Nivîskarê Nobel-wergirtî Günter Grass

Amadekirin û wergerandin: Tengezarê Marînî

16.10.1927 Günter Grass li Danzig ji dayîk bû 1933-44 Xwendina seretayî ta Gemnasiyomê li Danzig xwend 1946 Ji zindana girtiyên şerê cîhanî a diwem hate berdan û mîna karkerekî li Hildesheim karkir 1947 Mamosteyê bişaftina keviran li Düsseldorf 1948-52 Xwendina Akadîmiya huner li ber destê van Professoran Mages û Pankok 1955 Xwendina yekem li pêşberî Grûppa 47 li Berlin bû 1956 Berhema wî a yekem "Die Vorzüge der Windhühner. Gedichte und Grafiken=? mirîşkên ba, helbest û Grafîk". Mala xwe bire Paris. Pêşengeha wî a yekem ji Plastîk û Grafikan li Stuttgart bû 1957 Xelata Grûpa 47 ji "Die Blechtrommel = def a tenekeyî 1959 Roman a wî "Die Blechtrommel" hate weşandin. Senat a bajarê Bremen nexwest xelata toreya bajêr bide Grass 1963 bo endamê Berliner Akademie der Künste= Akadîmiya Huner a Berlîn 1965 xelata Georg-Büchner- wergirt û . doktora şerefê li Kenyon-College,USA wergirt 1968 xelata Fontane wergirt 1976 Bi Heinrich Böll û Carola Stern re Kovara L weşandin û di wê salê de şêwirmendiya nivîskaran û weşanxane li Luchterhand damezirand. Doktor a şerefê li Zankoya Harvard, li USA wegirt 1978 Xelata Alfred-Döblin wergirt. 1979 Film ê "Die Blechtrommel= def a tenekeyî" ji hêla Volker Schlöndorff, ko ji nivîsîna sînaroya a Grass bû, xelata zêrîn a Bundesfilmpreises= xelata filmên yekgirtina Elmaniya wergirt û xelata çûqilya xurmê a zêrîn li festîva Canne wergirt û her weha xelata Academy Award (Oscar) bo baştirîn fîlmê zimanê biyanî di sala (1980) ê wergirt. 1983 Bo rêvebirê Berliner Akademie der Künste= Akadîmiya Hunerê li Berlîn 1990 mamosteyêmêvan ji bo waneya Poetik= Helbestvanî, li zankoya Frankfurt bû. Dektora şerefê li zankoya Posznan wergirt 1999 Mamosteyê Poetik ( Helbestvaniyê) li Zankoya Tübingen. Di 30.9. 1999 an de, nûçe ji hêla akadîmiya Siwêdî bo dana xelata Nobel, li Stockholmê belav bû, ko Grass xelata Nobel a toreyê wergirt. Günter Grass niha li bajarê Lübeck dijî, cihê ko Günter-Grass-Haus ( Mal a Günter-Grass) li wir e. Berhem Trilogî a Danzig Die Blechtrommel = defa Teneke(1959) Katz und Maus= Pisîk û Mişk (1961) Hundejahre segên salan (1963) Örtlich betäubt = benca cihînî(1969) Aus dem Tagebuch einer Schnecke=Meyxaneyek ji pirtûka rojane (1972) Der Butt=masiyê pehnik (1979) Das Treffen in Telgte= Hevdîtina li Telgtê (1979) Kopfgeburten oder Die Deutschen sterben aus= Zayîna seriyan an Elmandimirin (1980) Die Rättin= Xilt (1986) Ein weites Feld= Zeviyekî dûr (1995) Mein Jahrhunder= Sedsala mint (1999) Im Krebsgang= rêgeha Penceşêr(2002) Letzte Tänze= dîlana dawî (2003) Drama Die bösen Köche=Xwarinçêkerên xerab . Drama. (1956) Onkel, Onkel= Apo, Apo. Yariyek bi 4 fayîla ye. (1958) Lyrik = Helbest Gleisdreieck = şivîl a sêçik(1960) Die Vorzüge der Windhühner= pêşengiya mirîşkên ba. helbest, Pexşan û xêzkêşan. Fundsachen