การติดเชื้อช่องปาก ขากรรไกรและใบหน้า

   ช่องปากคน เป็นแหล่งเชื้อโรคแหล่งใหญ่ของร่างกาย เป็นช่องที่รวมเชื้อโรคจำนวนมากอยู่ด้วยกันทั้งเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคและเชื้อที่ไม่ก่อโรค ด้วยเหตุนี้เมื่อมีเงื่อนไขที่เหมาะสมเพียงพอ จนเชื้อโรคสามารถรุกรานร่างกายและก่อให้เกิดการทำลายเนื้อเยื่อหรือพยาธิสภาพ 

สิ่งที่เรียกว่า การติดเชื้อก็จะเกิดขึ้น ( ควรดูเรื่อง กายวิภาคช่องปาก ประกอบไปด้วย )

   ลักษณะทั่วไป

        การติดเชื้อของช่องปาก ใบหน้า ขากรรไกรและคอ มักจะเกิดร่วมๆกันได้เสมอ โดยมีต้นเหตุใหญ่ๆมาจากช่องปาก เราอาจสรุปอาการของการติดเชื้อช่องปาก ตั้งแต่ไม่รุนแรงจนถึงรุนแรงได้ดังต่อไปนี้

        1.มีอาการปวด  บวม ออกแดง บริเวณผิวหนังที่บวม หากเอาหลังมือแตะดู จะรู้สึกอุ่นหรือร้อน มักจะร่วมกับการบวมภายในปาก  ณ ตำแหน่งที่เป็นฟันหรือเหงือกที่เป็นสาเหตุ ( ดูเรื่องโรคเหงือก โรคฟันผุ ประกอบด้วย ) เช่น การบวมที่ริมฝีปากบน การบวมที่ปีกจมูก การบวมที่แก้ม หรือการติดเชื้อลามจากฟันบนไปที่นัยน์ตาและบวมจนตาปิด หรือการบวมที่คาง คอหรือการบวมที่ลามจนถึงขมับ

        2.มีไข้ต่ำ หรือไข้สูง ขึ้นกับลักษณะการติดเชื้อและชนิดของเชื้อ

        3.อาจจะมีหนองที่เหงือก ที่ฟัน หรือที่ตำแหน่งบวมใต้ผิวหนัง ในกล้ามเนื้อคอหรือใบหน้า

        4.หากการติดเชื้อรุนแรงลิ้นอาจยกหรือลอยสูงชิดเพดานปาก ใต้ลิ้นบวม คอบวม หายใจยาก กลืนยาก แล้วแต่การติดเชื้อลุกลามไปที่ตำแหน่งใด อาจหมดสติ  หรือความรู้สึกพร่ามัวสับสน อาจช็อคได้

    ลักษณะเฉพาะ

          ขึ้นกับตำแหน่งและอวัยวะ ที่เป็นสาเหตุของการติดเชื้อนั้น

1.ฟัน และเหงือก

        ลักษณะฟันที่มีการติดเชื้อ เรียกว่า ฟันผุ และเหงือกติดเชื้อคือโรคที่เรียกกันติดปากว่า เหงือกอักเสบ จึงอาจพบได้ว่า ที่ตำแหน่งของการปวดบวมหรือมีการติดเชื้อนั้น  มีฟันผุโพรงใหญ่หรือลึก  มีเหงือกบวมฉุ แดงจัด มีเลือดออก แน่นอนต้องปวดฟันหรือปวดเหงือก มีหนองไหลจากร่องเหงือก หรือเหงือกทะลุมีรูเปิดของหนองจากปลายรากฟัน หรือจากร่องเหงือก

        ฟันมักโยก เคี้ยวโดนไม่ได้จะเจ็บหรือปวดมากขึ้น อาจพบแผลที่เหงือก  ที่มักพบร่วมกันเสมอคือ มีกลิ่นปาก น้ำลายอาจมากหรือน้อย ปากแห้ง เหนียวปาก เศษอาหารหมักหมมมากขึ้น อันจะส่งผลให้การติดเชื้อรุนแรงมากขึ้นไปได้อีก

2.กระดูกขากรรไกรและกล้ามเนื้อบดเคี้ยว 

            เชื้อก่อโรค เมื่อเข้าสู่ตัวฟัน จะลามต่อไปที่คลองรากฟัน และกระดูกรอบๆรากฟัน เมื่อเวลาผ่านไปการติดเชื้อที่เรื้อรังจะทำให้เกิดการทำลายเนื้อเยื่อกระดูก เกิดฝีปลายรากหรือฝีรอบรากฟัน เป๋นสภาวะของกระดูกอักเสบ   สภาวะเช่นนี้หากผู้ป่วยรายนั้นมีร่างกายอ่อนแอ ภูมิคุ้มกันต่ำ ร่วมด้วย อาจมีผลให้การติดเชื้อปลายรากลุกลามต่อไป จนกลายเป็นโรคกระดูกขากรรไกรอักเสบ กระดูกเน่าตาย

        นอกจากนี้ หากการติดเชื้อลุกลามทะลุกระดูกออกมา เข้าสู่กล้ามเนื้อที่ยึดโยงกับกระดูกขากรรไกรในตำแหน่งที่ติดเชื้อ อาจมีผลให้ส่วนของกล้ามเนื้อและผังผืดรอบกล้ามเนื้อติดเชื้อไปด้วย  สภาวะเช่นนี้ เป็นการติดเชื้อระยะที่รุนแรงแล้ว

