Kolordu kumandan� ayn� telgrafnamesinde "Afyon Karahisar'�nda bulunan 23�nc� F�rkan�n, mevcudunun pek az oldu�undan ve orada ellerine ge�en efrad� bu f�rkaya g�ndermekte olduklar�ndan bahsettikten sonra, Kastamonu ve Kayseri havalisinde baz� muhil-li asayi� vakayi hakk�nda haberler gelmeye ba�lad���n� zikrediyor ve peyderpey malumat verece�ini yaz�yordu" ( Ves. 11).

27 May�s 1919 tarihinde, Havza'dan, Yirminci Kolordu Kumandan�ndan ve ayn� zamanda, bu kolordunun mensup oldu�u Konya'daki ordu m�fetti�li�inden "Afyon Karahisar'�ndaki f�rkan�n takviyesi i�in hangi menabiden istifade edilmekte oldu�unu ve tezyid-i kuvvetine imkan-� maddi bulunup bulunamayaca��n� ve bug�nk� ahval ve vaziyetimize nazaran, bu f�rkaya, nas�l bir vazifenin tevcihi d���n�ld���n� sordum" (Ves. 12, 13).

Kolordu kumandan� 28 May�s 1919'da sordu�um hususata dair malumat veriyor ve Yirmi ���nc� F�rka "d��man�n bir i�gali vaziyeti kar��s�nda mevkiini terketmeyecek ve du�ar-� tecav�z olursa, ahali-i mahalliyeden alacaklar� takviye ile mevkiini m�dafaa edecektir" diyordu (Ves. 14).

Ordu m�fetti�i de 30 May�s 1919'da verdi�i cevapta "Yirmi ���nc� F�rkan�n Karahisar'daki asayi�i muhafaza ile beraber her t�rl� i�gal hadisesine her t�rl� vesaitle mukavemet edecektir" diyordu. Bu vesaitin haz�rlanmakta oldu�unu ve Konya'da orduya zahir olabilecek bir kuvvet ihzar�na �al���ld���n�, ancak bir isim ve �nvana malik olmad���n� bildiriyordu.

Ben, M�fetti�li�e yazd���m telgrafta, Konya'da bir vatan ordusu te�kil edilmekte oldu�una dair baz� havadisler �ayidir, bunun mahiyet ve te�kilat� nedir, demi�tim. B�yle bir sual tevcihinden maksad�m biraz da medar-� te�vik ve tenbih olmak idi. M�fetti�li�in son malumat� bunun �zerinedir (Ves. 15). Kolordu kumandan� bu istizah�ma "Konya'da vatan ordusunun te�kilinden haberdar degilim" demi�ti.

Yirminci Kolordu ve Konya'daki Ordu M�fetti�li�i ile temas�m neticesinde edindi�im malumattan teyakkuz ve intibah� mucip noktalar� 1 Haziran 1919'da Erzurum'da On Be�inci Kolordu ve Samsun'da ���nc� Kolordu ve Diyarbekir'de On ���nc� Kolordu Kumandanlar�na bildirdim (Ves. 16).

Trakya'da bulunan kuvvet ve kumanda vaziyetini bilmiyordum. O m�nt�ka ile de irtibat tesisi laz�m idi. Bu maksatla, �stanbul'da, Erkan�harbiye-i Umumiye Reisi Cevat Pa�a'dan 16 Haziran 1919'da zati �ifre ile - Cevat Pa�a ile mufarekatim g�n� mahrem ve �ahsi bir �ifre kararla�t�rm�� idik - Edirne'de kolordu kumandan�n�n kim oldu�unu ve Cafer Tayyar Bey'in nerede bulundu�unu sordum (Ves. 17). Cevat Pa�a 17 Haziran'da cevap verdi. "Cafer Tayyar Bey'in Kolordu Kumandan� olarak Edirne'de bulundu�unu" ��rendim (Ves. 18).

Amasya'dan 18 Haziran 1919 tarihinde, Edirne'de, Birinci Kolordu Kumandan� Cafer Tayyar Bey'e �ifre ile verdi�im direktifte esasl� olarak �u hususat� kaydettim: "�stiklal-i millimizi bo�an ve ink�sam-� vatan tehlikelerini ihzar eden D�vel-i �tilafiyenin icraat� ve h�k�met-i merkeziyenin esir ve aciz vaziyeti malumunuzdur."
"Milletin mukadderat�n� bu mahiyette bir h�k�mete teslim etmek, ink�raza munkat olmakt�r."
"Trakya ve Anadolu te�kilat-� milliyesini tevhid ve sada-y� milliyi g�r sesle cihana duyuracak emin bir mahal olan S�vas'ta m��terek ve kuvvetli bir heyet te�kili mukarrerdir."
"Trakya-Pa�aeli Cemiyeti, haiz-i salahiyet olmamak �zere �stanbul'da bir heyet bulundurabilir."

"Ben �stanbul'da iken Trakya Cemiyeti azas�ndan baz�lariyle teati-i efkar etmi� idim. �imdi zaman� geldi. �cap edenlerle mahremane g�r��erek derhal te�kilat yap�n�z ve benim yan�ma da murahhas olarak k�ymettar bir iki zat g�nderiniz. Onlar gelinceye kadar Edirne vilayetinin hukukunun m�dafii olmak �zere beni tevkil ettiklerine dair imzalar� taht�nda bir vesikay� imzan�zla �ifreli telgrafla bildiriniz."

