Glucosamine, chondroïtine, MSM, SAMe en cofactoren

Nuttig bij of ter hoogte van:

Gewrichten; synoviale vloeistof
Rugpijn
Reumatische klachten
Osteoporose
Botbreuken
Pezen, ligamenten, spieren
Bindweefsel
Tussenwervelschijven
Kraakbeen
Huid , nagels, ogen
Bloedvatwanden
Secreties van het spijsverteringsstelsel, luchtwegen en urinair stelsel
Sportblessures

Glucosamine

De beweeglijkheid of soepelheid van onze gewrichten hangt grotendeels af van het kraakbeen, een elastische en stevige tussenlaag dat als schokbreker dient en waarmee de uiteinden van beenderen bekleed zijn waar ze scharnieren met andere beenderen. Tussen deze beenderen wordt bovendien een smeervloeistof (synoviale vloeistof) afgescheiden zodat de gladde kraakbeenoppervlakken goed over elkaar kunnen glijden.

Het kraakbeen bestaat vnl. uit twee gespecialiseerde soorten bindweefsel, nl. het draadvormige collageen dat zorgt voor sterkte en rekbaarheid, en proteoglycanen, dit zijn macromoleculen bestaande uit hyaluronzuur met zijtakken van glucosamineglycanen en chondroïtinesulfaten die watermoleculen kunnen vasthouden. Deze proteoglycanen zorgen voor veerkracht en gladheid.

Dit kraakbeen kan afslijten door leeftijd, fysieke trauma’s, mechanische belasting door zware arbeid of veel sporten. Hierdoor vermindert de soepelheid, de stootkussenwerking en mobiliteit en kan pijn en stijfheid ontstaan bij beweging

Voor de opbouw van kraakbeen is glucosamine een basisgrondstof, die ons lichaam zelf kan aanmaken uit glucose en glutamine middels het enzyme glycosaminesynthetase, dat minder actief wordt bij het ouder worden. Glucosaminesulfaat is een belangrijke bouwsteen voor de aanmaak van glucosamineglycanen en proteoglycanen die onderdelen zijn van celmembranen en bindweefsel zoals kraakbeen.

Glucosaminesulfaat wordt na inname gesplitst in glucosamine en een sulfaatgroep. De glucosamine zorgt voor de aanmaak van glycosaminoglycanen (vooral keratinesulfaat en dermatinesulfaat), lange zijketens van proteoglycanen; voor aanmaak van hyaluronzuur en collageen; aanmaak van synoviale vloeistof; vermindering van ontstekingsprocessen in gewrichtskraakbeen. Ook de sulfaatgroep zorgt voor de aanmaak van glycosamineglycanen.

Glucosamine speelt ook een rol bij de productie van mucosale glycoproteïnen die de intestinale mucosa vormen. Deze laag van het darmslijmvlies beschermt het darmweefsel tegen enzymen, zuren, bacteriën.

Een glucosamineaanvulling kan langzaamaan de slijtage afremmen, de heropbouw van kraakbeen stimuleren, gewrichtsherstel bevorderen en de klachten verminderen. Dit is in wetenschappelijke studies aangetoond.

Glucosamine wordt doorgaans zeer goed verdragen, ook door de maag. Mensen die allergisch zijn voor schaaldieren, kunnen beter geen glucosamine gebruiken, daar dit uit het chitine van schaaldieren wordt gewonnen. Vegetariërs of mensen die halal of kosher willen eten, kunnen als alternatief gebruik maken van glucosaminehydrochloride, gewonnen door fermentatie uit maïs.

Glucosaminesulfaat bestaat voor 65% uit glucosamine, terwijl glucosaminehydrochloride voor 83% uit glucosamine bestaat, maar de belangrijke sulfaatgroep mist.

De dagelijkse dosis is bij voorkeur in één keer 1500mg glucosaminesulfaat of –hydrochloride in te nemen, bvb. 2 tabletten van 750mg. Na een inname van zo’n 2 maanden zouden de klachten moeten verbeteren. Het is aangetoond dat continuë inname zorgt voor meer pijnvermindering en functieverbetering dan NSAID’s (niet-steroïdale onststekingswerende medicijnen), waarbij de kwaliteit van het kraakbeen bovendien verbetert.

