De woestijnoorlog
De Italianen versus de Britten
Rommel komt eraan!!
Operatie Battleaxe
Operatie Crusader
Herovering Cyrenaïca
Slagen om Gazala
El Alamein: 1ste slag
El Alamein: 2de slag fase A
El Alamein 2de slag fase B

De Italianen versus de Britten
Mussolini, de Italiaanse dictator zag met jaloezie de successen van Hitler en was vastbesloten om beter te doen.
Zo wilde hij Egypte binnenvallen om de Britten van hun oliebronnen( Irak en de Perzische golf) te beroven. Het Suezkanaal is in deze campagne geen doel omdat de Britse koopvaardij haar schepen toch rond Zuid-Afrika te laten varen.

Begin juni merkten de Britse inlichtingendienst een samenhoping van Italiaanse troepen aan de grens tussen Libië en Egypte.
Archibald Wavell, de bevelhebber van het Midden-Oosten vreesde het ergste en liet op 7 juni 1940 ene Richard O'Connor oproepen om Egypte te verdedigen. Zijn taak was op het eerste zicht zeker niet van de gemakkelijkste, hij zou met 2 divisies(de 7de infanteriedivisie en de 7de tankdiv) een leger van 250 000 Italianen(17 divisies) moeten bekampen. Maar een betere kijk op de mogelijkheden van het Italiaanse leger geeft ons aan dat het Italiaanse leger een echt flutleger was:

Daarom wou generaal Graziani, de bevelhebber van de Noord-Afrika strijdkrachten zo lang mogelijk wachten om met de veldtocht te beginnen maar Mussolini wou zou snel mogelijk overwinningen behalen.

Op 7 januari 1941 werd Tobroek omsingeld, 32 000 Italianen zaten in de perimeter en een voortzetting van de campagne(de Britten hadden deze stad - die kon gebruikt worden als haven - nodig om hun aanvoerlijnen die al ellenlang waren te verkorten). Hij zou dezelfde strategie gebruiken zoals bij Bardia: de Australiërs zouden Tobroek moeten veroveren terwijl de 7de div de Italianen zou achtervolgen.
Op 21 januari viel men Tobroek aan, men had al vlug een gat geslagen in de verdediging, de Italianen gaven zich niet snel gewonnen en lanceerden een paar tegenaanvallen maar tegen de volgende dag was de strijd al beslecht in het voordeel van de Britten.

O'Connor zou nu moeten beginnen aan de verovering van Djebel en Achdar, een gebied die voor de Italianen meer mogelijkheden bezat om te verdedigen omdat het zeer rotsachtig gebied was. Hij kon zijn opmars via 2 wegen verderzetten: de één naar Derna en de ander naar Mechili maar bij Derna lag er een diepe ravijn en bij Mechili lag midden in de woestijn. O'Connor koos voor Mechili omdat je dan het hele 10de Italiaanse leger kon vastzetten als je de aanvalslijn doortrok. Op 25 januari werd Mechili veroverd, O'Connor liet direct zijn leger herbevoorraden. Ondertussen begonnen de Australiërs naar Derna op te rukken opdat de Italianen zouden denken dat de hoofdaanval langs de kust zou gebeuren.
Op 1 februari kreeg O'Connor een ontstellend bericht: de Italianen begonnen zich terug te trekken uit Cyrenaica. Hij moest nu een moeilijke beslissing nemen. Hij zou oftewel de opmars voortzetten met het risico dat zijn tanks midden in de woestijn zouden stilstaan(brandstofgebrek: de reserves waren nog niet helemaal bijgevuld) oftewel zou hij maar een klein leger kunnen omsingelen waardoor hij later toch zou moeten afrekenen met de Italianen. Maar hij wou het Italiaanse leger nu een zware slag toebrengen dus nadat hij toestemming had gevraagd aan Wavell begon de aanval. Op 4 februari stootte de 7de tankdiv door tot Beda Fomm en groef zich daar in.
Op 6 februari deden de Italianen verwoede pogingen om uit te breken, soms lukte er één ontsnappingspoging maar het aantal die dan kon ontsnappen was bijzonder klein.
De volgende dag gaven de 125 000 Italianen zich over met hun aanvoerder, generaal Bergonzoli.
Ondertussen in Griekenland was premier Metaxas overleden. Hij werd vervangen door Koryzis die vervolgens toelating gaf voor de ontplooiing van een Britse troepenmacht in Griekenland.

Churchill wou een front in de Balkan openen met 20 divisies. Het probleem was dat ze die troepen niet eens hadden. O'connors leger(die al niet zo groot was) werd ontbonden voor deze nutteloze actie.
Had O'connor zijn troepen mogen behouden dan zou hij vanuit Al Agheila kunnen oprukken naar Tripoli waar de Italiaanse basis lag, dit zou het einde betekenen van de woestijnoorlog.
Maar de enige troepen die O'Connor nu bezat waren de 2de tankdiv en de 7de div die verspreid waren over heel Cyrenaïka.
De enige troost die O'Connor had was dat hij nu bevelhebber was van de Britse strijdkrachten in Egypte, Neame nam het bevel over van de resterende eenheden van het 13de korps.  

Rommel komt eraan!!
De generaal was al aangekomen op 13 februari 1941 met de 5de lichte divisie in zijn kielzog. Hitler stond erop dat Rommel niet verder dan Agedabia zou oprukken tot de 15de panzerdiv aangekomen was(dat zou rond 20 april gebeuren).
Rommel hield zich totnogtoe aan de bevelen van Hitler het enige wat hij deed was namaaktanks ineen knutselen, die bestonden uit volkswagen-onderdelen, hout en zeil. Hij probeerde zijn plannen te verbergen door tijdens schermutselingen hard te verdedigen(de Britten vulden dan direct hun voorraden aan, bang dat ze slecht voor de dag zouden komen bij een gevecht). Rommel kreeg hierdoor nog meer tijd om zijn overige eenheden aan land te brengen.
De Britten waren er zeker van dat de Duitsers maar na mei konden aanvallen, dat dachten de Duitsers zelf ook maar Rommel was niet van plan om zo lang te wachten. Op 24 maart lanceerde hij een aanval op Al Agheila met het 5de panzerregiment van de 5de lichte divisie plus zijn namaaktanks(de Italianen deden toen nog niet mee, ze hadden geen vertrouwen in Rommel).
Na het zien van zo'n grote strijdmacht trokken de Britten zich direct terug naar Mersa Brega. De Duitsers werden daar gestopt door de moedige Britse verdedigers. Na langdurige gevechten trokken de Duitsers aan het langste eind en braken op de avond van 31 maart door, de Britten zagen zich genoodzaakt om terug te trekken.

