Do�um
yapaca�� b�lmede bulunan di�i, do�uma az bir zaman kala, gayet huysuzla��r.
�lk defa do�um yapacak di�ilerin, insanlara sald�rd��� bile olur. Bunun i�in
yaln�z b�rak�lmas� uygun olur. E�er k�y yerinde bir kanc�k ise, kendine sakin
bir yer bulur, topra�� i�ine girece�i bi�imde, �ukur �eklinde kazar. Tela�la
dola��p, geri �ukura d�ner. Bu belirtilerin g�r�lmesinden yakla��k 2-3 saat
sonra do�um ger�ekle�ir.
Do�um genellikle rahat ge�er, d��ar�dan m�dahaleyi gerektirmez. Yavrular, zar
�eklinde ve i�i j�le k�vam�nda bir s�v� ile kesenin (plasenta) i�inde, ortalama
yar�m�ar saat ara ile do�ar. �lkine do�uran kanc�k bile, i�g�d�sel olarak keseyi
y�rtar, g�bek kordonunu di�leri ile kopar�r, yavruyu yalayarak temizler ve kurutur.
Di�i, yavrulardan arta kalan keseyi (son, e�) yer, ��nk� bol proteinli bir besindir
anne i�in. Do�an eniklerin g�z� kapal�d�r. 9-10 g�nl�kken aralan�r, 12-14 g�nl�kken
tamamen a��l�rlar.
Eniklerin g�bek kordonlar�ndan arta kalan par�alar, kurur ve bir hafta i�inde
kendilinden d��er. E�er do�umu m�teakip, anneyi atlat�p, yavrular�n yan�na yakla��labilirse,
b�t�n eniklerin g�bek kordonlar�, 1 parmak b�rak�larak, temiz bir iple s�k�ca
ba�lanmal�d�r. Yoksa, baz� yavrular g�bek kordonundan v�cuda giren mikroplar
nedeniyle, �lebilir.
Do�umu m�teakip ge�en 3-5 g�n, anne �ok k�skan� olur ve yavrulara genellikle
kimseyi yakla�t�rmaz. Bunu zorlayarak, yeni do�um yapm��, yorgun anneyi yormamak
gerekir.
Bilhassa Kangal il�esi ve k�ylerinde, yaz�n do�an "Yaz enikleri",
k���n do�an "K�� eniklerine" nazaran daha �st�n tutulmaktad�r. Her
iki mevsimde do�an hayvanlarda genotip olarak fazla bir fark yoktur. Bunun sebebi;
k���n kanc���n fazla s�t� olmaz. Enikler iyi beslenemez. Ayr�ca k�y �artlar�nda,
so�uk yerlerde bar�nan eniklerde telefat �ok olur. Bundan dolay�, Kangal il�esinden
enik temin edecek yeti�tiriciler ve merakl�klar�n, k�� eniklerini tercih etmesi
tavsiye edilir. Yaz�n bir eni�e 500 dolar talep edildi�i halde, k���n ayn� kanc���n
ayn� babadan olma enikleri bedavaya al�nabilir.