K�lt�r

T�rkiye Cumhuriyetinin temeli k�lt�rd�r. Bu s�z� burada ayr�ca izaha l�zum g�rm�yorum. ��nk� bu, T�rkiye Cumhuriyetinin okullar�nda bir�ok vesilelerle eser halinde tesbit edilmi�tir.
1936

K�lt�r, okumak, anlamak, g�rebilmek, g�rebildi�inden m�na ��karmak, uyan�k davranmak, d���nmek, zek�y� terbiye etmektir.
1936

T�rkiye Cumhuriyeti �ocuklar�, k�lt�rel insanlard�r. Yani hem kendileri k�lt�r sahibidirler, hem de bu �zelli�i muhitlerine ve b�t�n T�rk milletine yaymakta olduklar�na kanidirler.
1936

Mill� k�lt�r�n her ����rda a��larak y�kselmesini T�rk Cumhuriyetinin temel dile�i olarak temin edece�iz.
1932

Bir mill� terbiye program�ndan bahsederken, mill� karakter ve tarihimizle m�tenasip bir k�lt�r kastediyoruz.
Temmuz 1924

�imdiye kadar takibolunan tahsil ve terbiye usullerinin milletimizin gerilemesinde en m�him etken oldu�u kanaatindeyim. Onun i�in mill� terbiye program�ndan bahsederken eski devrin hurafat�ndan ve yarad�l���m�zla hi� de m�nasebetli olmayan yabanc� fikirlerden, Do�udan ve Bat�dan gelen tesirlerden tamamen uzak mill� seciye ve tarihimizle m�tenasip bir k�lt�r kastediyorum. ��nk� mill� d�vam�z�n inki�af� ancak b�yle bir k�lt�r ile temin olunabilir. L�lettayin bir yabanc� k�lt�r� �imdiye kadar izlenen yabanc� k�lt�rlerin neticelerini tekrar ettirebilir. K�lt�r zeminle m�tenasiptir. O zemin milletin seciyesidir.
15 Temmuz 1921

As�l u�ra�maya mecbur oldu�umuz �ey, y�ksek k�lt�rde ve y�ksek fazilette d�nya birincili�ini tutmakt�r.
3.8.1932

Sanats�z kalan bir milletin hayat damarlar�ndan biri kopmu� demektir.
1923

D�nyan�n belliba�l� milletlerini esaretten kurtararak, h�kimiyetlerine kavu�turan b�y�k fikir cereyanlar�; k�hne m�esseselere �mit ba�layanlar�n, ��r�m�� idare usullerinde kurtulu� kuvveti arayanlar�n amans�z d��man�d�r.
1923

Biz cahil dedi�imiz zaman mektepte okumam�� olanlar� kasdetmiyoruz. Kastetti�imiz ilim, hakikat� bilmektir. Yoksa okumu� olanlardan en b�y�k cahiller ��kt��� gibi, hi� okumak bilmeyenlerden de hakikat� g�ren hakiki �limler ��kabilir.
22.3.1923

Ge�en Kurultaydan bug�ne kadar k�lt�rel ve sosyal alanda ba�ard���m�z i�ler T�rkiye Cumhuriyetinin mill� �ehresini kesin �izgilerle ortaya ��karm��t�r.
1935

Yeni harfleri, mill� tarihi, �z dili, sanat�, ilmi, m�zi�i, teknik kurumlar�yla kad�n� erke�e her hakta e�it, modern T�rk sosyetesi bu son y�llar�n eseridir.
1935

T�rk Milleti, ancak varl���n� derin ve sa�lam k�lt�r s�n�rlar�yla �izdikten sonrad�r ki onun y�ksek kapasitesi ve fazileti milletleraras�nda tan�n�r. T�rk Milletine f�tr� rengini veren bu ink�l�plardan herbiri �ok geni� tarihi devirlerin ���nebilece�i b�y�k i�lerden say�lsa yerindedir.
1935

K�lt�r dedi�imiz zaman bir insan cemiyetinin, devlet hayat�nda fikr� hayat�nda, iktisat hayat�nda yapabilecekleri �eylerin muhassalas�n� (toplam�n�) kastediyoruz ki, medeniyet de bundan ba�ka bir �ey de�ildir.
1929

Ba��ms�zl�k (�stikl�l)