Rommel zet de opmars voort, kort daarna bezet hij Agedabia en Benghazi, de Britten waren in paniek en Neame had geen controle meer over de situatie. Wavell zag dat de situatie snel verslechterde en liet daarom O'Connor Neame adviseren.
Maar deze samenwerking deed de Duitse aanvallen niet stoppen. Rommel omsingelde Mechili op 6 april, de Britten probeerden uit te breken maar tevergeefs hun uitbraakpoging begon juist wanneer de Duitsers hun aanval inzetten. De Britten waren machteloos tegen de Duitsers en een deel van de Britten gaven zich over. Ze verloren de 2de tankdiv(of wat er nog van overschoot), de 3de indiase motorbrigade en andere kleine Britse eenheden.
Nog veel slechter nieuws was de gevangenneming van de 2 Britse generaals, O'Connor en Neame. Ze waren verdwaald geraakt en door een Duitse eenheid gevangengenomen die achter de Britse linie opereerde(Neame werd vervangen door generaal Morshead). Het enige sprankeltje hoop voor de Britten was de komst van de 9ste australische div.

Op 14 april viel Rommel Tobroek aan maar het mislukte omdat zijn troepen enorm vermoeid en onvoorbereid waren.
Hij laat dan Tobroek links liggen en trekt naar de forten Capuzzo en Solloem die hij veroverde op 28 april.
Van 30 april tot 4 mei lanceerde Rommel nog een paar aanvallen op Tobroek maar de Australiërs hielden dapper stand.
Eind mei werd de Halfaya-pas verovert die hij gebruikte als artillerie en anti-tankstelling.
Vanaf begin april tot midden april vullen beide partijen hun voorraden aan.

Om te zien hoe de situatie aan het front was stuurde Hitler Paulus naar Noord-Afrika. Rommel was niet opgezet met de komst van Paulus(slag om Stalingrad) zeker niet toen hij vernam wat Paulus al in zijn rapporten schreef. Aan Hitler rapporteerde hij bijvoorbeeld dat Rommel niet genoeg uitblonk in de "logistiek"(het organiseren van de bevoorrading). Het was ook Paulus die in zijn rapport verklaarde dat er best geen versterkingen naar
Noord-Afrika werden gestuurd omdat de Middelandse zee nog niet helemaal in As-handen was. Dat is een zeer rare verklaring want de Duitse legerleiding deed zelf geen enkele moeite om de Middelandse zee in handen te krijgen dit hadden ze kunnen doen door het eiland Malta te veroveren maar dat gebeurde dus niet. We weten niet in hoeverre dit rapport de Duitse legerleiding heeft beïnvloed alleszins gaf het Hitler een goed excuus om niet veel troepen meer te leveren aan Rommel.

Operatie Battleaxe
Om de Duitsers - die al een hele tijd voor de poorten van Egypte lagen - te verdringen startte Wavell een nieuw offensief: operatie Battleaxe. De bedoeling was om de Halfayapas en het stadje Solloem te heroveren. Maar de operatie beloofde niet veel goeds, ze was bijvoorbeeld zeer slecht voorbereid en men kon niet rekenen op de noodzakelijke luchtsteun en artillerie. Daarbij hadden de Duitsers de berichten omtrent deze operatie onderschept.

Maar eigenlijk maakte dit toch niet zoveel uit, de Britten maakten al zowiezo tactische fouten. De commandant van de 7de tankdiv had het bevel gegeven om de tanks voor de infanterie te plaatsen, een grove tactische fout als je weet dat de halfayapas een anti-tankstelling was. Toen ze eindelijk doorhadden dat de verovering van de Halfayapas niet zou lukken hergroepeerden ze zich en bestormden nog eens Solloem te bestormen maar zonder succes. Rommel was nu aan zet en viel de linkerflank van de Britten aan, de Duitsers konden doorbreken na een fel gevecht. Rommel wou ze nu omsingelen maar ze hadden zich al teruggetrokken.

De Britse politici waren niet echt gelukkig met het mislukte tegenoffensief, ze stuurden Wavell de laan uit en vervangden hem door generaal Auchinleck die daarvoor opperbevelhebber van de Indiase troepen was. Generaal Morshead werd ook ter zijde geschoven en vervangen door Cunningham die daarvoor Ethiopië had veroverd op de Italianen. Het probleem dat Cunningham had - en die hem verschillende keren zal achtervolgen - was dat hij niet echt goed wist hoe tanks moesten worden gebruikt in een gevecht.

Operatie Crusader
Churchill eist dat er een tegenoffensief moet worden ondernomen maar Auschinleck had daar geen middelen voor en zei dat hij over 3 maanden wel één zou kunnen lanceren. In die tijd kreeg het Britse leger in Noord-Afrika het 30ste legerkorps erbij zodat het 8ste leger werd gevormd. Het korps bestond bijna alleen maar uit tankeenheden terwijl de infanterie grotendeels ondergebracht in het 13de korps d.w.z. dat de 7de tankdiv werd overgebracht van het 13de korps naar het 30ste korps.

De bedoeling van operatie Crusader was de Britse troepen bij Tobroek te ontzetten met een omtrekkende beweging rond de Duitse flank, deze zou worden uitgevoerd door het 13de korps gesteund door het 30ste korps nadat het de Italiaanse troepen uit Bir el Goebi had verdreven.

