Acné

De huid bestaat uit een bovenste laag of opperhuid en daaronder de lederhuid waarin de talgklieren zich bevinden. Deze scheiden talg af op de huid. Hieronder bevindt zich dan nog eens het onderhuis bindweefsel.

Talg bestaat o.a. uit cholesterol en voorkomt de uitdroging van de huid, houdt de huid soepel en vormt een zuurmantel als bescherming tegen micro-organismen. De productie van talg wordt gestimuleerd door hormonale en psychische of emotionele invloeden. We zien hier het verband met stress.

Op 1 cm² huid bevinden zich zo’n 20 talgkliertjes en 100 zweetkliertjes. De talgklieren liggen langs de haarschachten in de huid.

Symptomen:

· Ophoping van huidschilfers, ingedroogd talg en bacteriën in de huidporiën, waardoor zich een mee-eter of comedo vormt. Hierdoor wordt de talgafvoer van

de haarzakjes naar de poriën belemmerd. Bij een onvolledige afsluiting is er sprake van open of zwarte mee-eters en bij een volledige afsluiting van gesloten of witte mee-eters. De zwarte puntjes ontstaan door oxidatie van de talg en hebben niets te maken met een gebrek aan hygiëne. Mee-eters zijn niet de oorzaak, maar het gevolg van een belemmerde talguitscheiding.

· In de verstopte poriën ontwikkelen zich bacteriën die een aantal vetten in de talg afbreken met irritatie tot gevolg. Het zijn eigenlijk deze vetzuren die

verantwoordelijk zijn voor de vorming van mee-eters en ontstekingen. De mee-eters kunnen gaan openbarsten.

· Acné kan zich voordoen op het gelaat, de nek, de rug, de borst, de schouders, de bovenarmen, de billen,…

· In de puberteit staan de tieners aan nogal wat stress bloot, wat bijdraagt tot het ontstaan of de verergering van acné. Op haar beurt zorgt de acné weer voor

eventuele minderwaardigheidsgevoelens, verlegenheid, angst t.o.v. het andere geslacht, enz. Dit brengt dan weer stress met zich mee en zo kan acné dus zorgen voor een vicieuze cirkel. Na de puberteit verdwijnt de acné vaak spontaan. Volwassenen kunnen echter ook acné krijgen.

Bij oppervlakkige acné is er sprake van puistjes en mee-eters zonder abcessen. Bij ernstige acné steken de ontstoken puisten diep in de onderliggende huid en verschijnen er met pus gevulde cysten die open kunnen barsten en grotere abcessen vormen.

Mogelijke oorzaken en beïnvloedende factoren:

· Hormonale veranderingen: menstruatie, zwangerschap, gebruik van anabole steroïden, puberteit. Hormonen, talg en bacteriën werken op elkaar in, waardoor

acné vaak ontstaat bij tieners. In de puberteit zijn de talgklieren in de huid actiever onder invloed van de geslachtshormonen en scheiden meer talg af. Als er meer talg wordt gevormd dan er kan worden uitgescheiden, raakt de haarfollikel verstopt. Testosteron stimuleert de klieren en oestrogeen remt ze af. Meisjes met ernstige acné hebben vaak een verhoogd niveau van testosteron.

· Zonlicht

· Voeding

· Stress

· Seizoen: vaak erger in de winter

· Cosmetica die de poriën verstopt; make-up producten o.b.v. olie ; deze vetzuren zijn meestal sterker dan de eigen vetzuren. Andere ingrediënten die te sterk

zijn voor de huid zijn : lanoline, isopropylmyristaat, natriumlaurylsulfaat, laureth-4 en D & C rode kleurstoffen

· Constipatie: een normale stoelgang telt drie ontlastingen per dag

· Betrokken vitaminen en mineralen : A, B6, C, E, foliumzuur, kalium, magnesium, zink, selenium, chroom. Verder ook omega-3 vetzuren

· Bepaalde medicijnen bvb. op basis van bromiden of jodiden, barbituraten, vitamine B12, anti-epileptica, lithium

· Langdurig contact met bepaalde chemische stoffen bvb. smeervetten of minerale oliën, koolwaterstoffen, koolteerderivaten, dioxine

· Slechte hygiënische omstandigheden of onvoldoende verzorging

· Erfelijkheid: als beide ouders last hadden van acne, zullen drie van de vier kinderen het ook krijgen.

