SİLİNDİRLERDE HIZ KONTROLÜ
Basit bir silindir devresinde akış kontrol valfinin silindire göre bulunabileceği üç ayrı durum söz konusudur.
Bu yüzden hız kontrolü üç ayrı şekilde olabilir.
AKIŞ KONTROL VALFİNİN SİLİNDİR GİRİŞİNDE BULDUĞU HİDROLİK DEVRE
Silindire giren yağ miktarı şekideki gibi kontrol edilmektedir. Burada yön kontrol valfinin gösterilmemiş olduğuna dikkat ediniz Silindirin istenilen hızda çalışabilmesi için, pompanın, yağ fazlası emniyet valfinden tahliye edilecek şekilde, gerekenden daha fazla yağ pompalaması gerekmektedir. Akış kontrol valfinde yaklaşık olarak 10 barlık bir basınç kaybı söz konusu olduğundan devre basıncı, yükü kaldırmak için gereken değerden daha fazla olmalıdır.
Devre ilk çalıştırıldığında basınç dengeleyici sürgü açık konumundadır. ve bu anda dengeleyicinin kontrolü sağlanmasından önce bir akış şoku meydana gelir. Şekillendirmeye yönelik uygulamalarda böylesine bir akış şoku sonucunda makina kalıbı ani bir hamle ile işlenen parçaya zarar verebilir. Böyle durumlarda akış kontrol valfleri ile birlikte darbe önleyici cihazlar kullanılmalıdır. Başka bir alternatif ise devre tasarımını akış kontrol valfinden daima akış geçecek şekilde düzenlemektir. Böylelikle dengeleyici sürgü her an aktif halde kalır ve akışta meydana gelebilecek şok ve darbeleri önler.
Piston harekete başlamadan önce silindir içindeki akışkan basınçlandırılmalıdır. Burada sıkıştırma için bir akım gereklidir. Silindir hareketini başlatmak için gerekli olan kuvvet ya da basınç, hareketi devam ettirmek için gerekli olan basınçtan daha fazladır. Bunun sebebi statik sürtünme ve atalet kuvvetidir. Yük hareket etmeye başladığında harekete karşı olan direnç ve de pistona etkiyen basınç azalır. Sonuçta ani bir hızlanma etkisi görülür. Aynı zamanada akışkanda genleşir. Başlangıçta akış kontrol valfindeki basınç dengeleyiciye bağlı olarak meydana gelen bir karasızlık vardır.
Yükün yönü ters yönde değişme eğiliminde olablir (yani yükün hareket yönünde etkimesi). Bu durumda sistem kontrolü kaybedebilir. Bu problemi ortadan kaldırmak için depo hattında karşı dengeli bir valf ya da üstten merkezli bir valf kullanılarak bir geri basınç yaratılmalıdır. Bu da sistem basıncının arttırılması demektir.
Bu devre hassas kontrol sağlar. Farklı piston hızlarına karşılık sabir debili bir pompa kullanıldığında akışkanın büyük bir kısmı emniyet valfinden geçer. Bu da çok fazla ısı meydana getirir.
AKIŞ KONTROL VALFİNİN SİLİNDİR ÇIKIŞINDA BULUNDUĞU HİDROLİK DEVRE
Akış kontrol valfi dönüş hattına yerleştirilmiş olup tahliye edilen akışkan bu valf üzerinden geçmektedir. Bir önceki devrede olduğu gibi bu devre de pompa, silindirin gerektirdiği yağ mikatarından daha fazlasını pompalamalıdır. Devre basıncı silindir yükü direncini ve akış kontrol valfindeki basınç düşmesini yenmelidir.
Ancak, akış kontrol valfi piston çevresinde bulunduğundan akış kontrol valfindeki basınç düşüşünü yenmek için (farklı olanlardan dolayı) tam açık uçta düşük basınç gereklidir. Bu da akışın, pistonun uzma strokunda daha etkili olmasını sağlar.
Başlangıçta dengeleyici valf pistonu tamamen açıktır. Piston ileri hareket edip akış kontrol valfindeki basıncı yükseltene kadar bütün pompa akışı silindire iletilemktedir. Bu noktada dengeleyici valf pistonu devreye girerek akışı doğru değerine oturtur. Bir önceki devirde olduğu gibi dengeleyici valf pistonu duruma uyum sağlanmasından önce başlangıçta bir şok akışı meydana gelir.
Bu tür bir sistem kullanıldığında silindir cidar alanındaki basınç dikkatle incelenmelidir; örneğin piston alanının piston kolu kersit oranına oranı 2/1 ise sistem basıncı 150 bar ise piston üzerinde harici bir yük olmadığında silinidir cidar alanı üzerindeki basınç 300 bar olacaktır. Böyle bir durum söz konusu olduğunda aşırı basınçlandırılmanın önlenmesi için yukarıdaki şekilde görülen biöçimde silindir çevresine ayrı bir emniyet valfi bağlanabilir. Not: İkinci tahliye valfi arızalandığında hız kontrolü kaybedilecektir.
Hız kontrolünün akış kontrol valfinin silindir çıkışında bulunduğu hidrolik devre ile akış yapıldığı durumda silindirden çıkan yağ miktarı kontrol edilmektedir. Sonuç olarak silindirin ileri hareket ettşiğ durumlarda ikinci devredeki akış kontrolu birinci devredeki akım kontrolu kadar hassas değildir. Silindir pistonunun geri hareket ettiği durmlarda ise bunun tersi doğrudur.
Akış kontrol valfinin silindir çıkışında bulunduğu hidrolik devre ters yüklerdle bile hassas hız kontrolü sağlar. Ancak akış kontrol valfinin silindir girişinde bulunduğu hidrolik devreli sistemlerde olduğu gibi sabit debili pompalar ve ayrıca değişik piston hızlarında kullanıldığında çok fazla ısı meydana gelecektir.
BOŞALTMA KAPALI
Şekilde görüldüğü gibi akım kontrol valfi pompa çıkışının bir kısmını doğrudan yağ tankına iletecek şekilde düzenlenmiştir. Sistem basıncı, emniyet valfi ayarına, ancak piston hareketsizken erişir. Bu yüzden, akış kontrol valfi üzerinde boşaltmaya kapalı aşırı yağ basıncı silindir yükü tarafından gösterilen basınçtadır. Bu soğutucu gerektirir ve sistem daha etkin faaliyet gösterir. <
Bu metodun hasaslığı pompa çıkışına bağlıdır. Çünkü pompa çıkışı basınca bağlı olarak değişmektedir. Bu metod basıncın sabit olduğu ya da hasas hız kontrolünün çok önemli olmadığı durumlarda kullanılır. Bu metodla istenmeyen akış tam olarak kontrol edilmektedir.
Genelde bu tip hız kontrolü, pompa çıkış hacminin çok büyük bir kısmının silindir tarafında kullanılıp sadece çok küçük bir kısmının depoya aktarıldığı durmlar için uygundur.