|
Hobbes beschrijft mensen als fysische objecten, gesofisticeerde machines. Al onze gedragingen en functies kunnen beschreven worden in mechanische termen. Zelfs de "gedachte" is volgens Hobbes een fysische operatie van het menselijk lichaam. Onze sensatie is volgens Hobbes het gevolg van een aantal mechanische processen die opereren in ons zenuwstelsel. En het zijn de sensorische eigenschappen van materiële dingen die ideeën produceren in de hersenen van de mensen die ze waarnemen.
Menselijk gedrag wordt door Hobbes als volgt verklaard. Een verlangen of een lust verschijnt in het menselijk lichaam en wordt als een ongemak ervaren. Daarom zullen we ons op een bepaalde manier gedragen om zo aan deze ongemakken te ontsnappen. Op deze manier bewaren en promoten we ons welzijn. Wat mensen kiezen is dus strikt bepaald door de natuurlijke lust om ons te bevrijden van de fysische ongemakken die zich neerzetten op ons lichaam. "Human volition is nothing but the determination of the will by the strongest present desire."
Aldus zal elke actie van de mens gebaseerd zijn op zelfverheerlijking. Altruïsme bestaat volgens Hobbes niet. We leven elk apart, en we gedragen ons vanuit onze zelfinteresse, zonder met anderen rekening te houden. Dit is wat Hobbes noemt "The state of war". Zo'n leven is eenzaam, arm, brutaal kort en beroerd. In de eerste plaats is iedereen elkanders concurrent. Iedereen loert op een kans om van de zwakke kanten van anderen te profiteren en weet dat er ook op zijn eigen zwakheden geloerd wordt. De mens is voor zijn medemens een wolf : homo homini lupus. Om anderen in de algemene jacht voor te zijn, moet men zijn eigen vrijheid zien te behouden en die van anderen zoveel mogelijk zien te beknotten. Toch stelt hij dat mensen in essentie gelijk zijn, zowel mentaal als fysisch. Zo ver zelfs dat zelfs de zwakste persoon in staat is de sterkste te vermoorden. Het gevolg van dit alles is volgens Hobbes een toestand van voortdurende onzekerheid en bedreiging, een 'oorlog van allen tegen allen'. In zo'n omstandigheden is er geen plaats voor industrie, navigatie, geen kunst, geen maatschappij, … En dat is volgens Hobbes de natuurlijke toestand van de menselijke verhoudingen. Hobbes geeft bewijzen waarom de natuurstaat zo brutaal zou zijn als hij dit beschrijft. In landen die nog geciviliseerd moeten worden, zijn mensen barbaars voor elkaar. In de afwezigheid van internationale wetten, profiteren de sterke landen van de zwakheid van andere. Mensen hebben drie motivaties om deze toestand te beëindigen. De vrees voor de dood, het verlangen om een adequaat leven te hebben, en de hoop om dit te bereiken via arbeid. Maar tot deze staat van oorlog niet is beëindigd heeft iedereen het recht op alles, zelfs iemands anders leven.
Hobbes hierboven beschreven grimmige beeld is een "idealisering". Er werd een toestand beschreven die zich zou voordoen als er geen andere invloeden zouden zijn. Die andere invloeden liggen in de menselijke rede. De mens is een redelijk wezen en dus in staat om in te zien dat op de langere termijn niemand profiteert van een permanente oorlogstoestand. Er zijn dan ook "natuurlijke wetten", rationele gedragsregels die de onderlinge betrekkingen sturen in de richting van een meer vreedzame situatie. De mens doet dit door contracten met zijn medemens af te sluiten. Op deze manier ontsnapt hij dus aan de natuurstaat.
|
|