· Gebruik van de anticonceptiepil

· Jodiumhoudende voedingsmiddelen: een teveel aan jodium wordt via de vetklieren uitgescheiden, wat de poriën irriteert.

· Verwijding van bloedvaten

· Strakke kleding op bepaalde plaatsen

· Stoornissen van de eierstokken of bijnieren

Verwikkelingen:

· Littekenvorming

· Minderwaardigheidsgevoelens, laag zelfbeeld, verlegenheid, enz.

· Nagekeken of gepest worden

Mogelijke klassieke behandelingen:

· Uitdrukken van mee-eters is niet aan te raden, omdat hierdoor irriterende stoffen kunnen terechtkomen in het omliggende weefsel. Alleen het type puist met

een klein, geel etterkopje mag voorzichtig opengedrukt worden; de puist geneest sneller als de pus eruit is. Warmwaterverbanden kunnen gebruikt worden; hierdoor worden de mee-eters zacht en makkelijker te verwijderen

· Verwijderen van mee-eters met een steriele naald of een comedonenquetcher door de arts

· Gebruik van antibiotica tegen de bacteriën, aangebracht op de huid of oraal ingenomen. Deze moeten echter vaak maanden of jaren gebruikt worden, met

risico op nevenwerkingen.

· Allerlei crèmes, vloeistof of gel met bvb. tretinoïne (of retinol, een afgeleide van vitamine A), zwavel, resorcine, benzoylperoxide,… Benzoyl zorgt ervoor dat

de peroxide in de poriën dringt, waardoor zuurstof vrijkomt die de bacteriën doden, én dat de vetzuren die de poriën irriteren onderdrukt worden.

Een gel op waterbasis is het beste. ‘s Avonds gebruiken, een uur laten inwerken en dan grondig van de huid wassen. Producten met een lage concentratie benzoylperoxide blijken even efficiënt als die met een hogere. Bij een droge huid is het beter een lage concentratie te gebruiken, omdat deze huid erg gevoelig kan zijn voor het product. Het is een normale reactie als de huid rood wordt bij het aanbrengen van het product. Aangezien acné zich verspreidt van de neus naar het oor, moet men dus verder behandelen dan de rode, ontstoken zone…

· Zonlicht of kuur met UV-licht.

· Bij gebruik van geneesmiddelen tegen acne kan men echter beter uit de zon blijven en infraroodlampen vermijden, evenals zonnebrandmiddelen.

· Gebruik slechts één geneesmiddel tegen acné, bepaalde types geneesmiddelen mogen niet tegelijkertijd worden toegepast.

· Chemische peeling om de ontstekingen te draineren of cysten te verwijderen.

· Orale toediening van isotretinoïne, dat echter ernstige nevenwerkingen kan veroorzaken en ook afwijkingen aan de foetus bij gebruik tijdens de zwangerschap

· Corticosteroïdeninjecties van ontstoken cystes of abcessen

· Openen van cysten of abcessen om het vocht er te laten uitvloeien

· Het gebruik van de anticonceptiepil is delicaat: soms veroorzaakt het acné of draagt ertoe bij, soms kan het helpen bij vrouwen die tijdens de menstruatie een

verergering krijgen, soms moet een andere vorm van anticonceptie worden aangeraden

· Verwijder make-up elke avond

· Om de puistjes onzichtbaar te maken, kan men gebruik maken van een crème met een hoog pigmentgehalte van 50-70%

Complementaire behandelmogelijkheden:

De huid kent heel wat functies. Een belangrijk functie is de bijdrage tot uitscheiding van allerlei afvalstoffen door transpiratie.

Als de uitscheiding van afvalstoffen onvoldoende door nieren, lever, dikke darm of longen gebeurt, wordt de huid ingeschakeld als reservemechanisme. Ook het zenuwstelsel en de immuniteit spelen een rol. Bij stress kan het zenuwstelsel allerlei functiestoornissen veroorzaken van de meest uiteenlopende organen.