Duitsers
Panzergruppe Afrika	Afrikakorps	- 15de panzerdiv
		- 21ste panzerdiv(een andere naam voor de 5de lichte div)
	21ste korps	-Pavia div

		-Bologna div
		-Brescia div
		-Savona div
	10de korps	-Trieste div

-Ariete div

Gemenebest
8ste leger	13de korps	-4de indiase div
		-2de nieuwzeelandse div
		-1ste Zuid-Afrikaanse div

-9de Australische div(bij Tobroek)

	30ste korps	- 7 tankdiv	-4de tankbrig
			-7de tankbrig*
			22ste tankbrig

*De tankbrigade zal op 27 november 1941, juist na Crusader ontbonden worden.

	Duitsers	Britten
vliegtuigen	550	650
tanks	400(waaronder 150 Italiaans)	750
manschappen	118 000	118 000

Operatie Crusader begon op 18 november, 200 tanks van de 7de tankdiv rolden naar Sidi Rezegh. De 22ste tankbrig viel Bir el Gubi aan maar werd tegengehouden door de Ariete div.
Ondertussen had de 2de Nieuwzeelandse div Bardia omsingeld. Rommel stuurde direct de 21ste en de 15de tankdiv. Op 21 november vernam hij dat de 1ste Zuid-Afrikaanse div naar Sidi Rezegh en Bir el Gubi was getrokken, hij stuurde direct de 15de pantserdiv naar de 4de tankbrig, die de 1ste Zuid-Afrikaanse divisie rugdekking gaf. Als deze brigade werd verslagen dan zou Rommel het 30ste korps helemaal in de pan kunnen hakken daarom liet Cunningham die tankbrigade naar Gabr Saleh terugtrekken waar het zou worden bijgestaan door de 22ste tankbrig die van Bir el Gubi kwam.
Ondertussen probeerde de 15de pantserdiv de 4de tankbrig te vernietigen maar ze houdt stand. Rommel versterkte de 15de met de 21ste pantserdiv maar deze werd ook verrassend tegengehouden, beide divisies trokken zich terug om zich te herbevoorraden. De britten zijn dol van vreugde en Cunningham geeft het bevel om Sidi Rezegh met de 7de en 22ste tankbrig te omsingelen. Er brak een felle strijd uit tussen de Italiaanse divisies van het 21ste korps en de 2 brigades, de Britten verloren bijna de helft van hun tanks. Maar ze vochten zodanig verbeten dat ze het vliegveld bij Sidi Rezegh konden veroveren, die winst werd nagenoeg al de volgende dag teniet gedaan door een verrassende tegenaanval van de 21ste en de 15de tankdiv. Door de gevechten van de komende dagen waren de Britse tanks zodanig verspreid over het veldslag dat ze een gemakkelijk doel waren voor Rommels 88mm's met als gevolg dat de Britten zware verliezen leden maar ze hadden nog altijd de overmacht terwijl Rommel de voorbije dagen meer dan de helft van zijn tanks verloren had (zo'n 250).
Rommel wou zijn succes wou uitbuiten viel op 24 november met het hele Afrika-korps de flank van de Britten aan, hij brak onmiddelijk door de linies, ontzette de Duitse omsingelde troepen in Bardia, het 8ste Britse leger vluchtte halsoverkop naar het Oosten. Rommel mocht dan wel een mooie overwinning hebben behaald, zijn veroveringen kon hij niet consolideren. Hij moest al de volgende dag zijn successen opgeven door een brandstoftekort en terugkeren naar Bardia.
De Australiërs braken met de steun van de 1ste Nieuwzeelandse div die nacht door de As-linies rond Tobroek. Op 27 november stuurde Rommel de Duitse troepen die pas ontzet waren bij Bardia naar Tobroek maar ze werden gestopt door de Britse tanks.
Na het deels mislukte offensief ontsloeg Auchinleck Cunningham op 26 november en verving hem voor Generaal Ritchie, een rare beslissing als je weet dat het Ritchie sinds de eerste wereldoorlog geen eenheid meer had aangevoerd. Daarbij komt nog eens dat hij totaal geen voeling had met een tankoorlog of een woestijnoorlog.

Operatie Crusader was nog niet helemaal verloren, het 8ste leger herstelde zich snel en Rommel werd teruggedrongen. Dit is niet verwonderlijk als je weet dat Rommel een minderheid bezat van 1 tank op 4 tegenover de Britse troepen. Hij kreeg ook niet genoeg versterkingen om zijn verliezen aan te vullen. Op 15 december viel Ritchie de Gazalalinie aan terwijl ander Britse troepen een omtrekkende beweging ten zuiden maakten om de Duitse troepen af te snijden. Maar Rommel liet zich niet vangen en was al vertrokken naar het centrale front(startpositie van Crusader). Ondertussen hadden de Britten Tobroek ontzet.

De As-troepen die nog in Bardia en de Halfayapas heromsingeld waren gaven zich over. Maar Rommel was nog niet helemaal verslagen want op 29 november valt hij Sidi Rezegh aan. 2 dagen later had hij de stad veroverd maar wel met zware verliezen, in die tijd had hij ook Tobroek heromsingeld.
Sommige Duitse officieren wilden dat Rommel zich helemaal terugtrok omdat zijn front op instortten stond maar hij hield halstarrig vol.
Toen hij hoorde dat hij maar eind december nieuwe troepen zou krijgen trok hij zich terug naar El Agheila.

