|
II. BALKAN SAVAŞI

I.
Balkan Savasinda Osmanli Devletinin agir maglubiyete ugrayip
Balkanlardan çekilmesi sonucunda, Balkanlarda siyâsî bakimdan büyük bir
bosluk ve dengesizlik meydana geldi. Ganimetin paylasilmasinda
anlasamiyan Balkan devletleri, birbirine düstüler.
Sirbistan
askeri, hareket dolayisiyla, Sirp-Bulgar ittifakinin çizdigi ve
kendisine ayirdigi arazi parçasindan daha büyük bir bölgeyi ele
geçirmisti. Sirplarin bu arazi bölgelerini geri vermemesi anlasmazligin
dügüm noktasini teskil ediyordu. Diger taraftan Londra Konferansinda en
büyük payi Bulgaristan'in almasi, diger müttefiklerin hosnutsuzluguna
sebebiyet vermisti. Bulgarlarin Ege kiyisina ulasmis olmasini
Yunanlilar sert tepki ile karsilamislardi. Bu husus, Yunanistan ile
Sirbistan'i birbirine yaklastirmis ve aralarinda ittifak anlasmasi
akdine sebep olmustu. Sirbistan ile Yunanistan'in birbirlerine
yaklastiklarini gören Bulgaristan, bu iki devlete tam hazirliklarini
yapmadan önce 29-30 Haziran 1913'de saldirdi. Ancak Bulgar ordusu
Yunanlilar ve Sirplar tarafindan Makedonya'dan çikarildi. Bu sirada
Bulgaristan'dan pay almak istiyen Romenler de savasa girdiler ve kisa
zamanda Bulgar Dobruca'sini ele geçirdiler. Bulgar ordulari birkaç
cephede savasmak zorunda kaldigi için yenilmeye basladi.
Osmanli Devleti de bu tarihî firsati kaçirmadi ve bütün özellikleri ile bir Türk sehri olan Edirne'yi geri aldi.
Bu
yenilgiler üzerine Bulgarlar, bir yandan Romanya kralina basvurarak
Balkanli devletlerle, bir yandan da Babiâli'ye basvurarak Osmanli
Devletiyle baris yapmak istediler.
II.
Balkan Savasi sonunda, Bulgaristan'la diger Balkan devletlerinin
imzaladiklari 10 Agustos 1913 tarihli Bükres Antlasmasi, Romanya ile
Bulgaristan'in yeni sinirini belirtiyor, Tuna'nin güneyinde kalan
önemli bir arazi parçasini Güney-Dobruca dahil Romanya'ya birakiyordu.
Osmanli
Devleti ile Bulgaristan arasinda 29 Eylül 1913 tarihinde imzalanan
Istanbul Antlasmasi ile Bulgaristan, Kirklareli, Dimetoka ve Edirne'yi
Osmanli Devletine geri verdi. Antlasmada Bulgaristan'da kalan Türklerin
de durumu ele alinmakta, Türklerin mülkiyet haklarina saygi
gösterilecegi de belirtilmekte idi.
Osmanli
Devleti ile Yunanistan arasinda imzalanan 14 Kasim 1913 tarihli Atina
Antlasmasi ile Girit kesin olarak Yunanistan'a birakildi. Ege
adalarinin ne olacagi da büyük devletlerce kararlastirilacakti. Büyük
devletler ancak 1914 Subatinda Londra'da, bu adalardan Imroz, Bozcaada
ve Meis bir yana, digerlerinin Yunanistan'a ve Italya isgalinde
olanlari da Italya'ya kalmasina karar verdiler. Ancak bu karar üzerinde
henüz bir anlasmaya varilamadan I. Dünya Harbi çikti. Sirbistan'la
antlasma ise 13 Mart 1914'de Istanbul'da imza edilmistir. Sirbistan'la
Osmanli Devletinin artik ortak siniri olmadigindan, sadece Sirbistan'da
kalan Türklerin durumlari düzenlenmistir.
I.
Dünya Savasi öncesi dönemde Osmanli Imparatorlugu, Afrika ile ilgisini
kesmis, Balkanlarda agir toprak kaybina ugramis, Bulgaristan'dan geri
aldigi Edirne ile Dogu-Trakya'da kalabilmistir. Balkanlardaki
devletlerin güçlenmesi ise, Avusturya-Macaristan ve Almanya' nin burada
ilerleme egilimlerine ve Rusya ile Ingiltere'nin nüfuzlarina set
çekmisti.

|