EN���N ANNES�NDEN AYRI BESLENMES�




E�er
elinizdeki enik 2 ayl�ktan k���k, hele hele g�zleri daha a��lmam�� ise, bu tip
eni�in beslenmesi �ok hassas, en zahmetli ve azami sab�r isteyen bir i�tir.
Asl�nda bir k�pek eni�i 2 ayl�ktan k���k ise, kanc���n alt�ndan al�nmamal�d�r.
Bu iki y�n� ile �nemlidir.
1-Enik �ok k���k olarak anas�ndan ve karde�lerinden ayr�ld��� i�in, annesinin
verece�i ilk 2 ayl�k terbiye ve bilgilerden yoksun kal�r. Ayr�ca enik, aile
ortam� ve bo�u�ma gibi bir �ok yeni tecr�beyi, ilk 2 ayl�k "Emzirme D�nemi"nde
ya�ar. Enik bunlardan da mahrum kal�r.
2-Anne s�t�n�n yerini hi�bir �ey tutamaz. ��nk�; eni�in hastal�klara kar�� diren�li
olmas�n� sa�layan ve ba����kl�k sistemini (�mm�n sistem) olu�turacak ba����kl�k
maddeleri, sadece anne s�t�nde bulunur, insanlarda bile, anne s�t�n� �ok emen
�ocuklar�n daha g�rb�z ve sa�l�kl� olduklar�, az emenlerin ise, daha c�l�z ve
nanemolla olduklar� bir ger�ektir.
insano�lu hastal�klara kar�� korunmak i�in a��y� icat etmi�tir. Ama tabii ortamda
kendi ba��na ya�ayan hayvanlar bundan mahrumdur. Hayvanlar� hayatlar�n�n ilk
aylar�nda hastal�klara kar�� koruyucu ba����kl�k maddeleri, s�t i�inde bulunur.
Bu ba����kl�k maddeleri, bilhassa do�umdan sonraki 2-3 g�n i�inde anne taraf�ndan
salg�lanan "A��z s�t�" (Kolostrum) i�inde yo�un olarak bulunur.
Bir misal vermek gerekirse, Gen�lik Hastal��� k�peklerde yayg�nd�r ve kuduz
hari� tutulursa, en y�ksek �l�m oran�n� bu hastal�k meydana getirir. E�er enikler
3 ayl�kken a��lan�rsa,
hastal��a kar�� koruma sa�lanm�� olur. E�er enik, anne s�t�n� emiyorsa, anne
s�t�nde bulunan maternal antikorlar (anneden gelen hastal�k �nleyici maddeler)
eni�i 8-9 hafta, hatta baz� durumlarda 12-14 hafta Gen�lik Hastal���'na kar��
korurlar.
S�t ile ilgili dikkat edilecek hususlar
S�t�n cinsi: Beslenecek enik, hala s�t emen bir enikse, eni�in beslenmesinde
tercihen inek veya varsa ke�i s�t� kullan�l�r. ��nk� koyun ve manda gibi hayvanlar�n
s�t� �ok ya�l�d�r.
S�t�n temizli�i: Eni�e verilecek s�t, kesinlikle s�z�lm��, kaynam��, mikroplardan
ari olmal�d�r. E�er m�mk�nse past�rize edilmi�, haz�r s�t kullan�lmal�d�r.
S�t�n suland�r�lmas�: S�te, �nce ��de iki, bir ka� g�n sonra yar� yar�ya su
kat�lmal�d�r. ��nk� k�pek s�t�, evcil hayvan s�tlerine nazaran daha ya�s�zd�r.
Di�er s�tlerde bulunan ya�, enikte haz�ms�zl�k ve ishal gibi s�k�nt�lara yol
a�ar.
S�t ishal yaparsa: Bu durumda biberonun i�ine 3-5 adet bebe bisk�visi ilave
edilir. Enik takip edilir. E�er ishal kesilmezse, her ���n bisk�vi say�s� 2'
�er adet art�r�l�r. Genellikle, l biberon s�t i�in bisk�vi say�s� 10'a ula�madan
ishal kesilir.
S�t�n s�cakl���: S�t�n s�cakl���, insan v�cudu s�cakl��� (37 derece) civar�na
getirilir. Pratik olarak, parmak b�k�lerek, ortadaki bo�um yeri s�te bat�r�hr.
S�t�n s�cakl���, v�cut
taraf�ndan ne s�cak, ne de so�uk olarak hissed�melidir. Parma��n ucu s�te bat�r�lmamal�d�r.
��nk�, t�rnak aras�nda bulunmas� muhtemel kir ve mikroplar s�te, dolay�s�yla
eni�e bula�m�� olur.
S�t�n verili� �ekli: S�t, en pratik olarak, bebek biberonlar� i�inde, emzikle
verilir.
Enik ile ilgili dikkat edilecek hususlar
Eni�i tutu� pozisyonu: Biberon bir elde tutulur. Di�er el ile eni�in alt�ndan
tutulur. Bu esnada ba� parmak �n baca��n �n�nde, di�er 4 parmak kar�n alt�nda
olursa, en uygun tutu� pozisyonu yakalanm�� olur. B�ylece, eni�in sizden taraftaki
�n baca�� ba� ve i�aret parmaklar� aras�na al�nm�� olur. B�ylece enik zedelenmeden
zapt edilir.