Operatie Crusader was dus toch nog een enorm succes geworden i.p.v dat de Duitsers waren binnengedrongen in Egypte waren ze heel cyrenaïca kwijtgespeeld. Ze hadden Rommel teruggedrongen waar hij begonnen was.
Maar de situatie keerde snel wanneer de Japanners met aanvallen op de Britse kolonies in het Verre Oosten begonnen waren. Churchill moest weer een groot deel van zijn soldaten die bestemd waren voor Noord-Afrika naar Azië sturen(er werden zelfs tanks onttrokken aan het commando van het 30ste korps). de Duitsers voerden hun bombardementen op Malta en vielen de Britse schepen nog intensiever aan.
Daarbij zond Hitler op 26 december - na veel twijfelen - 54 nieuwe tanks en veel brandstof. Rommel die nog bezig was zich terug te trekken kon in principe een tegenaanval lanceren maar deed het niet.
Op 5 januari bereikte Rommel Al Agheila en groef zich in. Auschinleck wou door de bovenaan opgesomde factoren zijn offensief niet in het water vallen en stelde plannen op voor de verovering van Tripoli. Maar er kwam daar niet veel in huis van toen Rommel - met amper 200 tanks - een tegenoffensief lanceerde.

De herovering van Cyrenaïca
Op 21 januari lanceerde Rommel een nieuw offensief, al vlug had hij Agedabia en Antelat veroverd. Rommel kon zelfs de 1ste tankdiv(een pas aangekomen eenheid) omsingelen, gelukkig voor de Britse legerleiding kon ze uitbreken maar dit ging wel gepaard met zware verliezen.
De situatie bij de Britten is kritiek, sommige bevelhebbers opperen om zich uit Cyrenaica terug te trekken maar Ritchie houdt het been stijf.

Op 27 januari doet Rommel een schijnaanval op Mechili waardoor de Britten de 1ste tankdiv, de flankdekking van de 4de Indiase div naar Mechili sturen. Rommel kon nu ongestoord het 4de omsingelen maar de Indiërs vochten zich eruit met zware verliezen. Op 29 januari veroverde Rommel Benghasi, hij maakte veel materieel buit(1300 vrachtwagens,...). Ritchie ziet zijn fout in en trekt zich terug naar Gazala waar ook Rommel zijn offensief beïndigde.

Slagen om Gazala
Er heerste een algemene crisis aan het Britse front:

1.	De geallieerden hadden een groot tekort aan voorraden.
2.	Vanaf Cunningham's zijn aanstelling tot bevelhebber van het 8ste leger hadden de Britten problemen met de opvolging tussen de verschillende onderdelen(infanterie-tanks-artillerie-vliegtuigen). Tijdens hun veldtocht tegen de Italianen hadden de britten zich daarover geen vragen gesteld maar nu ze tegen een beter georganiseerde strijdmacht stonden konden ze niet anders om hun achterstand in te halen. Het grootste probleem van de Britten was dat ze niet gewend waren aan een oorlogsvoering waar alle componenten zowiezo op elkaar ingespeeld waren. De Duitsers bevorderen dit nog door hun infanterie eenheden te voorzien met tanks en hun pantsereenheden te voorzien met pantsergrenadiers. De Britten daarentegen dachten nog altijd zoals in de middeleeuwen elk component werd keurig apart in brigades ondergebrachten. Dit zou wel werken mochten de Britten zich veel meer hadden geconcentreerd op het gebruik van communicatie tijdens een veldslag maar dat verzuimden ze.
3.	De officieren begonnen hun vertrouwen te verliezen in Ritchie toch verving Auschinleck hem niet. Als hij dat deed zou het moreel onder de troepen zeer snel dalen, Cunningham was pas vervangen en nu Ritchie daarbij.

Gelukkig dat Rommel een rustpauze van 4 maanden inlasste zodat de Britten tijd kregen om bovenstaande problemen aan te pakken. Auschinleck probeerde zo snel mogelijk zijn strijdkrachten te herstructureren toch zou dit veel langer duren dan 4 maanden. Het eindresultaat op het kleinste niveau zou zijn dat elke brigade zeker één artillerie en één anti-tankgeschut regiment bevatte. Op een hoger niveau wou hij dat elke Britse infanteriedivisie bestond uit 2 mobiele infanteriebrigades en één één pantserbrig zo kon men in principe een leger in een leger bekomen.

Auschinleck hield zich vooral bezig met de herstructurering. Ritchie daarentegen mocht in die 4 maanden een verdediging uitbouwen. Alleen jammer dat Ritchie al in de ruwbouw van zijn verdediging beslissende fouten maakte:

1.	De Duitse eenheden konden de vijand zeer gemakkelijk verrassen, Ritchie vergat om te patrouilleren buiten zijn verdediging(O'Connor stuurde soms zijn verkenners 100km van het legerkamp).
2.	De Britse artillerie en infanterie werden in aparte boxes geplaatst zodat de artillerie(anti-tankgeschut,...) en infanterie elkaar niet konden ondersteunen.
3.	EEen normale opstelling zou zijn geweest dat het 13de korps alle stellingen voor haar rekening nam terwijl het 30ste korps dan een mobiele eenheid werd die dan als een reserve optrad als er ergens in het front een gat werd geslagen. Maar in de plaats van dat moest het 13de korps het noorden verdedigingen terwijl het 30ste korps het zuiden. Hiermee zaten in theorie bijna alle tanks in het zuiden en alle infanterie in het noorden. Maar de praktijk was nog zelfs iets ergers. Nu waren het merendeel van de tanks geconcentreerd in het centrum van het front waar de boxes zich bevonden. Dit was een grove fout omdat de tanks niet veel konden bewegen tussen de boxes in.
4.	Ritchie had vergeten het 13de korps te verzamelen tijdens de rust zodat nog sommige eenheden verspreid lagen tot in Tobroek toe.

Na een tijd van rusten komt er ook een tijd waar beide partijen zich klaarmaken om ten strijde te trekken. Rommel voerde zo op 26 mei alleen maar misleidingsaanvallen uit. De volgende dag liet hij alle beschikbare divisies een omtrekkende beweging rond Bir Hacheim uitvoeren, deze was vrij succesvol want de 3de Indiase motorbrig werd direct onder de voet gelopen en de 4 de tankbrig werd overrompeld. Ritchie probeerde de orde te herstellen maar het lukte gewoon niet, het was één en al chaos. Maar in de namiddag kwamen ook sommige Duitse tankeenheden in problemen nu ten gevolge van een brandstoftekort en het moedige verzet van de Britse tanks en de Grants(die immers veel beter waren dan de Duitse Mark's: grotere vuurkracht en konden het Duitse tankkanon weerstaan.

