Dozens of people lined up outside the market, where a National Food Authority (NFA) van was parked. The queue continued to stretch along the road, even as the sun burned hotly. Yet, none left the line—everyone was desperate to buy several kilos of state-subsidized rice at P18.25.

This scenario has become commonplace worldwide. Riots and protests broke out in Haiti and Egypt due to rising food prices. As commercial prices soared, Gloria Arroyo attempted to cover shortfalls by importing record amounts of rice. Currently, the NFA plans to double import quotas from the current 300,000 metric tons (MT) to 600,000.

The current shortage, however, is just the latest among numerous cases of rice crisis in the Philippines.

Periodic recurrence
During the 1960s, locally-produced rice easily met domestic demand, leaving enough for exportation from 1968 until the early 1980s. According to a report by Arze Glipo, executive director of the Integrated Rural Development Foundation, this high production rate was due to the use of new varieties, development of irrigation systems, and high credit support for farmers and producers.

However, in 1981, Ferdinand Marcos approved the Balanced Agro-Industrial Development Strategy (BAIDS), which promoted the shift to export crops, such as sugarcane, to meet global demand instead of local needs. BAIDS also deregulated the rice sector, replacing fertilizer subsidy with tariff subsidy and removing control on rural credit interest rates. Continued deregulation resulted in one of the highest production costs in Asia, making locally-produced rice more expensive than imports. For instance, Thailand sold rice for P8.89 per kilo in 2001, as opposed to the P16 to P17 price of Philippine rice.

Plans for the semi-privatization of the NFA, formed in 1972, were also formulated during the 1980s. The Agricultural Tariffication Act, imposed by the World Bank in 1996, subsequently removed the NFA’s power to provide incentives and aid for farmers through subsidized pricing system, and grains procurement and distribution.

Meanwhile, the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT), signed by former President Fidel Ramos in 1995, required the Philippines to import a minimum volume of rice with lower tariff rates, even when local rice production is sufficient for the country’s needs. As a result, annual rice imports rose gradually from 257,262 MT in 1995 to a projected 2.2 million MT this year, making Philippines the largest rice importers worldwide.

With the combined influx of imports and lack of government support, rice production hit an all time low of 8.55 million MT in 1998. As a solution, then-President Joseph Estrada opted to increase imports—the same line being touted by the Arroyo administration today.

Off the mark
Independent research agency IBON Foundation states that reliance on importation removes the ability of local rice producers to meet local demand. Burdened by high production costs, locally-produced rice cannot compete with cheaper varieties from other countries, leaving farmers bankrupt, an IBON report claims. For instance, in 1999, rice production cost in Central Luzon was US$888 per hectare, while in Thailand, rice production cost as low as US$636.

Meanwhile, the rice shortage is further aggravated by the presence of a rice cartel in the country. “[They] seized the opportunity to create an artificial rice shortage and jacked up prices by as much as 90 to 100 percent,” an IBON report explains. The cartel, known as Binondo 7, hoards the majority of rice supply from local farmers, allowing them to raise prices to exorbitant levels or withhold supply to create an artificial shortage in the country and further increase prices.

Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP) chairperson Rafael Mariano states that the existence of the cartel, which currently controls around 45 percent of the rice needs in Metro Manila, is in part due to the inability of the NFA to increase procurement of local rice. For instance, last planting season, NFA procured only one percent of the local production, leaving the rest to private traders.

Meanwhile, IBON predicts that Arroyo’s lifting of rice quota, which will allow imports to flood Philippine markets, will only aggravate the rice cartel in the country. “Only the cartel has that much money to buy rice from the international market,” enabling them to hoard more rice supply, Mariano explains further. He adds that this will further raise the local prices, as presently, imports costs more than locally-produced rice.

Global calamity
In a report prepared by the United Nations Food and Agricultural Organization (FAO) on global food situation, 37 countries are in dire need of external assistance, while 14 countries, including the Philippines, are currently undergoing food emergencies.

Due to the global food situation, Thailand increased its rice export volume while doubling prices, whereas Vietnam has halted export deals for April and May and will be cutting down export volume by 22 percent this year. Inevitably, countries that rely mainly on imports are affected, as they may face either a lack of supply in the global market or exorbitant prices they cannot meet.

As a means of battling the crisis, FAO proposed that states should have regulatory control of the agricultural sector. This entails the return of government support for farmers and other measures to protect local producers against imports.

KMP points the self-sufficiency problem to lack of facilities and faulty irrigation systems in the country. Thus, the government plans to restore irrigation and post-harvest systems to maximize crop yield and ensure that crops are harvested on time. This, however, is only one step forward in confronting the rice crisis.