Eni�i emzi�e al��t�rma: E�er eni�iniz �ok k���k, hele hele daha g�z� a��lmam��
ise, emzik a�z�na b�y�k gelebilir. Enik; kanc���n yumu�ak meme ba��na nazaran,
sert olan ve plastik maddeden yap�lm�� emzi�i emmekte zorlanabilir. Ser�e parma��
eni�in a�z�na g�t�r�ld��� zaman, parma�� hemen emmeye ba�lad��� g�r�lebilir.
Bu durumda, emilen parmak ��kar�l�r, hemen �st�ne biraz s�t ak�t�l�r ve tekrar
eni�in a�z�na verilir. Bu sefer enik s�t�n tad�n� alm�� olur. Enik parma�� emerken,
emzi�in ucu parma��n hemen yan�ndan eni�in a�z�na sokulur ve �akt�rmadan parmak
yava��a �ekilir. Bu 1-2 sefer tekrarlan�rsa, enik biberondan emmeye ah s�r.
Eni�in t�rnaklar�ndan korunma: Eni�i emzirme an�nda, emzireni en �ok s�k�nt�ya
sokacak �eylerden birisi, eni�in �ok sivri t�rnakland�r. Enik anneyi emerken;
i�g�d�sel olarak, 2 aya��n� meme ba��n�n 2 taraf�na dayar. Arada s�rada ayaklar�n�
bast�rarak, memeye masaj yapar ve s�t�n devaml� gelmesini sa�lar. Biberonla
emzirme an�nda da, i�g�d�sel olarak, ayn� hareketi yapar. Fakat eni�in t�rnaklan,
emzirenin parmaklar�n�, elini ve bilhassa bile�ini kedi gibi t�rmalar ve yaralar.
Bunu �nlemek i�in, biberon tutulan ele bir eldiven giyilir veya elin �st�ne
bez �rt�l�r.
Emzirme say�s�: Eni�in ya�� k���ld�k�e, emzirilen ���n say�s� artar. Hele hele,
daha g�z� a��lmam�� enikler 2-3 saatte bir beslenmek ister. "Acaba enik
ac�km�� m�d�r, ac�kmam�� m�d�r?" diye endi�elenmeye hi� mahal yoktur. Zaten
enik, viyak viyak viyaklayarak sahibini harekete ge�irecektir. Bilhassa geceleyin
bu �ok �nemlidir. Enikler m�mk�n oldu�u kadar yak�nda, m�mk�nse yat�lan yerde
olmal�d�r ki, bu t�r s�zlanmalar kolayl�kla duyulabilsin.
Emzirme an�nda k�sa molalar�n verilmesi: Tabii ortamda, kanc���n yan�nda iken
rekabet s�z konusudur. En �nce meme ba�� kapan ve uzun s�re b�rakmadan emen,
daha �abuk b�y�r. Elbette ki bu t�r eniklerin hayatta kalma �ans� artar. Bu
y�zden enik �ok tela�l� bir �ekilde emer. Arada s�rada emzik, eni�in a�z�ndan
��kar�larak, soluklanmas� sa�lan�r. Aksi takdirde,
s�k s�k eni�in genzine s�t ka�ar ve �ks�r�r.
Emzirmenin tamamlanmas�: Enik doyunca, emme/ Ya emzi�i a�z�nda tutarak oyalan�r,
ya da emzi�i a�z�ndan ilerek isteksizli�ini belli eder. Bu durumda enik, daha
fazla emmesi i�in zorlanmamal�d�r.
Gaz�n ��kar�lmas�: Tela�l� emme an�nda, aynen bebeklerde oldu�u gibi, enik bir
miktar hava yutar. Emzirme bittikten sonra enik yere b�rak�l�r. Ba� ve i�aret
parmaklan "V" �ekline getirilerek, eni�in s�rt�na konur ve birka�
kere, hafif�e bast�rarak, enseden kuyru�a do�ru s�vazlan�r. Birka� s�vazlamadan
sonra, enik sesli bir �ekilde gaz�n� ��kanr.
Emzirme sonu temizli�i: Yine tela�l� emmeden dolay�, bir miktar s�t eni�in �enesinin
alt�ndan ba�lamak �zere, kar�n b�lgesine do�ru akabilir. Emzirme an�nda, eni�i
tutan elin i�ine bir bez par�as� konursa, eni�in a�z�ndan akan s�t beze emdirilmi�
olur. Bez konmam�� olabilir veya bez konmas�na ra�men, eni�in alt taraflan s�tten
dolay� �slanm�� olabilir. Bu �slakl�k muhakkak temiz bir bezle m�mk�n mertebe
silinmelidir. Yoksa, bu �slakl�k eni�in ���mesine, hastalanmas�na, hatta �l�m�ne
yol a�abilir.
S�tten gayr� g�dalara al��t�rma
Eni�in g�zleri a��ld�ktan sonra, 15-20 g�nl�k olunca, art�k biberondan yava�
yava� vazge�ilmelidir. Bu devrede, s�t�n i�ine bir miktar bisk�vi veya ekmek
i�i kat�lmal�d�r.
Verilecek ���n say�s� ve yiyecek miktar