De Britten zouden alle tanks vernietigd hebben als ze i.p.v van hun 2 ponder kanon het 3,7 ponder kanon(hun anti-lucht geschut, gelijkwaardig met de Duitse 88mm) hadden ingezet maar dit werd niet gedaan zodat Rommel maar 1/3 van zijn tanks verloor. Hij trok zich terug en hergroepeerde zijn troepen terwijl de Trieste div een bevoorradingsweg maakte door de mijnen ten noorden van Bir Hacheim, dit lukte maar de bevoorrading zelf werd bemoeilijkt door de Britse artillerie. Nu zat Rommel in een zeer slechte positie, zijn troepen stonden bijna stil in de woestijn door brandstofgebrek.
Hij liet een deel van zijn troepen terugtrekken op de omtrekkende beweging. Deze troepen zette hij vervolgens in om Sidi Moeftah te veroveren, dit slaagde aanvankelijk zodat bijna al zijn bevoorradingsproblemen waren opgelost.

De Britten hadden een enorme kans gemist, ze hadden Rommels offensief helemaal kunnen kelderen. Normaal als ze een tegenaanval hadden uitgevoerd juist voor Rommel Sidi Moeftah aanviel dan zouden ze hem kunnen verdrijven maar het bleef een gemiste kans. Voor Rommel waren het de zwaarste gevechten van zijn carrière.
Maar nu had Rommel zijn troepen gehergroepeerd en bevoorraad zodat hij in Bir Hacheim(het garnizoen bestond uit 3400 Vrije Fransen) kon omsingelen. Het zou een hele week duren totdat ze de stad konden binnentrekken,

8 dagen na het offensief probeerde de 22ste tankbrig(BRI) toch een tegenaanval te lanceren. Ze trok een hele tijd op zonder tegenstand te ontmoeten maar kwam dan opeens alle tanks van de brigade in problemen door Duits geconcentreerd artillerievuur en anti-tankgeschut. De tanks verdwenen direct naar de achtergrond zodat opeens de infanterie zich vooraan bevond, zij probeerden alleen(zonder ondersteuning) de opmars voort te zetten maar bij de eerste mitrailleurstelling moesten ze zich met grote verliezen terugtrekken.

Ritchie trok zich terug juist voor Tobroek, hij was van plan om een front op te werpen met als belangrijkste punten Knightsbridge en El adem. Rommel had nu 230 tanks tegenover 330 Britse maar de Duitse tankbemanningen waren veel bekwamer dan de Britse.

Op 11 juni zette Rommel zijn opmars voort, hij trok met de 15de, 90ste en de Trieste div naar El Adem en met de 21ste en de Ariete div naar Knightsbridge.
Tussen die 2 punten was de 7de tankdiv gelegerd, ze zou proberen de 15de pantserdiv zware slagen toe te brengen of desnoods te vernietigen bij een frontale aanval. Rommel die een hekel had aan frontale aanvallen liet zich van zijn beste kant zien, hij viel de 7de tankdiv in de rug aan met de 21ste tankdiv. De 7de werd van alle kanten bestookt met bommen en granaten.
Ondertussen was de 1ste Britse tankdiv aangekomen om de 15de tankdiv te stoppen maar deze leed nagenoeg ook zware verliezen. De linie tussen de 2 steden werd doorbroken. De Britten verloren in de periode van 11-12 juni zo'n 260 tanks. Rommel had nu een overwicht van 2/1.

De Britten wisten dat ze snel moesten handelen maar wat moesten ze doen om de veldmaarschalk tegen te houden? Sommige officieren wilden Tobroek evacueren en de overige eenheden van het 30ste korps laten terugtrekken. Maar er waren dan nog anderen, zoals Ritchie die een belegering van Tobroek niet erg vonden.
Hij ging zelfs nog een stapje verder, hij wilde een linie bouwen voor Tobroek met de Zuid-Afrikaanse div en de 50ste div. Mocht deze doorbroken worden dan konden ze zich nog altijd terugtrekken op Tobroek.
Wat Ritchie wel vergat was dat deze stad niet meer kon dienen als vestiging, de meeste hindernissen waren opgeruimd door de vele belegeringen.
Auschinleck - die boven hem - stond beval hem terug te vallen op de linie Tobroek-El Adem zodat Tobroek niet als sleutelpositie werd gezien maar gewoon het beginpunt van de linie maar Ritchie sloeg deze raad in de wind.

Na een kleine rustpauze viel Rommel Tobroek aan, hij brak na een kort gevecht door de verdediging en stootte door naar de verdedigingsperimeter van Tobroek.
Het gevaar was nu dat de 1ste Zuid-Afrikaanse div en de 50ste div die zich ten Westen van de perimeter bevonden dreigden ingesloten te raken. Ritchie stuurde daarom de 1ste tankdiv(of wat daar nog van over was) naar het gat in de linie om tijd te winnen. De Z-A div kon nog net ontsnappen omdat ze direct aansluiting had gevonden met de weg naar Balbia. De 50ste div was op zichzelf aangewezen (omdat ze die weg niet kon bereiken) maar deze slaagde erin zich terug aan te sluiten bij het 8ste leger door de As-troepen te omcirkelen.