Het bestaat in tabletten, in zakjes en vloeibaar.

Chondroïtine

Structureel onderdeel van collageenrijke weefsels zoals kraakbeen. Chondroïtinesulfaten zijn polymeren, onderdeel van proteoglycanen en de stijgers, het raamwerk waaraan het collageennetwerk zich kan opbouwen bvb in kraakbeen, bindweefsel, luchtpijp, bloedvatwanden, beenderen. Ze trekken bovendien water aan en zorgen hiermee voor de veerkracht van kraakbeen.

Door toenemende leeftijd en mechanische belasting wordt het afbraakproces van kraakbeen en collageen minder gecompenseerd door heropbouw, bevat het kraakbeen minder chondroïtinesulfaten, minder vocht, kortere chondroïtinesulfaatketens. Dit leidt tot verminderde veerkracht, slijtage en ontstekingen.

Deze degeneratie kan worden afgeremd en zelfs omgekeerd als het lichaam voldoende chondroïtinesulfaat en cofactoren ter beschikking krijgt.

Na inname wordt chondroïtinesulfaat gesmplitst in kleinere bouwstenen zoals glucuronzuur en N-acetylglucosamine, die bijdragen tot de aanmaak van lichaamseigen chondroïtinesulfaat.

Onderzoeken wijzen uit dat er synergetische effecten zijn bij het gelijktijdig gebruiken van glucosaminesulfaat en chondroïtinesulfaat. Het is dus beter beide gelijktijdig te gebruiken voor de ondersteuning van de gewrichtsfunctie. Chondroïtine met een laag moleculair gewicht (<16000 daltons) van mariene oorsprong wordt het best opgenomen door het darmslijmvlies, synoviaal vocht en het kraakbeen.

De ideale verhouding tussen glucosamine en –chondroïtinesulfaat bedraagt 5 op 4, dus 1500mg/1200mg.

Het wordt gewonnen uit het kraakbeen van kraakbeenvissen, runderen, kippen, varkens en zijn dus niet geschikt voor vegetariërs. Het beste resultaat wordt verkregen met chondroïtinesulfaat van marine kwaliteit.

De dagelijkse dosis van chondroïtine bedraagt 800 à 1200mg.

MSM

Methylsulfonylmethaan is een bron van zwavel en draagt bij aan de stabiliteit van proteïnen (zwavelbruggen) zoals bvb keratine, het belangrijkste bestanddeel van huid, haar en nagels.

· heel belangrijk opbouwend element in kraakbeen, pezen, spieren, gewrichtskapsel , gewrichtsbanden en ligamenten.

· bevordert de productie van glutathion en remt mede hierdoor ontstekingen af.

· verbetert de plaatselijke bloeddoorstroming

· verlaagt overmatige spierspanning

· vermindert chronische pijn

· zorgt voor betere permeabiliteit van de celwanden, waarvoor voedingsstoffen beter opgenomen worden en afvalstoffen beter afgegeven worden.

· versnelt het herstel van verwondingen

· maakt littekenweefsel soepeler

· bevordert de beweeglijkheid van gewrichten in combinatie met glucosamine

· bindt zich aan slijmvliezen van luchtwegen, maag en darmen, urogenitaal stelsel en remt hierdoor de binding van parasieten aan de slijmvliezen

· remt eveneens de binding van allergenen aan slijmvliezen en vermindert allergische klachten

· in een aantal onderzoekingen op proefdieren vond men een kankervertragende werking

· eveneens op proefdieren vond men een preventieve werking op het ontstaan van auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis.

Zwavel vindt men in vlees, vis, prei, ajuin, knoflook, bieslook, kolen, peulvruchten, eieren, groene groenten, volle granen, sommige citrusvruchten. Door monocultuur in de olandbouw, verwarming of invriezen van voedingsmiddelen hebben nogal wat mensen een tekort aan dit mineraal. Vegetariërs die geen vlees, vis, eieren eten en die om reden van spijsverteringsmoeilijkheden geen kolen, ajuinen, peulvruchten of prei eten, kunnen een zwaveltekort hebben, wat zich kan uiten in problemen thv gewrichten, beenderen, tanden, pezen, huid, nagels, reumatische aandoeningen, luchtwegen.