Verzuring door teveel afvalstoffen in het lichaam als gevolg van constipatie en een slecht zuur-basenevenwicht in de voeding is een belangrijke factor. Het belangrijkste blijft echter de hormonale factor. Maar dit verklaart niet waarom niet iedereen last heeft van acné op een bepaalde leeftijd. Andere factoren spelen dus een rol.

Welke organen spelen een rol bij acné?

· Huid

· Lever

· Dikke darm

· Nieren

· Zenuwstelsel

· Immuunstelsel

· Hormonaal stelsel

Welke mogelijkheden staan ter beschikking?

· Gebruik van zure zeep (zeep zonder zeep) zonder parfum, die de zuurtegraad van de huid respecteert.

· Men kan de huid deppen met Molkosan of kamillosan.

· Men kan een masker op het gelaat leggen van groene klei, dat een trekkende werking heeft op de onderhuidse ophopingen. Dit mag om de twee à drie dagen,

niet dagelijks omdat de huid anders niet de kans krijgt zich te normaliseren. Ook een honingmasker kan men gebruiken met zijn hoge antiseptische werking

· Aanpakken van constipatie: zie de tekst hierover elders op de site

· Zorgen voor een goede lichaamsbeweging, dit stimuleert de uitscheiding van afvalstoffen door longen, nieren, darmen, lever.

· Biorelaxatieoefeningen met autosuggestie en positieve affirmaties

· Bachbloemen als emotionele ondersteuning

· Met podosegmentale reflexologie kan men de gebieden van de huid, darmen, lever, nieren, zenuwstelsel en hormonaal stelsel activeren.

· In ernstige gevallen kan men overwegen hoge darmspoelingen te laten toepassen voor een volledige zuivering van de dikke darm.

· Ook sigaretten en alcohol zorgen voor veel afvalstoffen in het lichaam en kunnen best vermeden worden.

· Aerobic 07 of colloïdaal zilver als antibacterieel middel. Bvb.in de vorm van Aloe silver gel van Energetica Natura met aloë extract en colloïdaal zilver 4 ppm, dat meerdere keren per dag op de huid wordt aangebracht

· Drie maal per dag een kruidenthee drinken, samengesteld met kruiden werkzaam op de betrokken organen. Gerangschikt naar werkzaamheid in dalende volgorde:

Ø Huid : kamille-bloem, paardebloem-bloem, melisse-blad, hamamelis-blad, heermoes-kruid, driekleurig viooltje, ogentroost-kruid

Ø Lever : heermoes-kruid, senne-blaadjes, paardebloem-bloem, pepermunt-kruid, goudsbloem-bloem, driekleurig viooltje, rozebottel, peterselie-blad

Ø Dikke darm : kersen-bloesem, kummel-zaad, linde-bloesem, melisse-blad, kamille-bloem, lavas-blad

Ø Nieren : orthosiphon, guldenroede-kruid, heermoes-kruid, brandnetel-kruid

Ø Zenuwspanningen : lavendel-bloem, passiebloem-blad, hop-bellen, appel-bloesem, kersen-bloesem, goudsbloem-bloem, anijs-zaad, rozen-blaadjes, rozebottel, melisse-blad

Ø Hormonaal stelsel : aangezien er een probleem is met teveel androgenen (mannelijke geslachtshormonen), kunnen we volgende kruiden gebruiken : hop-bellen, hondsdraf-kruid, hennepnetel-kruid, passiebloem-blad, ogentroost-kruid, heermoes-kruid, roze-blaadjes

Een fytotherapeut, gezondheidstherapeut kan voor u de beste samenstelling uitzoeken.

· Fytotherapie: als uitwendige verzorging kan men een samenstelling laten maken van, naar keuze: goudsbloem-olie, bergamot-etherische olie, driekleurig

viooltje-bloemen als drainerend middel voor de huid, macadamia-olie, kliswortel-olie maceraat, walnootolie-maceraat, palmarosa-etherische olie, patchouli-etherische olie, teunisbloem-olie

· Voedingstherapie

Er wordt vaak erg ongezond gegeten door de jeugd. Dr. Franckaert spreekt zelfs van de CCC-generatie: chips, cola en computer. Sommige bronnen beweren dat voeding geen invloed heeft op acné. Dit is een erg bekrompen visie, gebaseerd op onwetendheid. Voeding heeft een zeer grote invloed op onze gezondheid in het algemeen.