3.พื้นช่องปากและลิ้น

        กรณีที่การติดเชื้อมาจากฟันหน้าและฟันหลังล่าง แล้วมีการลุกลามของการติดเชื้อทะลุจากกระดูกเข้าสู่พื้นช่องปาก ใต้ลิ้น เราจะพบพื้นช่องปากบวม ลิ้นลอยขึ้น กลืนลำบากเล็กน้อย และพูดไม่ชัด หากลิ้นถูกหนองหรือการอักเสบดันลอยขึ้นมาก อาจมีผลให้เกิดการอุดตันของทางเดินหายใจส่วนต้นได้ แบบนี้ก็ถือว่าเป็นการติดเชื้อระยะรุนแรงเช่นกัน

4.ใบหน้า แก้มและคอ

        การติดเชื้อจากฟันหรือเหงือกที่ลุกลามเข้าสู่เนื้อเยื่ออ่อน ที่เป็นกล้ามเนื้อ ผังพืดรอบกล้ามเนื้อ มักจะมีผลให้เกิดอาการที่ใบหน้า เช่น ริมฝีปาก แก้ม นัยน์ตา ขมับ บวมปวดได้เสมอ

        ผู้ป่วยบางคนจะมีริมฝีปากบวมเจ่อและปวด จากสาเหตุการติดเชื้อที่มาจากฟันหน้าบนหรือล่าง

        บางคนจะมีแก้มบวมปูดออกมาจากการติดเชื้อที่ฟันกรามเล็กหรือฟันกรามใหญ่ บนหรือล่าง

        บางคนมีการบวมข้างจมูก ลามไปถึงตา จากการติดเชื้อของฟันเขี้ยวและฟันกรามเล็กบน รวมทั้งหากการติดเชื้อลุกลามต่อไปเข้าสู่โพรงนัยน์ตา อาจทำให้เกิดหนองรอบลูกตา ตาจะปิด ปูด และปวดมาก

        การติดเชื้อรุนแรงที่ลุกลามเช่นนี้ ทำให้ผู้ป่วยอ้าปากได้ยาก มีการหมักหมม ช่องปากจะไม่สะอาดมาก และมักจะมีอาการทั่วไปดังกล่าวข้างต้น คือ ไข้ ปวด สับสน สมองไม่สั่งการ หรือช็อคได้        

    การติดเชื้อที่มีสาเหตุจากฟัน และลุกลามลงล่าง เข้าไปด้านหลัง จะมีผลต่ออวัยวะที่คอ เช่น หลอดลม กล้ามเนื้อ เส้นเลือดใหญ่เล็กทั้งหลาย อาจมีผลรุนแรงจนถึงแก่ชีวิตได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากการติดเชื้อนั้นลามไปที่คอด้านหลัง และลามเข้าสู่ช่องอก ทำให้อวัยวะสำคัญในช่องอก เช่น หัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจ ได้รับผลจากการติดเชื้อ โอกาสเสียชีวิตจะมีสูงมาก

5.หน้าอกและอื่นๆ

        หากการติดเชื้อลามไปที่คอ มีโอกาสที่จะลุกลามลงที่หน้าอก จะเห็นผิวหนังหน้าอกบวมแดงเล็กน้อย เมื่อใช้นิ้วกดลงที่ผิวหนัง จะเห็นรอยซีด เป็นการติดชื้อที่รุนแรงเช่นกัน

    หลักการรักษา การติดเชื้อช่องปาก คอ ใบหน้า

                1.รักษาประคับประคอง เช่น ให้น้ำเกลือ ระงับปวด ให้อาหาร

                2.กำจัดสาเหตุและเจาะระบายหนอง เช่น เจาะระบายหนอง เพื่อลดความเข้มข้นของการติดเชื้อและหนอง ลดแรงดันจากการบวมของการติดเชื้อ และเพาะเชื้อจากหนองที่ได้ เพื่อดูชนิดของเชื้อ   นอกจากนั้นต้องรักษาฟันหรือเหงือกที่เป็นสาเหตุของการติดเชื้อ

                3.ให้ยาปฏิชีวนะ

                4.แนะนำให้ดูแลสุขภาพช่องปาก เพื่อไม่ให้กลับมาเป็นอีก

    การติดเชื้อช่องปาก ใบหน้า ขากรรไกร จะมีสาเหตุของโรค ลักษณะพิเศษ และการจัดการตามประเภทของการติดเชื้อในช่องปาก กระดูกขากรรไกร ใบหน้า คอ ขอให้คลิกดูตามประเภทในหัวข้อข้างล่างนี้

        1.โรคติดเชื้อของฟัน

        2.โรคติดเชื้อของเหงือก

        3.โรคติดเชื้อของกระดูกขากรรไกร

        4.โรคติดเชื้อรุนแรงที่ลุกลามเข้าสู่เนื้อเยื่อคอ ใบหน้า ศีรษะ

        5.การติดเชื้อรา

        6.การติดเชื้อไวรัส

       7.การติดเชื้ออื่นๆ

                ต้องการทราบรายละเอียดการรักษา คลิก

 กลับบ้านหน้าแรก / ประวัติคลินิก / รู้จักกับเรา / กายวิภาคช่องปาก / โรคช่องปากขากรรไกร / การรักษา / เครื่องมือดูแลสุขภาพช่องปาก / ท่านถามเราตอบ / สมัครสมาชิก / WEBSITE COMPUTER