"Gaye-i istiklalin istihsaline kadar tamamiyle milletle birlikte, fedakarane �al��aca��ma mukaddesat�m nam�na yemin ettim. Art�k benim i�in Anadolu'dan hi�bir yere gitmemek kat'idir."

Trakya kuvve-i maneviyesini takviye maksadiyle bu talimata �u malumat� da dercettim: Anadolu ahalisi ba�tan a�a�� yekv�cut bir hale getirildi. Kararlar, bilaistisna tekmil kumanda heyetleri ve arkada�lar�m�zla m��terek ittihaz ediliyor. Vali ve mutasarr�flar�n hemen kaffesi bizimle beraberdir. Anadolu'daki te�kilat-� milliye kaza ve nahiyelere kadar tevess� etti. �ngiliz himayesi alt�nda bir m�stakil K�rdistan te�kili hakk�ndaki propaganda ve taraftaran� bertaraf edildi, K�rtler, T�rklerle birle�ti (Ves. 19).

YUNAN ORDUSUNUN MAN�SA VE AYDIN C�VARINI ��GAL�

Bu tarihe kadar, Yunan ordusunun Manisa ve Ayd�n civarlar�n� da i�gal eyledi�inden haberdar oldum. Fakat �zmir'de ve Ayd�n'da bulunduklar�n� bildi�im kuvvetlerin ne halde olduklar�na dair hi�bir taraftan hen�z sarih bir malumata destres olam�yordum. Do�rudan do�ruya bu kuvvetler kumandanlar�na da baz� emirler yazm��t�m. Nihayet 29 Haziran'da, F�rka 56 Kumandan� Bekir Sami Bey'in iki g�n evvelki tarihli bir �ifre telgraf�n� ald�m.

56 nc� F�rkaya �zmir'de H�rrem Bey nam�nda bir zat kumanda ediyormu�. Bu zat ve �zmir'deki iki alay�n bak�yet�ss�yufu zabitleriyle beraber hemen kaffesi esir olmu�lar. Yunanl�lar bunlar� gemilerle Mudanya'ya nakletmi�ler. Bekir Sami Bey bu bak�yet�ss�yufun kumandas�n� deruhte etmek �zere g�nderilmi�.

Bekir Sami Bey 27 Haziran 1919 tarihli telgrafnamesinde 22 Haziran 1919 tarihli iki emrimi ancak 27 Haziran'da Bursa'ya muvasalat�nda alabildi�ini s�yl�yor ve verdi�i malumat ve izahatta "Makas�d-� milliyeyi hayyiz-i fiile isal edecek vesait-i kafiye bulamad���mdan, f�rkam� tanzim ve tensika muvaffak olursam daha iyi hidemat�n icras�n� kabil g�rd���mden 21 Haziran sabah� Kula'dan Bursa istikametinde harekete mecbur oldum. Maamafih bir�ok mevanie ra�men hareket-i milliyenin memleketin istihlas� i�in elzem oldu�u fikrini her tarafa yaymaya muvaffak oldum." diyor, kanaat ve icraat�ma kavi iman� oldu�unu bildiriyor ve bu hususta hemen te�ebb�sata ba�lad���n�, �ine'de bulunan 57 nci F�rkaya da emir vermekli�imi ve kendisine de emir vermekte devam etmemi istiyordu (Ves. 20).

M�LL� TE�K�LAT V�CUDA GET�R�LMES� VE M�LLET�N �KAZI

Bir hafta kadar Samsun'da ve 25 May�s'tan 12 Haziran'a kadar, Havza'da kald�ktan sonra Amasya'ya gittim. Bu m�ddet zarf�nda b�t�n memlekette, milli te�kilat v�cuda getirilmesi l�zumunu tamimen bilc�mle kumandanlara ve r�esa-y� memurin-i m�lkiyeye tebli� ettim.

�ayan-� dikkattir ki, �zmir'in ve bunu takiben Manisa'n�n ve Ayd�n'�n i�gali ve icra olunan tecav�z ve mezalim hakk�nda hen�z millet tenevv�r etmemi� ve mevcudiyet-i milliyeye vurulan bu feci darbeye kar�� alenen bir guna teess�r ve �ikayet izhar olunmam��t�. Milletin, bu haks�z darbe kar��s�nda sakit ve hareketsiz kalmas�, elbette milletin lehinde tefsir olunamazd�. Onun i�in milleti ikaz edip harekete getirmek laz�md�. Bu maksatla 28 May�s 1919 tarihinde valilere ve m�stakil mutasarr�flara, Erzurum'da On Be�inci Kolordu, Ankara'da Yirminci Kolordu ve Diyarbekir'de On ���nc� Kolordu Kumandanl�klar�na, Konya'da Ordu M�fetti�li�ine tamimen �u yolda tebligatta bulundum:

�zmir'in ve maalesef bunu takip eden Manisa ve Ayd�n'�n i�gali, m�stakbel tehlikeyi daha aleni ihsas etmi�tir. Tamamiyet-i m�lkiyemizin muhafazas� i�in, tezah�rat-� milliyenin daha canl� olarak izhar� ve idamesi laz�md�r.