กว่าจะมาเป็นกาแฟที่เราดื่ม
จากเมล็ดกาแฟที่อยู่บนต้นกาแฟ ไปสู่การชงกาแฟหนึ่งแก้วนั้นต้องผ่านขั้นตอนต่างๆ มากมาย ตั้งแต่การเก็บเกี่ยว การเตรียมเมล็ด
กาแฟการคั่ว การบด และอื่นๆ อีกมากมาย กว่าจะมาเป็นกาแฟหนึ่งแก้ว มาดูกันว่าขั้นตอนต่างๆ นั้นมีอะไรบ้าง
เริ่มกันที่การเก็บเกี่ยว
ย่างเข้าปลายปีช่วงเดือนธันวาคมึงต้นปีราวเดือนมกราคมถึงปลายเดือนกุมภาพันธ์ต้นกาแฟทางภาคเหนือของไทยึงเวลาให้ผลผลิต
เป็นพวงผลกาแฟสีแดงสุกงอมเต็มต้นจากที่เคย
อมส้มระเรื่อก็ค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีแดงสุกปลั่งพร้อมสำหรับการเก็บเกี่ยวด้วยสองมือของ ชาวเขา
ผลกาแฟเป็นผลที่มีราคาค่า จึงต้องทำการเก็บอย่างพิถีพิถัน โดยการเก็บด้วยมือคือวิธีที่เหมาะสมมากที่สุด เลือกเก็บและคัดเอาเฉพาะ
ลูกสีแดงลูกไหนที่ยังเขียวอยู่ก็ปล่อยไว้ เพื่อรอเก็บเกี่ยวในครั้งต่อไป ต่อให้เทคโนโลยีก้าวหน้าไปสัก เท่าไร การเก็บกาแฟแบบที่ให้ได้ผล สมบรูณ์ที่สุด ก็ยังคง
้ เป็นวิธีที่ใช้มือของมนุษย์นี่แหละในการเก็บเกี่ยว
แต่ถ้าต้องการประหยัดเวลา ไม่คำนึงถึงความบอบช้ำของผลกาแฟ และกิ่งก้านของต้นกาแฟแล้วการเก็บแบบริดใบแล้วรูดกราวไปทั้งพวง จะช่วย ย่นระยะเวลา แต่ก็จะเป็นการทำร้ายกิ่งก้านกาแฟไปด้วย สำหรับกาแฟ Arabica ควรจะเลือกเก็บทีละผลส่วนกาแฟRobustaสามารถ เก็บแบบรูดผลออกจากกิ่ง
ในคราวเดียวได้ เพราะกิ่งที่ให้ผลในปีนี้จะหยุดแตกดอกออกผลในปีต่อไป
การกะเทาะเปลือกกาแฟ
กาแฟทั้งหมดที่เก็บได้ จะถูกนำไปสู่ขบวนการคัดแยก ซึ่งใช้โดยวิธีการเทลงอ่างน้ำผลไหนที่ลอยน้ำ ก็ช้อนออกทิ้งเพราะไม่สมบรูณ์ เป็นเมล็ดฝ่อ หรือว่าผลแห้งที่ติดมาด้วย วิธีนี้เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านแบบเบสิกสุดๆ แต่ได้ผลดีและ สะดวก
กาแฟสดที่เพิ่งเก็บจากสวนแล้วกะเทาะเปลือกออกเลยจะมีรสชาติที่ดีกว่ากาแฟที่ปล่อยทิ้งข้ามวันแล้วค่อยมา เอาเปลือกออก หากทิ้งไว้
จะทำให้ สารภายในผลกาแฟเกิดการหมักหมมทำให้กลิ่นเหม็นเปรี้ยวติดในเมล็ดกาแฟมีผลให้รสชาติเปลี่ยนได้ตามปกติคนปลูกกาแฟจะเข้า
สวนเก็บผลสุกในช่วงเช้าและนำเมล็ดมาเข้าเครื่องกะเทาะเปลือกกาแฟ
ในช่วงบ่าย หลังกะเทาะเปลือก กาแฟจะถูกนำไปแช่น้ำและทิ้งไว้ 2 คืน เมื่อครบกำหนดก็ตักขึ้นมาล้างน้ำให้กลิ่นที่เคลือบผิวกาแฟหลุดล่อน เหลือไว้เพียงกะลากาแฟที่เริ่มแยกออกเป็น 2 ซีก ซึ่งขึ้นตอนข้างต้นนี้ เรียกว่า “การกะเทาะเปลือกแบบเปียก”
ส่วน“การกะเทาะเปลือกแบบแห้ง”นั้นกาแฟที่เก็บจากสวนจะถูกนำมาวางผึ่งแดดเลยแล้วปล่อยทิ้งไว้นานจนเปลือกแห้งแล้วจึงนำมา
เข้าเครื่องกะเทาะเปลือกการกะเทาะเปลือกแบบแห้งไม่ต้องนำเมล็ดไปล้างเมือก เพราะเมือกดังกล่าวแห้ง
ติดไปกับเปลือก โดยมากมักเป็นกาแฟ Robusta ทางใต้ของไทย
|