|
Hobbes creëerde zijn natuurwetten met behulp van de ideeën van Hugo Grotius (1583-1645). Volgens Grotius kunnen alle morale principes afgeleid worden door te redeneren. Hobbes definieert een natuurwet als "… a precept, or general rule, found out by reason, by which a man is forbidden to do that which is destructive of his life, or takes away the means of preserving the same; and to omit that by which he thinks it may be best preserved." Op basis van zijn volgende vijf algemene principes komt hij (aan de hand het type redeneren dat men in de geometrie hanteert) tot 15 natuurwetten.
1. mensen handelen vanuit zelf interesse
2. mensen zijn gelijk
3. de oorzaken van ruzie
4. er is een natuurlijke conditie van oorlog
5. de motivatie voor vrede
Zijn eerste natuurwet stelt dat we vrede moeten zoeken. De tweede wet zegt dat we alle middelen moeten gebruiken om ons te verdedigen. De overdracht van deze rechten noemt hij een "contract" en is de basis voor morale verplichting. Daarbij geldt de derde natuurlijke wet die zegt dat we ons moeten houden aan de gemaakte afspraken.
Voorbeeld. Ik ga akkoord om mijn "recht op stelen" op te geven als jij dit ook doet. Daarom zijn we verplicht om niet te stelen van elkaar. Vanuit egoïstische motieven zijn we dus gemotiveerd om deze en andere rechten te transfereren. En daarmee houdt de oorlog dan tussenons op.
Hobbes bespreekt vervolgens de validiteit van dergelijke contracten. Als mensen dergelijke contracten met elkaar sluiten in een natuurstaat zijn ze niet bindend. Als ik bijvoorbeeld vrees dat jij je contract niet zult nakomen, dan kan er geen sprake zijn van een echt akkoord. Het fundamenteel probleem met dergelijke contracten is dat mensen egoïstisch zijn. Iedereen van ons krijgt een beloning als we die contracten schaden.
Voorbeeld. Het is een goed contract tussen Jones en mezelf dat we niet stelen van elkaar, maar het is ook goed dat ik steel van hem en dat ik nooit betrapt wordt. En wat het nog gecompliceerder maakt. Jones is van dit idee ook bewust. Dus het ziet er naar uit dat er nooit een contract uit de grond kan komen.
Dit wordt opgelost door een ongelimiteerde kracht te geven aan een politieke oppermacht, die ons zal straffen als we onze contracten breken. Hobbes zijn eerste drie wetten zijn dus het algemeen netwerk om een eind te maken aan de natuurstaat. De andere beschrijven concreet hoe we nu vrede moeten zoeken.
Wet 4 : We moeten waardering tonen aan degenen die contracten sluiten
Wet 5 : We moeten aanpassen aan de belangstellingen van de maatschappij.
Wet 6 : Schenk voorzichtig vergiffenis aan degenen die de regels overtreden.
Wet 7: Het doel van de straf is om de overtreder te corrigeren (geen oog om oog tand om tand - principe)
Wet 8 : Vermijd directe of indirecte tekenen van haat of minachting tot iemand anders.
Wet 9 : Vermijd trots
Wet 10 : Behoud enkel de rechten die je erkent bij anderen
Wet 11 : Wees billijk
Wet 12 : Deel iets op een gemeenschappelijke manier als iets niet te delen is.
Wet 13 : Items die niet tezamen kunnen gedeeld worden, moeten toegewezen worden door toeval.
Wet 14 : De mensen die in vrede bemiddelen moeten een veilige aanpak hebben.
Wet 15 : Met behulp van een scheidsrechter komen we tot een besluit.
Dus de moraal bestaat uit deze natuurwetten, die komen door een sociaal contract. Als iedereen zich zou houden aan deze natuurlijke wetten, dan zouden we er allemaal op vooruitgaan. Maar zolang dat niet gebeurt, is niemand eraan gebonden en hebben ze geen enkele betekenis. Van hieruit zal men dan een politiek macht oprichten (beëindigen van de natuurstaat), en dit is zoals je leest alweer vanuit egoïstische overwegingen.
|
|