The government should focus on strengthening the agricultural sector through developing adequate agrarian reform policies and reinstating government support and trade protection for local farmers, says IBON Research head Sonny Africa.

Ultimately, removing liberal trade policies and eliminating the Philippines’s reliance on imports are necessary steps the government must take to end the rice crisis. Only upon making these long-term measures can the government solve the crisis permanently. # Philippine Collegian

<< back to home

Kumukurap-kilapsaw ang ilaw mula sa lampara ni Jemalyn Lacadin nang magsulat siya ng mga liham. Bakas sa mga sulat ang pangungulila sa pamilyang limang taon nang hindi nasisilayan. Nagwakas ang mga ito hindi sa payak na pahimakas kundi sa pagpapaalala na ang lahat ng kanyang ginagawa’y para “sa tagumpay ng rebolusyon.” Isang pulang mandirigma si Jema, miyembro ng Bagong Hukbong Bayan (BHB), ang armadong sangay ng Partido Komunista ng Pilipinas.

Subalit noong ikasiyam ng Marso ngayong taon, nilusob ng mga hinihinalang miyembro ng 702nd Army Brigade ang kampo nina Jema. Naghahanda siya noon ng hapunan para sa kanyang mga kasamahan sa squad nang itinira ng mga sundalo sa kanyang ulo ang signal shot. Pagkatapos ng humigi’t kumulang tatlong oras na putukan, sampung bangkay ang natagpuan sa kampo, kabilang ang kay Jema na tadtad ng bala ang dibdib, pasu-paso ang labi ng sigarilyo at wala ang isang mata.

Sa edad na 24, napugto ang pakikibaka ng tinaguriang kauna-unahang estudyanteng manunulat-martir ng Gitnang Luzon.

Paghulagpos
Tubong Tarlac, lumaki si Jema sa karangyaan. Isang mataas na opisyal sa Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman ang ama, samantalang isang propesyunal din ang ina. Likas na matalino at may angking galing sa pagsusulat, tanging hangad niya noon ang magpakahusay sa mga gawaing pang-akademiko upang maging propesyunal din katulad ng mga magulang. Sa kanyang pagtatapos sa sekundaryang paaralan, umani siya ng mga parangal para sa agham at matematika.

Taong 2000 nang kumuha si Jema ng kursong BS Management sa UP Extension Program-Pampanga (UPEPP). Pagtuntong ng kolehiyo, hindi siya nasapatan sa kaalaman sa loob ng silid-aralan. “Maraming mga isyu sa UP [Pampanga] noon katulad ng awtonomiya at pagtaas ng matrikula ang hinanapan niya ng sagot sa lansangan at sa pagsali sa mga organisasyon,” ani Ava*, kaibigan at kapwa-manunulat ni Jema.

Naging manunulat ng Kultura si Jema sa Frontliner, ang opisyal na pahayagan ng mga estudyante ng UPEPP. Sumapi siya sa Sigma Delta Pi sorority, at naging coordinator ng Pampanga Chapter ng College Editors Guild of the Philippines-Central Luzon. Noong 2002, isa siya sa mga naging tagapagtatag ng Solidaridad, isang ugnayan ng mga manunulat at publikasyon sa buong UP system.

Unti-unti, lumiyab ang alab ng pakikisangkot ni Jema sa mga isyu sa loob at labas ng pamantasan. Ayon sa kasamahan niya noon sa sorority na si Tanya*, nakiisa siya bilang lider-estudyante at manunulat sa pagtutol sa pagtaas ng matrikula sa UPEPP at sa iba pang unibersidad at kolehiyo sa rehiyon. Naging masigasig siya sa pag-oorganisa sa hanay ng mga estudyante sa pagpapatalsik sa dating pangulong Joseph Estrada.

Kaalinsabay ng paglalantad at pakikibahagi sa mga isyung panlipunan, pinaunlad ni Jema ang kanyang ideyolohiya, ani Tanya na nakasabay niya noon sa pagkuha ng mga pag-aaral sa mga akda nina Karl Marx, Vladimir Lenin at Mao Zedong. Kuwento ni Tanya, nahinuha nila mula sa pag-aaral kay Marx ang sinasabi ng teorista na “pagkabatay ng kultural at pulitikal na istruktura sa sistemang pang-ekonomiya” ng isang bansa. Natutunan naman nila mula sa mga akda Lenin na nakasandig sa aniya’y “nabubulok na sistemang pang-ekonomiya sa mundo” ang atrasadong agrikultura at ang kawalan ng mga pambansang industriya sa Pilipinas. At mula sa kaisipang Mao, nakita nila ang malakolonyal at malapiyudal na katangian ng lipunang Pilipino.

