ki T�rk milleti modernle�ecek, yenile�ecekti, o halde, yap�lmas� gereken �ey, ya�an�lan �a�da en geli�mi� kurumlan hi� �ekinmeden benimsemekti. �a�da� kurumlar Bat�'da idi. �yleyse Bat�'ya y�nelmeliydi.

Atat�rk bir Bat� hayran� de�ildir. Uzun y�llar Bat�'l� devletlerle �arp��m��, onlar�n emperyalist oyunlar�n� bozmak i�in u�ra�m��, bir b�y�k asker, ku�kusuz g�z� kapal� bir Bat� taklit�isi olamazd�. Ama, ger?ekleri g�rmesini bilen Atat�rk en ileri kurumlar�n Bat�'da oldu�unu g�rmezlikten gelemezdi. Bunun i�in Bat�'ya y�neldi. �a�da� kurumlar s�z geli�i Afrika'da olsayd� elbet oraya y�nelecekti. �u s�zleri ne kadar ilgi �ekicidir: "Memleketimizi modernle�tirmek istiyoruz. B�t�n �al��mam�z T�rkiye'de modern yani Bat�'l� bir h�k�met v�cuda getirmektir. Uygarl��a girmeyi isteyip de Bat�'ya y�netmeyen millet hangisidir?". �zellikle son c�mle �ok dikkate de�er ve Atat�rk'�n ger�ek�ili�ini bir kez daha kan�tlar. Bat�'ya bizden �ok daha uzak olan Japonlar, T�rkler'den �nce Bat� kurumlar�n� oldu�u gibi alm�� ve bug�nk� durumlar�na eri�mi�lerdir.

Atat�rk, T�rk Milleti'nin tarihsel bir ger�e�ini de �ok �zl� bi�imde a��klam��t�r: "T�rkler'in y�zlerce y�ldan beri izledi�i hareket devaml� bir y�n muhafaza etti. Biz her zaman Do�u'dan Bat�'ya y�r�d�k."

�yle ise T�rk milliyet�ili�i ruhu i�inde ca�da�las�lacakt�r. �a�da� kurumlar T�rk'�n elinde kendi ki�ili�ini kazanacakt�r. Ak�l ve bilim yolunun buyru�u budur.

M�LL� B�RL�K VE BERABERL�K, �LKE B�T�NL���

Her T�rk'�n b�y�k bir dikkat ve titizlikle korumas� gerekli Mill� Birlik ve Beraberlik ilkesi, Atat�rk milliyet�ili�inin zorunlu bir sonucudur. Bu g�r�� ve anlay��a g�re, millet �lkesiyle birlikte b�l�nmez bir b�t�nd�r. Herkesin bunu kabul etmesi ve ayn� idealleri ger�ekle�tirmek i�in birlikte hareket etmesi gerekir.

Atat�rk, T�rk milleti bir b�t�n haline gelmeden Kurtulu� Sava��'n� ba�latmam��t�. Ancak b�l�c�, zedeleyici ak�mlar� ve ayaklanmalar� bast�rd�ktan sonra ba�ar� yollar� kendisine a��lm��t�r. Atat�rk konu�malar�nda, s�ras� geldik�e, hem zaferin hem de ink�l�plar�n milli birlikle ger�ekle�ti�ini belirtmi�tir. O, hi�bir zaman vatan� milletten ayr� d���nmemi�tir.

Madem ki millet ayn� ideale ba�l� insanlar�n olu�turdu�u bir birliktir, o halde insanlar�n �zerinde ya�ad��� vatan par�as� da bir b�t�nd�r, kutsald�r. B�l�nemez, par�alanamaz. Bunun aksini d���nmek milliyet�ili�i ink�r etmek olur. Milliyet�ilik ink�r edilecek olursa T�rk varl��� da sona ermi� olur.