|
Hiphop'
un dogmasinda funk, soul ve jazz' in etkisi büyük.
Özellikle James Brown, Sly Stone, Parliament
Funkadelic, Isaac Hayes ve Last Poets' in
yaptiklari sonradan Hiphop' u çok etkiledi. Bu soundlara
baska türlerin (Reggae, Latin, Rock, Elektro) karismasiyla,
bir getto kültürü olan Hiphop dogdu. Hiphop'
un en büyük öncüsü Kool Herc
sayilir. Jamaica' dan gelen Kool Herc, Dj kültürünü
ilk kez New York' a getirdi.
Herc, kurdugu Sound Sistem' de ilk kez baska parçalarin
break beatlerini kullanmaya basladi. Bu dönemlerde
70' li yillarin moda müzigi olan diskonun getirdigi bir
bikkinlik vardi. O zamanin büyük öncüleri
Afrika Bambaata ve Grand Master Flash
çaldiklari müziklerde ritmi durdurmadan geçip
teknigini yarattilar. ilk piyasa hiti, "Sugar
Hill Gang' ten Rapper's Delight" 1979' da çikti.
Bu hitin yaratilmasinda en büyük etken Sugar Hill
Recordings' in sahibi Silvia Robinso' dur. Aslinda ekip
diskolarda kapi bekçiligi yapiyordu. Müzik
ise Chic' in hit parçasi olan 'Good Times' tan alinmis
samplelarla olusturulmustu. isin iç yüzü
daha ilginçti çünkü sözlerin
bir kismi Grand Master Caz' dan alinmaydi. 1981' de
Grand Master Flash' den ilk baba hit 'The Message'
piyasaya çikti. Parçayi old skool rapper Melle
Mel söylüyordu. Sözlerin içerigi
ise getto yasamina baskaldirirdi. Bu
parçanin çikmasindan önce Afrika
Bambaata' nin kurdugu Zulu Nation yavas yavas sesini
duyurmaya baslamisti. Pozitif bir çete olan Zulu Nation,
Bronx' tan çikip tüm New York' a yayildi.
B-Boy' lar ise New York metrosunun vagonlarina graffitiler
yapmaya basladilar. Dönemi en meshur graffiticilerinden
Rammelzee, Futura 2000, Fab 5 Freddy bile müzik
yapiyorlardi. Bu dönemden sonra megahit 'Planet
Rock' çikti. Bu single 1981' den beri basilip
satilmaktadir. Bu parçada Afrika Bambaata melodi olarak
Kraftwerk' in Trans Europa Express' ini kullaniyordu. 1983
yilinda gösterime giren Wild Style adli
kültür hiphop filmi, Graffiti ve Break Dance' i
dünyaya tanitti. Gençler arasinda Break
Dance bir salgin gibi yayildi. Bütün dünya
Break Dance sayesinde Rap dinlemeye basladi. Derken ilk kez
bir caz sanatçisi, Herbie Hancock, 'Rock
It' adli bol scratch' li hiti yaratti. Bu single2
da scratch' leri Grand Master DST yapmisti. Rap müzigi
86 yilina, yayan Run Dmc' nin çikmasina
kadar müzik piyasasinda fazla önemsenmiyordu.
Grubun ilk mega hiti, 'Raising Hell' albümünden
'Walk This Way' di. 80' lerin ortasina geldigimizde
gördügümüz en önemli olay Russel
Simmons ve Rick Rubbin tarafindan DefJam Records' un kurulmasidir.
Sirket ilk single olarak T LA Rock' in 'its Yours' unu
çikardi. Sonra LL Cool J, Beastie Boys ve
Public Enemy ile devam ettiler. 1984' te ilk kadin rapper
Roxanne Shante çikti. O dönemlerde
Roxanne Shante' nin prodüktörü Marley
Marl' in yaptiklari New Skool için yol gösterici
çalismalardi. Özellikle Marley' in Juice
Crew' unun elemanlari Big Daddy Kane, Kool G Rap, Biz Markie
ve Master Ace bunlara örneklerdir. Los
Angeles yani West tarafinda ise Ice-T, Dj
Afrika Islaam ve Dr. Dre' nin World Class Wreckin
Crew grubu Hiphop' un köklerini atmaya basladilar.
Bu dönemin en hit albümleri sunlardi: Whodini
- Whodini 1983, Run Dmc - Run Dmc 1984, LL Cool J -
Radio 1985, Schooly D - Saturday Night 1986, Eric B &
Rakim - Paid in Full 1986, BDP - Criminal Minded 1987, Public
Enemy - Yol Bumrush The Snow 1987, Jungle Brothers -
Straight Out the Jungle 1987. De La Soul' un Three Feet
High & Rising albümünden sonra sitilde
degismeler basladi. Bu grup türünün gidisin
farkli sample' lar kullanarak rap' i özgünlestirdi.
Albümün prodüktörlüðünü
Prince Paul yapmisti. Prince Paul, Stetsasonic'
in Dj' iydi. 1988' de Public Enemy' nin 'It Takes A
Nation of Millions To Hold Us Back' çikti. Bu albümle
piyasa sarsildi. Rap tarihi bu kadar sert bir albüm
görmemisti. Albümün ilk single' i'Rabel Without
A Pause' oldu. Böylece Hiphop' ta Black Power diye adlandirilan
zenci hareketi dönemi basladi. Public Enemy bu
albümle Rap' in sadece parti müzigi olmadigini,
bir felsefe ve sosyal hareket oldugunu gösterdi. Bundan
sonra hayran kitlesi kendine göre müzigi kanalize
etti ve politikaya girdi. West tarafinda ise NWA'
nin Straight Outta Compton piyasaya çikti. NWA ilk
kez gangbanger stilinde tavir sergileyen gruptur. Public Enemy
ise 1989 yilinda Fear Of A Black Planet adli albümün
sürdü piyasaya. Albümün politil içerigi
ve görüsleri yüzünden çok tepki
aldilar. Ayni tarz müzik yapan
X-Clan, Boogie Down Production, Poor Righeous Teachers,
Paris ve Brand Nubian gibi gruplar piyasa girmeye basladilar.
Ancak çogu plak sirketleri tarafindan baski altina
alindilar ve kontratlari iptal edildi. 90' li yillara gelindiginde
ise Gangstarr, A Tribe Called Quest ve De La Soul yeni rap
standardinin öncü gruplari oldular. Söz
olarak daha yumusak ama herkese hitap edebilecek kadar
bilinçli sound olarak daha jazzy olan bu gruplar Hiphop'
u büyük kitlelere ulastirdi. Brand New Heavies gibi
gruplar canli enstrümanlarin üzerine meshur
rapperlarla beraber çaliþtilar. Artik Hiphop'
u her tür müzik dinleyen insan anlamaya basladi.
Dönemin önemli albümleri söyle siralanabilir:
Ultra Magnetic Mc's - Critical Beatdown 1989, JVC Force
- Doin Damage 1989, Gangstarr - No More Mr Nice Guy 1989,
3rd Bass - Cactus Album 1989, A Tribe Called Quest
- Paths Of Rhythm 1990. Bu tarihten sonra rap
türlere ayrilmaya basladi. Mesela Oldskool, Newskool,
Miami Bass, Nextskool, Gangsta Rap gibi...
Öteki türler de rap ten gittikçe artan
oranda etkilenmeye basladi. Mainstream denilen genel
piyasadaki müzik aletlerinden, yapilan müzige
kadar her sey içinde rap' ten bir parça
barindirmaya basladi...
[Blue
Jean - Tunç Dindas]
|