De dagelijkse dosis bedraagt zo’n 2250mg. In tabletten wordt slechts 10% van de actieve stof opgenomen, in capsules 16%, vloeibare oplossing 90% (min. 30 sec in de mond houden).

S-Adenosyl Methionine (SAMe)

Zwavelrijke verbinding met kraakbeenregenererende eigenschappen: het verhoogt de aanmaak van krakbeen door de kraakbeencellen met zo’n 50%. Uit onderzoek blijkt dat SAMe even effectief is als een aantal bekende NSAID’s en andere ontstekingsremmers, hoewel volgens sommige studies het effect in het begin trager op gang komt maar even effectief is na 4 weken. SAMe geeft in elk geval minder bijwerkingen dan NSAID’s.

In vergelijking met het gebruik van enkel glucosamine waar men zo’n 2 à 3 maanden moet wachten op een pijnstillend effect, treedt dit bij de combinatie met SAMe al op binnen de 2 weken.

Bovendien heeft SAMe een positieve invloed op de stemming. Uit meta-analyses van studies blijkt dat SAMe een antidepressief effect heeft, beter dan dat van een placebo en vergelijkbaar met tricyclische antidepressiva. SAMe is immers een methylerende stof die bijdraagt tot de aanmaak van serotonine uit (tryptofaan), noradrenaline (uit tyrosine) en synapsine, dat de bruikbaarheid van de voorhanden zijnde neurotransmitters verhoogt.

Synthetische SAMe bevat zo’n 45% van de actieve S,S-SAMe vorm en 55% niet-actief R,S-vorm, dat bovendien de werkzaamheid van de S,S vorm hindert. Natuurlijke SAMe uit brouwersgist bestaat voor 80% uit de in het lichaam actieve S,S-structuur en 20% uit de niet-actieve R,S-vorm.

Mag niet gebruikt worden bij manische depressie. Best combineren met extra inname van foliumzuur.

Cofactoren en synergisten bij de kraakbeenvorming:

· Mangaan cofactor bij glycosyltransferase enzymen, nodig bij de aanmaak van chondroïtinesulfaat en vorming van glycosaminoglycanen en zo bij de aanhechting van suikers aan het collageen in kraakbeen. Verhindert vervorming van kraakbeen onder druk.

· Silicium vormt bruggen tussen collageenvezels, wat zorgt voor de onderlinge samenhang en stevigheid van het collageennetwerk. Speelt een rol bij de structuur van elastine, collageen, keratine. Zie ook de tekst over silicium op de website.

· Vitamine C noodzakelijk voor de vorming van collageen; transporteur van sulfaatgroepen in de productie van glycosaminoglycanen, cofactor in de crosslinking van collageenvezels.

· Magnesium noodzakelijk voor de vorming van collageen

· Vocht

· Vitamine B12 beschermt en herstel zenuwvezels. Zenuwbanen kunnen nl in de knel zitten bij slijtage en inzakking van de tussenwervelschijven.

· Niacinamide of vit B3 vormt NAD, een electronendrager belangrijk voor de prodcutie van energie voor opbouw en herstel van weefsels. Het zorgt voor een betere beweeglijkheid, soepelheid in gewrichten, werkt ontstekingsremmend en pijnstillend.

· Pantotheenzuur of vit B5 draagt bij tot een normale vorming van kraakbeen en is belangrijk voor wondheling.

· Pyridoxaal-5-fosfaat of vit B6 is een coenzyme bij vele metabolische proceesen vnl bij het aminozuurmetabolisme

· Zink speelt een rol bij de vorming van collageen, maar begunstigt de oplossing van mineralen in de beenstructuur wat bijdraagt tot vernietiging van de matrix en demineralisatie.