Pagsampa
Ayon kay Ava, lubusang “niyakap” ni Jema ang buhay ng masa nang magtungo sa kanayunan noong Marso 2003 upang alamin ang kalagayan ng mga magsasaka ng Gitnang Luzon. Sa unang liham ni Jema sa kanya, naikwento nito ang naramdamang pagkamuhi sa ginawang pagkamkam ng mga panginoong maylupa sa sakahan ng mga pesante. Sa kabilang banda, nasabi rin niyang “humanga” ang dalaga sa malapit na ugnayan ng masa at ng mga miyembro ng BHB na tumutulong sa produksyon ng mga magsasaka. Aniya, ito ang mga nagtulak sa batang manunulat na humawak ng armas at tanganan ang armadong pakikibaka.

Simpleng pamumuhay, puspusang pakikibaka. Ito ang ikinintal kay Jema ng mga kasamahan niyang pulang mandirigma. Ayon sa mga naikuwento niya sa kanyang mga sulat kay Ava, napalitan ng matitigas na higaan sa sagingan ang kanyang dating malambot na kama, habang ang backpack ang nagsilbing unan. Kung dati’y hindi magawang magprito ng itlog, natutunan niyang magluto sa loob ng kampo. Nalaman niya kung paano manghuli ng mga talangka sa ilog, mangapa ng mga palaka sa bukid at mamingwit ng mga biya sa sapa. Kumain din siya ng mga ligaw na pusa, ahas at mga suso, ayon sa kanyang mga kasamahang gerilya. Sabong panlaba ang pumalit sa imported na shampoo, habang ang dating inaalagang mga paa’y napeklatan ng kagat ng mga lamok. Unti-unting hinubad ni Jema ang mga luho sa katawaan upang yakapin ang buhay sa kanayunan, ani Ava.

Pagtudla’t Paglaya
Taliwas sa karaniwang larawan ng isang pulang mandirigma, pampulitika at pang-organisasyon ang 90 bahagdan ng mga ginampanang gawain ni Jema. Isa sa pinakamahalagang tungkulin ni Jema ang patuloy na pag-aaral at pagtuturo ng lipunan at rebolusyong Pilipino. Namuno siya sa pagsasagawa ng educational discussions sa mga taga-nayon upang maipamulat sa kanila ang kabalintunaan ng kanilang kalagayan—silang nakikilahok sa produksyon ang dumaranas ng hindi pantay na hatian sa ani, habang tinatamasa ng kanilang mga amo ang produkto ng kanilang maghapong kalbaryo.

Ginagawa niyang payak ang mga malalim na termino upang madaling maunawaan ng magsasaka. Matiyaga rin siya sa pagbuo ng mga presentasyon gamit ang laptop para sa pagtuturo at pagtatanghal. Ginamit rin niya ang kanyang talento sa pagtugtog ng gitara at nagbahagi ng mga tula’t komposisyon upang sumigla ang mga gawaing pangkultura.

Sa paglikom ng mga datos at pagsasagawa ng case studies, naiangat sa makatwirang halaga ang presyo ng palay, sawali at iba pang ani at naipaglaban ang ilang lupain ng mga magsasaka. Tinuruan niya ring magbasa at magbilang ang mga magsasaka at ang kanilang mga anak na walang kakayahang pumasok sa paaralan.

Kalakhan din sa gawain ni Jema ang pagtulong sa mga katutubong Aeta ng Gitnang Luzon. Nakibahagi siya sa pagsasamapa ng lupain ng mga katutubo at tinulungan ang konsehong pantribo na bumuo ng mga panukala upang ilapit sa National Commission for the Indigenous Peoples.

Dagdag ni Ava, isa si Jema sa mga naging pinakamagaling na babaeng pulang mandirigma sa larangan ng pakikidigma. Naging pinuno siya ng isa sa pinakamahuhusay na platoon ng BHB at may kakayahan sa 50-metrong sniping.

Naging panahon ng ligalig ang huling limang taon ng kanyang buhay. Bagaman maagang natuldukan ang buhay ni Jema, tinalunton niya ang landas ng paglaban at pakikitunggali. Ipinakita niyang binubuhay ang armadong pakikibaka, hindi ng mga punglo’t riple lamang, kundi ng pakikipamuhay sa malawak na hanay ng mamayang alipin ng pambubusabos. Para sa kanyang mga kasamahang naiwan, nagmaliw ang buhay ng dalaga, nguni’t hindi ang kanyang mga pangarap.# Philippine Collegian

*hindi tunay na pangalan

<< back to home