Op 17 juni begonnen de Duitsers Tobroek in te sluiten, de Britten probeerden dit alsnog te vermijden door de 4de tankbrig een tegenaanval te laten doen maar deze was van korte duur toen ze de 2 Duitse pantserdiv ontmoette, ze verloor 1/3 van haar tanks.
De volgende morgen was Tobroek helemaal omsingeld. Op 20 juni viel Rommel Tobroek aan, Ritchie die dit verwachtte lanceerde direct een tegenaanval maar zoals de voorgaande keren waren zijn troepen niet genoeg geformeerd zodat ze al vlug het hazepad moesten kiezen.
De Duitsers konden Tobroek veroveren 2 uur nadat de aanval was ingezet hiermee wordt wel bedoelt dat niet alle gevechten rond de stad waren gestaakt, de laatste Gemenebest troepen gaven zich op 29 juni over.

Rommel die juist een prachtprestatie had geleverd genoot niet lang van zijn overwinning en trok rond het Gazalafront op 24 juni.
Ritchie wist dat het 8ste leger fel verzwakt was en viel daarom terug op Mersa Matroeh. Auschinleck wou zelfs nog verder terugtrekken, hij wou het 30ste korps naar El Alamein laten terugtrekken en het 13de korps vergezellen met het 10de korps die pas uit Syrië was aangekomen.
Op 25 juni bereikte Rommel de stellingen rond Mersa Matroeh. De Britten zaten daar nog in een slechtere toestand dan bij Tobroek. Er waren niet genoeg middelen om een verdediging te maken, geen plan, geen centrum, alleen 2 flanken.
Auchinleck had genoeg van Ritchie's blunders, hij onthief hem van zijn commando nog dezelfde dag. Auschinleck zou nu het 8ste leger aanvoeren(bijgestaan door Dorman-Smith), Alexander zou opperbevelhebber worden van het Midden-Oosten.

Auschinleck was een zeer goed bevelhebber, direct na zijn benoeming versnelde hij het herstructureringsproces van het 8ste leger. Hij eiste van alle onderdelen maximale mobiliteit, ook al bevonden ze zich in het defensief. Alleen jammer dat deze wijze van vechten geen enkel effect zou hebben in de komende slagen.

De 2 Britse legerkorpsen hadden nu tezamen 150 tanks die vooral onder het commando stonden van de 1ste tankbrig(1ste tankdiv).
De Duitsers integendeel hadden met de 90ste lichte div(die nu was toegevoegd aan het Panzerarmee Afrika) en de 21ste div maar 60 tanks(de 15de div speelde geen rol in dit wapenfeit).

Rommel zijn plan om Mersa Matroeh te veroveren was één van de meest stoutmoedigste uit zijn carrière. Hij plaatste zich met het 21ste en het 90ste tussen de Britse flanken. Auschinleck probeerde nu met het 13de korps de Duitsers in de richting van het 10de korps te drijven maar dit mislukte omdat het 13de korps niet op tijd uit zijn stellingen raakte.
Rommel had zeker geen overwicht aan troepen, zijn manoeuvre was alleen berust op pure bluf. Had het 13de korps de val kunnen toesmijten dan zou Rommel een verpletterende nederlaag hebben geleden. Maar ze deden Rommel niets zodat hij een dubbele omsingeling kon uitvoeren, beide korpsen waren geïsoleerd. De 21ste pantserdiv bezat maar 600 man en 14 tanks daarmee stonden ze tegenover de goed uitgeruste Nieuwzeelanders.

Gott, de bevelhebber van het 13de korps was zodanig pessimistisch over zijn toestand dat hij zonder medeweten van Auschinleck zich door de slappe perimeter brak en zich terugtrok. Met deze dwaze stoot van Gott stond Holmes, de bevelhebber van het 10de korps er alleen voor op het slagveld. Rommel's troepen werden nog steeds overschat door de Britten want Holmes wou zich ook terugtrekken. Hij kreeg toestemming van Auschinleck om Mersa Matroeh te verlaten en zich terug te trekken naar El Alamein. Beide korpsen waren zeer gemakkelijk door de omsingeling van de Duitsers gebroken maar de Duitse artillerie liet niet zo maar begaan en vernietigde zodanig veel materieel van het 10de korps dat het zich weer terugtrok naar Mersa Matroeh. Op 28 juni probeerde Rommel de perimeter aan te vallen maar dit lukte niet. Daarna brak het 10de korps nog eens door haar eigen perimeter en was het voorgoed naar El Alamein vertrokken. De Britten hadden zo'n 6000 man moeten achterlaten.

El Alamein: 1ste slag
Rommel dreef daarna de Britten naar de "trechter" in dit gebied was het omtrekken van de vijand onmogelijk omdat de Zuid-flank beschermd werd door een rotsgebergte en het Noorden beschermd werd door de Middelandse zee, alle aanvallen zouden moeten frontaal gebeuren. Nog opvallende kenmerken aan dit gebied is het slechte terrein voor tanks in het Zuiden en in het Noorden waren er veel strategische hoogtes. De Britten beschikten daar over een uitstekende verdediging want Auschinleck had al vanaf juni 1941 bevel gegeven met de aanleg van een uitgebreid verdedigingstelsel.
Ook stuurde hij het 10de korps naar de Nijldelta met de taak om daar ook snel een linie op te werpen.

