|
I. KOSAVA SAVAŞI

Birinci
Kosova Meydan Muharebesi (1362-1389): Osmanlilarin
kurulusundan itibaren kuvvetlenmesi, Avrupa kitasinda fetihlerde
bulunmasi, buradaki devletleri endiseye sevketti. Tek baslarina karsi
koyamayacaklarini anlayan bu devletler, ittifak halinde harekete karar
verdiler ve anlastilar. Sirp Krali Lazar ile Bosna Krali Tvartko ve
Arnavud Prensi Jorj Kastriyota öncülügünde; Bulgar, Arnavud, Ulah, Sirp
Prensleri de ittifaka katildilar. Hayati muharebe meydanlarinda
geçerek, Islâm Dini'nin cihad emrini yerine getiren, Birinci Sultan
Murâd Hân, Osmanli Devleti aleyhine yapilan Hiristiyan ittifakindan,
casuslar vasitasiyla haberdar oldu. Gerekli tedbirleri yerinde ve
zamaninda alinmak suretiyle, düsmanin dikkatini çekmeden, plânli olarak
harbe hazirlanildi. Haçli ittifakina karsi, Anadolu beyliklerinden
yardimci kuvvetler istenerek, gönüllüleri davet edildi. Balkanlar'daki
ittifaki bozmak için, Vezir-i âzam Çandarlizâde Ali Pasa, otuzbin
kisilik kuvvetle 1388'de, Bulgarlari saf disi ederek, Bulgaristan ve
Mora isgal etti.
Türkler'i, Balkanlar'dan atmak için hazirlanan ittifaka karsi bütün
hazirliklarini tamamlayan Sultan Murad Hân, Harp Meclisi'nin ardindan,
altmisbin kadar mevcutlu Osmanli ordusu ile Anadolu beylikleri
kuvvetleri ve gönüllü Müslümanlar ile 1389'da, Sirp Krali Lazar'in
merkezi olan Pristine istikametine hareket etti. Rumeli Akinci
kumandani Gazi Evrenuz Bey ile Pasa Yigit kumandasindaki Osmanli öncü
kuvvetleri, Kosova'da müttefik Haçli kuvvetleriyle karsilastilar.
Osmanli ordusunun, Balkanlar'da ilerlerken, geçtigi yerlerde yagma,
tahribat yapmamasi, Islâmi Hiristiyanlara çok iyi tanitti. Islâmiyet
hakkinda bilgileri olmayan halk, hayretler içinde kaldilar.
Idarecilerinden zulüm, eziyet, kötü muameleden baska birsey görmeyen
ahâli, bundan sonraki seneler Türk idaresini arzu ve istekle beklediler
ve benimsediler.
Muharebe öncesi toplanan harp divaninda; istisareden sonra Sultan
Murad-i Hüdavendigâr; kumandan ve hey'ete:
"-Cümleniz berhudar olasiniz... Firasetinizi açikça bildirdiniz....
Gayri hepimiz biliriz ki, zafer ancak Allahü teâlânin yardimiyla
gerçeklesir.... Küffar ordusu 'bizden fazladir. Fakat Müslüman mücahid
kâfirden secâatlidir... Beglerim,, pasalarim, hadi göreyim sizi... Bu
gece, asker evlâdciklarimi hosça tutasiniz... Onlara, Yüce Allah'imiza
dua etmelerini vaziyet edesiniz... Helâllasasiniz. Ola ki yarin,
çogumuz cennette bulusuruz." hitabini yapip, kendisi de mübarek Berât
gecesi Kur'ân-i kerîm okuduktan sonra harb meydanindaki çadirinda,
firtina devam ederken, tarihe geçen su duayi Allahü teâlâdan niyaz etti:
"-Ya Rabbim! Bu firtina, su âciz Murad kulunun günâhlari yüzünden
çiktiysa, masum askerlerimi cezalandirma. Onlari bagisla... Allahim...
Onlar ki buraya kadar, sadece Senin adini yüceltmek, Islâm dinini
kâfirlere duyurmak için geldiler. Bu firtina âfetini, onlarin üzerinden
def eyle... Senin sanina lâyik bir zafer kazanmalarini nasip eyle.
Onlara öyle bir zafer kazandir ki, bütün Müslümanlar bayram ede.....
Müslümanlari mansûr ve muzaffer eyle. Ve dilersen o bayram gününde su
Murâd kulunu sana kurban olsun.... Önce beni gazi kildin, sonra sehid
et."
1389 yazinda Kosava'da, düsmana karsi harp nizami alan Osmanli ordusuna
Sultan Murad Hân kumanda edip, merkez kuvvetlerinin basindaydi. Vezir-i
Âzam Ali Pasa, Sultan'in yanindaydi. Ordunun sag kolunda Sehzade
Bâyezid, Rumeli Beylerbeyisi Kara Timurtas Pasa, Akinci Beyi Evrenuz
Bey, sol kolda Karesi Sancakbeyi Yakup Beg, Anadolu Beylerbeyi Saruca
Pasa bulunuyor ve kumanda ediyordu. Merkez kuvvetlerinin önünde
Yeniçeriler ve onlarin önünde de toplar vardi. Her kolun önüne biner
okçu yerlestirildi. Haçli ordusunun merkezinde bulunan Sirp despotu
Lazar, birliklere komuta ediyordu. Sag kola Lazar'in yegeni ve damadi
Brankoviç, sol kola Bosna Krali Tvartka kumanda ediyordu. Düsman
kuvvetleri Sirp, Bosna, Macar, Ulah, Arnavud, Leh ve Çeklerden meydana
gelip, mevcudu Osmanli kuvvetlerinden fazlaydi. Muharebe 9 Agustos 1389
günü Haçhlar'in top atisiyla basladi. Türk ordusunun kahramanligi ve
harp plâninin mükemmelligi ve muvaffakiyetle tatbiki neticesinde, üstün
Haçli ordusu, sekiz saat içerisinde bozuldu. Sag kalan Haçli kuvvetleri
geri çekilip, çareyi kaçmakta buldular. Muharebenin kazanilmasinda ve
düsmani imha ve takip edilmesinde, Sehzade Bayezid'in büyük rolü oldu.
Haçli kumandani Lazar ile oglu, yüksek rütbeli kumandanlar ve
mahiyyetleri esir edildiler. Murad Hân, zaferden sonra devrin an'anesi
geregince, sükran ifadesiyle muharebe meydaninda dolasirken, Lazar'in
damadi, yarali sirp asilzadelerinden Milos Obiliç'in halini sorarken
sehid edildi. Sultan Murâd-i Hüdâvendigâr'in sehâdetinden önceki
vasiyyetinde, Bâyezid Hân, Osmanli Sultani oldu. ikiyüzbinlik Haçli
ordusunun kumandanlari dahi öldürülüp, Kosova'da zafer kazanilmasi
neticesinde; Osmanli Devleti Balkanlar'a kesin olarak yerlesti ve Sirp
Kralligi yikilarak, Sirbistan, Türk hakimiyetine geçirildi. Bölgeye,
Türk ve Islâm nüfusu iskân edilerek, hakimiyet pekistirildi.

|