des Nichtlesers= Heyokên dîtî ên nexwêner Helbestên kurt û xêzkêşan Ên dîtir Widerstand lernen=fêrî berxwedanê bibin. Axaftinên siyasî 1980-1983. (1984) Zunge zeigen=ziman nîşan bidin. Bîranînên rojane bi xêz kêşanê (1988) Xelatên wergirtî: Ji bilî ko xelata Nobel a Literatur, Grass pir xelatên bi nirx ên din wergirtine ji wan: 1965 Grass xelat a Büchnerpreis = Xelat a pirtûka li ser karê xwe ê helbest û pexşan bi navê " worin er kühn= ji kîve ev Dilbazî“xedarî“, ko jiyana me bi tundî rexne dike." 1967 Grass xelata Carl-von-Ossietzky-Medaille wergirt. 1994 akadîmiya Bavariya a ciwaniya huner xelata mezin a toreyê da Günter Grass=Großen Literaturpreis. 1995 Grass Hermann-Kesten-Medaille wergirt, û di sala pey re xelata Thomas-Mann a bajarê Lübeck wergirt. 1. Tişt in bo nexwêneran Hertişt di hêla pîtan de ye Mîna armanca ko têkeve çav xwe. Ew heyok li wir, Neynûkên xûz an peritî ne, Ew ên pakindek li şûn xwe hişt 2. Parçe Bo destxistinê hêsan in. Kevir baş radayîne di dest de Û navdest, camên min in. Di nêvbera wan de, Azadiya daxwaziyê diqîre. 3. Têkçûn Eger niha be, ko hêlkên nû Aspîrîn himbêz kiribin Serê dîkilan diêşe, Bi ser de jî pêl l, hev dikin, Çendî nerehet e, çîçik di pêşiya salê de Ji hêlikê derbikevin 4. Germtir bimîne Lingê rastê jî, niha diêşe bi cefa bo pê, ez keroşkekê dibim, a ko dikeve nav çerx û dewranan, li nik guhan. Çawa çavên birîndar hîn diçirisin, Çendî gerimtir e, ez, hetahetayê li ser kaxezê bimînim. 5.Çar xêz pênûsên qurşînî, hemî tûj bûn peyv bang dide, ew ê jibermayî, hîn jî negotiye bimîne 6. Mîrate Xanî çû Tenê kilît man, Ên ji bo qebo, Ew jî çûn, di gel terim pêk ve. 7. Spêdeyeke gerimtir Piştî ko min, taximê diranên xwe ji piyalê hênabûn der, û siwar kirin, gijbûn Di neynikê re digirnijîm, û min rê li destpêka rojê vedikir 8. Ji nav bexçê me Nûgihayî, an jî bi yedekdiran gez dike, an jî tenê wêneyan dikşîne, nimûne, tivir, beriya kawî bibin û rengê xwe winda bikin. 9. Bi şûn de Hîna sivore li hev neciviya bûn, gwîzên sala par dixwazin, ên sala par bi te,im in, û têne şikandin. 10. sipêda yekşembê çawa bi nazdarî ew li xwe zîvirî, bi rastî, xemê dixwe, da neynûkên xurrînê turumbêla xwe û refrafê wê bişo. 11. Waneya Rengan Rengê postê, nêzîk, nema zer dimîne Vemirxane, hîn li sor lezê dike Ji serkarekî bo ên din, Lê bi şûn ve, hemî reng giring in, Bila dûşembeya şîn jî pêwende bibe Û xwe li gor rewşa bazarê biguncîne. 12. Li ser Kaxezê Pêkenîn e venebêje, kevir gotibû. Lê meqes Çiv-çiva xwe ranewestandibû. 13. Vedeng Ji ber ko min bi eşq Li ser beqa bejî nivîsî bû, Di qelebalixa çûn û hatina rê de, Hinekan beqên xwe ên bejî.. rasterast diyarî min kirin. 14. Heyama bê Çakêt ê min, li ser sêncê raxistiye, tête nermijandin, biyavê ( dûrahiyê) bi bêrîkên vala, di min û xwe de, bi azadî, dihêle. 15. Dubare Disotin, Rengên min ên mayî, Befir bêhinê dide, Ew dê hertiştî bi qapût bike.