· Koper

· Selenium

· Vitamine A, E als bijkomende antioxidanten voor het beschermen van kraakbeen tegen vrije radicalen, zie de tekst op de site over antioxidanten

Opmerking:

Het is aangewezen de arts te raadplegen ivm het gebruik en dosis van glucosamine, chondroitine, MSM, SAMe en de cofactoren of synergisten en hun geschiktheid of risico’s bij bepaalde aandoeningen, of bij zwangerschap en borstvoeding. Interacties met geneesmiddelen of onderzoekingen zijn steeds mogelijk, bvb. met kaliumsparende diuretica, bloedverdunners of leverfunctietesten.

Het is mogelijk dat men aanvankelijk enige maag- of darmstoornissen ervaart bij gebruik van MSM. Desgevallend de dosis verlagen.

Enkele producten:

Op advies van arts of deskundige:

· Bio-RHUMAL 750mg 180 tabl. (Bio-fyt pharma)

· Chondrosamine-S 90 caps. (Energetica Natura) met cofactoren vit B12, foliumzuur, niacinamide, pantotheenzuur, vitamine C, mangaan, chondroïtinesulfaten, glucosaminesulfaat, MSM

· SAM protect (Nutrisan) met SAMe en glucosamine

· Chondro Plus 200mg 120 tabl. (Energetica Natura) met chondroïtinesulfaten, vitamine B12

· Chondroïtine sulfaat 750mg 90 tabl (Energetica Natura)

· Glucosamine 800mg 120 tabl. (Energetica Natura)

· Gluco-syn-amine 500mg 90 caps. (Energetica Natura)

· Glucosamine Plus (met hyaluronzuur) 500mg of Glucosamine Compleet (glucosamine, chondroïtine, hyaluronzuur, type II collageen) (Orthica)

· Chondro Protect 60 of 120 tabl (Orthica) met vitamine C, E, koper, mangaan, selenium, zink, glucosamine- en chondroïtinesulfaat

· Pro Cartilago Glucosamine 1000mg 60 of 180 tabl (Vitafytea)

· Joint relief glucosamine vloeibaar (Ojibwa-De Roeck) met glucosamine, chondroïtine, MSM, vitamine C

· MSM 2000 Liquid (Nataos-Ojibwa De Roeck) met MSM, vitamine C en molybdeen

· Mincartil 300g poeder of 60 tabl van 1000mg (Soria) met magnesium, calcium, mangaan, silicium, glucosamine, chondroïtine, MSM, vitamine A, B1, B2, B5, B6, C, D

· Chondronorm 1000mg 90 of 180 tabl (Nutrisan) met glucosaminesulfaat, chondroïtinesulfaat met moleculair gewicht < 16000d (best opneembare vorm), vitamine C, mangaan

· MSM poeder 500gram (Mannavital)

· MSM Oral Solution 240ml a rato van 1 theelepel per dag (Energetica Natura)

· Drinkbaar organisch silicum met heermoes, brandnetel, glucosamine en MSM bvb Fytosil van Bioradix (of Falruin) zie www.bioradix.be of Sil 26 van Dexsil Laboratories, zie www.dexsil-labs.com . Niet in contact brengen met glas of metaal. Zie ook de tekst over silicium op de website.

· Er bestaan ook huidverzorgingsproducten met organisch silicium, MSM, glucosamine en etherische oliën bvb Fytosil gel zie www.bioradix.be .

· Een gel met MSM (10%) en etherische olie (5%) van citroeneucalyptus, lavendel en wintergreen is de MSM-gel van Mannavital.

· MSM Topical Gel oplossing van 15% in Natrol 120ml (Energetica Natura)

Geraadpleegde bronnen:

Reader’s Digest, Gezonde spieren, botten en gewrichten, The Reader’s Digest Uitgeversmaatschappij, Amsterdam/Brussel, 2008

Desmyter, P., Gewrichtsvoeding bij artrose en artritis, in: BioGezond, V, nr.5, pp.14-18

Aanbevolen literatuur:

www.geocities.com/lucasvo/osteoporose.html

www.geocities.com/lucasvo/reumatischeaandoeningen.html

www.geocities.com/lucasvo/silicium.html

www.geocities.com/lucasvo

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld. Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is. De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens. Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts. De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.