Wat een gezonde voeding inhoudt, vindt u in de talrijke teksten hierover op deze website.

Het belangrijkste principe in de voeding is het zuur-basenevenwicht.

Verboden:

Suikerspullen, verhit vet, fast food, dierlijke vetten, room, kaas, peulvruchten, zout, koffie, alcohol, zwarte thee, charcuterie, frisdrank, geraffineerd meel, chocolade en choco, eieren

Beperkt toegelaten:

Melkproducten, granen, noten (vooral amandelen)

Aanbevolen:

In het algemeen zijn groente, fruit, aardappelen, goed: deze zorgen voor ballaststoffen, vitaminen, mineralen, antioxidanten, enzymen, oligo-elementen.

Voor de huid, lever, nieren, dikke darm en zenuwstelsel in het bijzonder zijn er enkele gunstige voedingsmiddelen:

· Gunstige voedingsmiddelen: kervel, peterselie, selder, prei, pompoen, wortelen, courgette, komkommer, groene kool, veldsla, artisjok, rammenas, witlof, rode

biet, andijvie, sla, kaki, cactusvruchten, kersen, bessen, abrikozen, avocado, meloen, mango, mispel, ananas, perzik, druiven, appel, pompelmoes, tarwekiemolie, olijfolie, lijnzaadolie, honing, stuifmeelpollen

· Voedingsmiddelen met een hoog jodiumgehalte kunnen best vermeden worden: runderlever, kalkoen, kip, tarwekiemen, zeezout, keukenzout, zeewier, krab,

asperges, broccoli, ui, maïs

· Brood is nogal belastend o.a. voor de lever gezien de vele nadelen ervan. Probeer regelmatig brood te vervangen door de betere granen: gierst, boekweit,

wilde rijst. Voor de alternatieven verwijs ik naar de tekst hierover.

· Zuivelproducten: vermijd dus kaas en room, neem gepasteuriseerde melk of yoghurt of karnemelk, geen U.H.T. of gesteriliseerde producten (verhit vet)

· Het is absoluut niet nodig om elke dag vlees te eten. Zo’n drie keer per week is voldoende; vermijd in elk geval charcuterie. Door de vervuilde zeeën is vis

een probleem geworden. In verband met de omega-3 vetzuren raadt men aan visoliecapsules te gebruiken. Door de slechte verteerbaarheid, oprispingen met een vieze smaak e.d. raad ik aan als alternatief lijnzaadolie te gebruiken van Barlean’s.

· Een extra aanvoer van vitamines, mineralen, enzymen kan nuttig zijn in de vorm van natuurlijke voedingssupplementen. zoals honing, melasse, chlorella, alfalfa,

brandnetelpoeder, enz. Gebruik echter geen spirulina, omdat dit nogal veel jodium bevat.

· Een goede zinkaanvulling vindt u in ZnZyme Forte van Energetica Natura

Men dient er rekening mee te houden dat een grondige sanering van het lichaam in het begin allerlei zuiveringsreacties kan teweegbrengen, waardoor de klachten aanvankelijk erger worden. Hierna zal het lichaam zich echter normaliseren. Een aangepast voedingspatroon naar aanleiding van acné komt heel het lichaam ten goede.

Als de acné verbeterd of verdwenen is, kan men terug wat soepeler worden in het voedingspatroon en een aantal beperkt toegelaten of verboden voedingsmiddelen terug inlassen.

Bekijk acné positief als een uitdaging en een kans om bij het groeiend aantal mensen te behoren dat op de boot springt van een gezonde, natuurlijke levens- en voedingswijze en zich niet laat versuffen door de talrijke reclame voor ongezonde producten.

Bron:

Dries, J., Acné probleemloos genezen, Arinus, Genk, s.a.

Haneveld, G.T., Atrium geneeswijzer, Atrium, Alphen aan de Rijn, 1997

Merck, Medisch handboek, Bohn Stafleu Van Loghum, Houten, 2000

Tkac, D., Het grote medische handboek voor het gezin, Zuidnederlandse Uitgeverij, Aartselaar, 2002

Youngson, R., Medische gezinsencyclopedie, Zuid Boekproducties, Lisse, 2000