|
Rap
nedir? Sordugun kisiye ve hangi jenerasyondan olduguna bagli
olarak "RAP" terimi farkli anlamlara bürünür.
Bir noktada rap her söylenene muhalefet olan bir insanin
sizi oyuna getirmek, inandirmak için mazeretler uydurma
çabasidir. 70' li yillarda rap, sizi ikna etmek kullanilan
sözcüklerdir. Bu, özellikle de bir kadindan
cinsel çikarlar elde etmeye çaliþan genç
bir erkegin uyguladigi yönteme verilen isimdi. Günümüzde
ise rap, müzigin temposuna uyarlanarak söylenen
kafiyeli sözlerdir.
Hiphop kültürünün içindeki baslica
dört elementden biridir. Ve diger elementler DJ'lik,
Break Dance ve Grafiti, Hiphop'i
yeterince yaygin hale getiremedigi için rap yillar
boyunca degisim geçirmistir. Rap sözcügü
daima bu aktiviteyi açiklamak için kullanilmamistir.
Müzigin temposuna uygun olarak kafiyeli sözler
söylemek Mc' lik olarak adlandirildi. Rap terimi
'79 yilinda kesfedilen iki kayit sayesinde hiphopla
özdeslesmis gibi görünüyordu. Bunlardan
ilki King Tim III (Personality Jock)' tu, ki bu sarki
hiphop' in bilinen ilk kaydi olarak tarihe geçti. Bu
eser Brooklyn asilli Fatback Band tarafindan ortaya
konmustur. Sarkinin DJ Hollywood gibi taninmis
klüp Dj' leri ve Jocko Henderson, Jack The Rapper ve
Daddy O gibi Black Radio dj' lerinin kafiye ve ritm stillerinden
ilham alinarak yapildigi söyleniyor. ikincisi ise
Sugar Gang Hill' in Rappers Delight' i idi. Aslinda
Sugar Gang Hill' in nasil "Rap" terimi ile bagdastigindan
pek emin degilim. Bazilari bunun yeni fenomen tarafindan
medyaya yapilan bir gönderme oldugunu söyledi.
Digerleri ise "RAP" teriminin öncü jenerasyonlardaki
"sözcük ustalari" ile 70'li yillarin genç
hiphopçilari arasindaki benzerlikleri gören
kitle tarafindan türetildigini söylerler. Temel
olarak Rappers Delight sarkisi ile, Black çalisani
H.Rap Brown' dan ödünç alinmis, çok
iyi bilinen bir deyimi yaratmis oldu. 1969' da "Die Nigger
Die" baslikli bir kitap yayinladi. Kitabin konusu,
onun Siyah Amerika' ya üzüntü veren haksizliklari
çözmeye yönelik azimkar ve bir o kadar da
saldirgan yaklasimlariydi. Kitabi sayesinde rap ismini
nasil buldugunu da açiklamis oldu. Lousiana'
daki çocukluk dönemlerinde insanlarin "The
Dozens" adindaki bir oyun oynadiklarini
anlatti. Oyunun amaci rakibini sözcükleri kullanarak
tamamiyle saf disi birakmakti...
Yaklasik
50 erkek biraraya toplanir, herbiri digeriyle sözcükler
araciligiyla meydan okurcasina yarisirlardi. Kazanan
ise kalabaliktan gelen tepkiye göre belirlenirdi.
Rap Brown' in bu ismi almasinin diger bir nedeni en
hünerli olanlardan biri olarak dikkat çekmesiydi.
Kitabinda H.Rap Brown sözlerinden bazi örnekler
veriyor: "I fucked your mama(Anneni becerdim), still
she went blind(kör olana kadar), Her breath smells
bad(Nefesi kötü kokuyor), but she sure can
grind(ama süphesiz göbek atabilir), I fucked your
mama(Anneni becerdim), for a solid hour(araliksiz tam
bir saat), Baby came out(Bebek disari çikti),
screaming Black Power(Black Power diye çiglik atarak),
Elephant and Baboon(Fil ve maymun), learning to screw(s..meyi
ögreniyorlar), Baby came out(Bebek disari çikti),
looking like Spiro Agnew(Spiro Agnew gibi bakarak)".
Brown, "Signifying" adli bir diger sözcük
oyununu daha açikladi. Fakat bunun The Dozens'
dan daha insancil oldugunu da ekledi. Çünkü
birinin annesine sövmektense direkt kendi düsmanina
hakaret ediyorsun. Ve tabiki Brown' a göre yetenekli
bir yarismaci, kelimeleri ustalikla nasil biraraya getirecegini
iyi bilir. Böylece duygularini kusursuz bir sekilde
açiklamis olur. "Yes I am hemp the demp the women
fight for my delight / I am a bad motherfucker. / Rap the
rip-saw / the devil's brother in-law / I roam the world
/ I am known to wander and this 45 is where I get my
thunder (Artik bu kadarini çevirmeye de terbiyem müsade
etmiyor. Kusura bakmayin. Anlayan anlasin yani). Dikkat edilirse
rap terimi jenerasyondan jenerasyona sürekli degiþti.
1970' lerde bu terim sadece ikna sanati degil ayni zamanda
Isaac Hayes, Barry White, Bobby Womack Lou Rawls ve
Millie Jackson gibi artistler tarafindan icra edilen konusma
sitilini de açiklamak için kullanilirdi. Isaac
Hayes' ýn "Hot Buttered Soul" ve Millie
Jackson' ýn "Still Caught Up" albümleri
"Love Raps" diye adlandirilan bu sitilin en
iyi kisisel çalismalaridir. Temelinde saygi olan rap
sanati kisinin hiphopa olan yetenegine baglidir. Fikir
itibariyle bir Mc, sözlerini kalpten gelerek yani
dogaçlama olarak söyler. Ezberlemez yada kagit
üzerinden aktarmaz. Elbette Mele-Mel, Grand Master Caz
ve Kutis Blow gibi pekçok taninmis Mc sözlerini
önceden kagida döküyor ancak amaç kendini
en iyi biçimde ortaya koymak ve sanki kelimeler o an
ortaya çikmiscasina söylemek. Rap, sözcüklerin
biraraya gelerek olusturduklari bir düzen, bir
bütündür. Yani hepsinin ayri bir anlami var.
Hiçbiri saçma ya da önemsiz degil.
Rap, rapçinin duygularini ve düsüncelerini
disa vurmasiyla ortaya çikar. Nihayetinde bir
Mc, kimse için degil kendisi için rap yapar.
Kendisinin dikkate alinmasi için yaptigi bir
çagridir: "Hey! Bakin ben burdayim. Biri
sarkimi duysun!" "Ve tempo devam ediyor ediyor ediyor
ediyor Kiyamet gününe kadar sallanmayi birakmiycam
insanlar beni eglenceli rap sarkilarini sallarken duyduklarinda
Tüm lanet dünya mirildanmak istiyor. Ben hayattan
büyügüm Herkes beni Yüce isa diye çagirsin
Hadi hepiniz su tempoyu bir deneyin...
[Blue Jean - Tunç Dindas]
|