30 juni	Rommel valt aan met 1500 man en 90 tanks(de Britten dachten dat hij 25 000 man had). De 90ste div zou rond El Alamein trekken terwijl het Afrikakorps(het 21ste en de 15de div) rechts van het centrum wou penetreren om dan het centrum in de rug aan te vallen. Maar zoals dat veel voorkomt loopt niet alles zoals het hoort: door de hervormering van het 8ste leger lagen Rommel's eenheden zodanig zwaar onder vuur dat de aanval al 's middags tot staan werd gebracht bij Deir el Shein. De Britten lanceerden een tegenaanval met de 1ste tankbrig maar ze werden midden in het gevecht door een misverstand teruggeroepen.
1 juli	De Duitse veldmaarschalk staakt de aanval om het Afrikakorps met het 90ste te verenigen. Rommel had nu nog maar 26 inzetbare tanks.
2 juli	Rommel probeerde het nog één keer maar hij ontmoette opnieuw de 1ste tankbrig die bijna al zijn tanks en artillerie vernietigde, Rommel gaat nu in het defensief tot 8 juli.
5 juli	De Britten lanceren een tegenoffensief met het 13de korps maar dat haalde niet veel uit omdat het moreel bij de Britten zodanig laag was dat de opmars veel te traag ging. Toch begon Auschinleck het initiatief te verkrijgen.
9 juli	Hij evacueerde het 13de korps uit de Quattara box die dezelfde dag wordt ingenomen door Rommel. De volgende dag doet de Australische div een uitval vanuit El Alamein tegen de Italianen. De Italianen slaan op de vlucht, zo werd ook de heuvel Tel el Eisa verovert die van groot tactisch belang was. De Australiërs raakten niet meer verder omdat ze geen reserves meer hadden.
12 juli	Auschinleck viel de Trieste div aan die eveneens op de vlucht sloeg. Er werden nu Duitse troepen vanuit het Zuiden gehaald om de Britten te stoppen.

13 juli	De 15de pantserdiv probeerde Tel el Eisa te heroveren maar dit mislukte.
14 juli	Auschinleck valt de Roeweisat hoogte aan, hij verjaagt de Italianen en verovert het strategische punt. De Britten vallen nu ook Deir el Shein aan maar Rommel brengt hen tot staan door het 21ste in de strijd te werpen.
16 juli	De Britten doen nog een tegenaanval in de buurt van de kust. Rommel kon juist voorkomen dat zijn front ineenstort.

Rommel wist dat hij verslagen was en trok zich terug naar het Gazalafront.

Op 21 juli deed Auschinleck nog een tegenaanval maar die mislukte omdat het 13de korps op mijnenvelden stootte die dan aanleiding gaven tot misverstanden bij de verschillende onderdelen. In El Mreir werden de Nieuwzeelanders gestopt en teruggesmeten. In de Indiase sector werd het Britse pantser afgeslacht door anti-tankgeschut achter de mijnen.
Dan vallen de Australiërs op 26 juli de Miteiriya hoogte aan. De volgende dag lukte het hen om door de As linies te breken en de hoogte in te nemen(ze zouden dan later die dag toch de hoogte weer verliezen), verder raakten ze niet omdat Rommel terug met zo'n verplaatsing van eenheden de opmars tot staan bracht.
Het gevolg is dat beide partijen zich ingraven en wachten op versterkingen. Zo krijgen de Britten op 30 juli de 8ste, 10de pantserdiv, (ze was wel niet volledig), de 44ste div en 51ste div.

Op 12 augustus werd Auschinleck vervangen door Gott, die dan met zijn vliegtuig verongelukte waardoor Montgomery zijn plaats innam.

De reden voor deze onrechtmatige vervanging kunnen we zeker niet vinden in de mislukkingen op het slagveld want na zijn benoeming(commando 8ste leger) waren er geen meer. Maar de reden van zijn ontslag kan men terugvinden in London waar Churchill zijn positie in het gedrang kwam door een peiling die voorspelde dat hij de komende verkiezingen ging verliezen.
Hij wou het volk tonen dat er een nieuwe wind joeg door het 8ste leger met het commando over te laten aan Monty.

Montgomery was iemand die geen rekening hield met de gevoelens van zijn troepen en kon alleen maar winnen als hij domineerde in troepen en reserves. Ook het enige verschil tussen hem en alle voorgaande bevelhebbers is dat hij zodanig de media bespeelde dat hij alle aandacht naar zich toetrok. De invloed was zodanig groot dat de meeste Britten zich geen vragen stelden wat hij allemaal (of juist niet) verwezenlijkt heeft.

Hij had wel ervaring met het bevelvoeren met eenheden in WOII. Zo was hij in mei 1940 bevelhebber van de 3de div die onder het BEF(British Expeditionary forces) stond. Rond juli 1942 voerde hij het leger aan die de landing bij Dieppe deed, zijn eerste mislukking(dit is bijna niet geweten omdat de Britse pers en vooral hij zelf dit verzwegen).

Het eerste wat hij deed was hij hoofdkwartier die Auschinleck tijdens de verschillende gevechten meer naar voren had geplaatst weer terug naar achteren plaatsen, hij eigende zich daardoor ook meer luxe toe dan Auschinleck en zeker meer dan de gewone soldaat. Ook tijdens de gevechten verspreide hij allerlei onwaarheiden over de vorige bevelhebbers zodat hij de media kon tonen dat zijn komst het keerpunt betekende.

El Alamein: 2de slag, fase A
Op 30 augustus hadden beide partijen genoeg versterkingen ontvangen(de één meer dan de ander) om de gevechten te kunnen verderzetten.

	Britten	Duitsers
Tanks	767	200

Toch zullen de Britten die een aardige overmacht hadden in het defensief blijven. Auschinleck had eigenlijk de plannen van de 2de slag om El Alamein al opgemaakt Monty moest ze nog alleen maar uitvoeren.
Die dag vallen de Duitsers in het Zuiden aan maar ze moesten eerst door een mijnenveld. Toen dat lukte probeerden ze dan de 22ste tankbrig te omsingelen maar ze werden tot staan gebracht door grote getale anti-tankgeschut.
Op 2 september probeerde Rommel Alam Halfa te veroveren maar zonder succes, hierna gaf hij het offensief op. Dit was het moment om Rommel af te maken maar i.p.v dat trok Monty zeer traag op tegen de Duitser. Hij zal dat later het 8ste leger verwijten maar eigenlijk was het zijn fout, hij durfde Rommel niet aanvallen.
Nadat het front in het voordeel van de Britten enkele kilometers werd verplaatst groeven beide partijen zich terug in.