Tam ba��ms�zl�k, bizim bug�n �zerimize ald���m�z vazifenin temel ruhudur. Bu vazife, b�t�n millete ve tarihe kar�� y�klenilmi�tir. Bu vazifeyi y�klenirken, tatbik kabiliyeti hakk�nda ��phe yok ki �ok d���nd�k. Fakat netice olarak edindi�imiz g�r�� ve iman, bunda, muvaffak olabilece�imize dairdir. Biz, b�yle i�e ba�lam�� adamlar�z. Bizden evvelkilerin i�ledikleri hatalar y�z�nden, milletimiz s�zde mevcut zannolunan ba��ms�zl���nda kay�tl� bulunuyordu. �imdiye kadar T�rkiye'yi, medeniyet d�nyas�nda kusurlu g�steren neler d���n�lebilirse, hep bu hatadan ve bu hataya uymadan do�maktad�r. Bu hataya uyma neticesi; mutlaka, memleket ve milletin b�t�n haysiyetinden ve b�t�n ya�ama kabiliyetinden soyunma ve uzakla�mas�n� gerektirebilir. Biz; ya�amak isteyen, haysiyet ve �erefiyle ya�amak isteyen bir milletiz. Bir hataya uyma y�z�nden bu �zelliklerden mahrum kalmaya tahamm�l edemeyiz. Bilgin, cahil, istisnas�z b�t�n millet fertleri, belki i�inde bulunduklar� g��l�kleri tamamen anlamaks�z�n, bug�n yaln�z bir nokta etraf�nda toplanm�� ve fakat sonuna kadar kan�n� ak�tmaya karar vermi�tir. O nokta; tam ba��ms�zl���m�z�n temini ve devam ettirilmesidir.

Tam ba��ms�zl�k denildi�i zaman, elbette siyasi, mal�, iktisad�, adl�, asker�, k�lt�rel ve benzeri her hususta tam ba��ms�zl�k ve tam serbestlik demektir. Bu sayd�klar�m�n herhangi birinde ba��ms�zl�ktan mahrumiyet, millet ve memleketin ger�ek m�nasiyle b�t�n ba��ms�zl���ndan mahrumiyeti demektir. Biz, bunu temin etmeden bar�� ve s�k�na eri�ece�imiz inanc�nda de�iliz.
1921
(Nutuk II, S. 623-624)

Ba��ms�zl�k ve h�rriyetlerini her ne bahas�na ve her ne kar��l���nda olursa olsun zedeleme ve kay�tlamaya asla m�samaha etmemek; ba��ms�zl�k ve h�rriyetlerini b�t�n m�nasiyle koruyabilmek ve bunun i�in gerekirse, son ferdinin, son damla kan�n� ak�tarak, insanl�k tarihini �anl� �rnek ile s�slemek; i�te ba��ms�zl�k ve h�rriyetin hakiki mahiyetini, geni� m�nas�n�, y�ksek k�ymetini, vicdan�nda kavram�� milletler i�in temel ve �lmez prensip... Ancak bu prensip u�runda her t�rl� fedak�rl���, her an yapmaya haz�r milletlerdir ki, devaml� olarak insanl���n h�rmet ve sayg�s�na l�y�k bir topluluk olarak d���n�lebilirler.
1928
(Atat�rk'�n S.D. II, S. 249)

Ba��ms�zl��� i�in �l�m� g�ze alan millet, insanl�k haysiyet ve �erefinin icab� olan b�t�n fedak�rl��� yapmakla teselli bulur ve elbette esaret zincirini kendi eliyle boynuna ge�iren miskin, haysiyetsiz bir millete nazaran dost ve d��man nazar�ndaki mevkii farkl� olur.
1927
(Nutuk I, S. 13-14)

Esas T�rk milletinin haysiyetli ve �erefli bir millet olarak ya�amas�d�r. Bu esas ancak tam ba��ms�zl��a sahip olmakla temin olunabilir. Ne kadar zengin ve refaha kavu�turulmu� olursa olsun ba��ms�zl�ktan mahrum bir millet, meden� insanl�k kar��s�nda u�ak olmak mevkiinden y�ksek bir muameleye l�y�k olamaz.

Yabanc� bir devletin himaye ve deste�ini kabul etmek, insanl�k �zelliklerinden mahrumiyeti, beceriksizlik ve miskinli�i itiraftan ba�ka bir �ey de�ildir. Ger�ekten bu a�a�� dereceye d��memi� olanlar�n isteyerek ba�lar�na bir yabanc� efendi getirmelerine asla ihtimal verilemez.

Halbuki T�rk'�n haysiyet ve izzetinefis ve kabiliyeti �ok y�ksek ve b�y�kt�r. B�yle bir millet esir ya�amaktansa yok olsun daha iyidir.

Bundan �t�r�, ya ba��ms�zl�k, ya �l�m!...
1919
(Nutuk I, S. 13)

Arzumuz d��ar�da ba��ms�zl�k, i�eride kay�ts�z ve �arts�z mill� egemenli�i korumadan ibarettir. Mill� egemenli�imizin hatt� bir zerresini bozmak niyetinde bulunanlar�n kafalar�n� par�alayaca��n�zdan eminim.
1923
(Atat�rk'�n S. D. II, S. 71-72)

"Biz bar�� istiyoruz" dedi�imiz zaman "tam ba��ms�zl�k istiyoruz" dedi�imizi herkesin bilmesi l�z�md�r. Bunu istemeye hakk�m�z ve kudretimiz vard�r. On sene, yirmi sene sonra a�a��la�arak �lmekten ise �imdiden �eref ve haysiyetle �lmeyi �st�n tutmal�y�z.
1923