El Alamein: 2de slag, fase B
Dit zou bijna 2 maanden zo blijven totdat de Britten de rust zouden verstoren met operatie Lightfoot. De bedoeling was om ter hoogte van Kidney en de Miteiriya hoogte door de Duitse aangelegde mijnenvelden te breken met het 30ste korps en dan met het 10de korps die achter het andere korps lag het asleger afsnijden en achtervolgen.
Eigenlijk was deze slag niet nodig omdat op 8 november de Amerikanen toch zouden landen in Tunisië(operatie Torch) waardoor ze Rommel in Libië direct in de rug konden aanvallen. Het was het laatste optreden van de Gemenebest troepen zonder hulp van de Amerikanen toch zij al lang de Britten hadden gesteund tijdens de oorlog met bijvoorbeeld Shermans en Grants. Daarom was het van groot belang dat de Britten deze laatste slag nog konden winnen om de wereld te tonen dat ze ook konden winnen zonder de Amerikanen.

	As	Gemenebest
Tanks	200 middelzwaar tot zwaar	1300 middelzwaar tot zwaar
Vliegtuigen	300	800
Manschappen	96 000	220 000

Voor de Britten zou dit een koud kunstje moeten zijn om de operatie te kunnen voltooien. De Duitsers hadden ten eerste niet genoeg troepen om hun linie in handen te houden en met het verliezen van het luchtoverwicht verloren ze een belangrijk onderdeel om het front te houden.

Op 23 oktober begonnen de Britten vol hoop aan hun aanval maar wat hen te wachten stond is meer dan een huzarenklusje. Door gebrek aan geavanceerd materieel moeten ze met de mijndetector de mijnen opsporen en ze met een mes uitgraven. Je kan je dan voorstellen dat deze operatie zeer risicovol was. Je lag constant onder Duits vuur en je ging zeer traag vooruit. De volgende dag was de Zuidelijke aanval bij de Miteiriya hoogte al doodgelopen. De Britten bij Kidney waren door de mijnenvelden gebroken maar moesten nu beginnen met het aanvallen van de Duitse stellingen. Het 30ste korps zette door en veroverde delen van de Miteiriya hoogte op 26 oktober. De volgende dag hergroepeerde Monty zijn troepen terwijl Rommel een tegenaanval lanceerde met de 21ste pantserdiv in de buurt van de Kidney hoogte maar die mislukt. Op 28 oktober deed hij hetzelfde maar ook zonder resultaat.

Montgomery had nu al zo'n 200 tanks verloren om de de Noordelijke aanval nog meer kracht bij te zetten gebruikte hij de 7de tankdiv maar toch houden de Duitsers stand. Monty heeft zijn "grote plan" op en lanceerde in de nacht van 30 op 31 oktober een aanval met de Australiërs langs de kust, hij wou de 164ste div insluiten. Dit was hem bijna gelukt totdat het 90de en het 21ste zich ermee begonnen te bemoeien.

Monty lanceert operatie Supercharge die nu de definitieve doorbraak aan het front zou betekenen. Het 13de korps had een opening gemaakt door de mijnenvelden daarna kwam het 10de korps naar voren om de aanval op gang te brengen. De Britten leden zware verliezen maar dit kon hun opmars niet stoppen want de Duitsers waren in de minderheid, hadden geen versterkingen gekregen en vochten nu al 7 dagen aan één stuk.

Supercharge was na de vooropgestelde perspectieven een mislukking. Zo werd de vernietiging en ontbinding van het Panzerarmee niet bereikt. Integendeel Rommel trok zich zodanig ordelijk terug dat het As leger nog moest bestaan. De Duitsers wisten zich zelfs sneller terug te trekken dan Monty aanvallen kon(hij deed er 3 dagen over om sommige eenheden te reformeren), vooral door het gebruik van anti-tankgeschut. Maar op 3 november gaf Hitler het bevel om stand te houden. Na een dag van hulpeloze gevechten te hebben geleverd trok Hitler toch zijn bevel in en liet Rommel zijn zin doen. Op 20 november werd Benghasi verovert, Rommel beschikte toen nog over 11 000 man, 86 kanonnen(88mm's) en 30 tanks. Rommel bouwde dan een linie op El Agheila om Monty te laten besluiten om te wachten op meer troepen. Zijn bluf was gelukt alleen jammer dat de Amerikaanse troepen al in Libië waren zodat Rommel zijn linie zelf moest opgeven.
Op 13 december verlieten de laatste Duitse troepen de linie terwijl Monty zijn opmars 2 dagen later zou voortzetten.

Op 15 januari viel een deel van het 8ste leger Buerat terwijl een ander deel de weg probeerde af te snijden bij Tripoli zodat de belangrijke haveninstallaties bij Tripoli dan toch niet verwoest zouden worden. Maar de opmars verliep te traag en Monty aarzelde zelf omdat zijn tanks de stad misschien niet zouden kunnen bereiken omdat er problemen waren met de bevoorrading. Op 12 april waren de resten van het panzerarmee geevacueerd.

Gemaakt door Laurens Snauwaert

met dank aan:

Het boek: De oorlog in de woestijn, Correlli Barnett(Hollandia BV)
Het boek: Beda Fomm, (standaard uitgeverij)
Het boek: Rommel de woestijnvos, (standaard uitgeverij)
de site http://www.worldwar-2.net/timelines/war-in-the-desert/war-in-the-desert-index-1941.htm
de site: http://www.btinternet.com/~ian.a.paterson/main.htm
de site: http://homepages.force9.net/rothwell/northafrica.htm
de site: http://www.veteranen-online.nl/woa/woestijn.htm
de site: http://dlh.net/cheats/pc/deutsch/operation+crusader/englfaq.html
de site: http://members.shaw.ca/madorosh/orggerman.htm
de site: http://www.geocities.com/firefly1002000/crusader.html
de site: http://www-cgsc.army.mil/carl/resources/csi/miller/miller.asp
de site: http://houterman.htmlplanet.com/7ArmdDiv.html

klik op de foto om te vergroten

O'connors offensief

BattleAxe

Crusader

Herovering Cyrenaica

Slagen om Gazala

1ste slag El Alamein

2de slag El Alamein

Opmars Monty