Landing op Sicilië
Inleiding
Het plan
Toestand van de As in Sicilië
De landing
De trage vooruitgang
De politieke situatie
De gevechten gaan door
De verliezen
De klap

Inleiding
In de Middelandse zee liggen er verschillende eilandjes die zowaar drijven tussen 2 continenten, Afrika en Europa. Het grootste eiland, La Sicilia vormt een denkbeeldige brug tussen de 2 landmassa's.
Tijdens de Tweede wereldoorlog was Sicilië vooral bekend als een natuurlijke vesting die diende om de heerschappij op zee te veroveren.

Voor de As-mogendheden was het eiland belangrijk in de eerste helft van de oorlog. Ze konden van hieruit alle acties ondersteunen die betrekking hadden met de verovering van Noord-Afrika en het luchtbombardement op Malta. Maar na 2 jaar waren de geallieerden aan zet, bijna alle As-eenheden waren vernietigd en het laatste luchtoffensief op Malta werd een mislukking.

Maar wat moesten de Amerikanen en Britten doen nu dat heel Noord-Afrika in hun bezit was? Churchill wilde zo snel moglijk Sicilië innemen omdat ze dan later Italië konden aanvallen. De Britten redeneerden dat Duitsland daarmee een bondgenoot kwijt was. Maar wie het verloop van de oorlog een beetje kent weet dat de Italianen geen zo'n grote impact hadden gehad op enige veldslagen. Nog een reden van de prime minister was dat ze met deze actie een heleboel Duitse troepen konden binden* die dan zeker de invasie over het Kanaal niet zouden kunnen afslaan.

De Amerikanen daarentegen waren niet zo happig om al hun energie te richten op een doel die de oorlog zeker niet zou versnellen. Toch gaven ze met tegenzin de Britten het pleit omdat ze tijdens de conferentie van Casablanca(14-24 januari 1943) hadden afgesproken om de invasie uit te stellen tot 1944 en nu er toch zoveel materieel en manschappen vrijkwam. Roosevelt zei er wel expliciet bij dat er geen uitgebreide acties mochten volgen daarna.

Het plan
Om elders misschien nog een front te openen richtte Eisenhower 2 planningscentra op, één voor Sicilië en een ander voor Corsica en Sardinië.
De planners van operatie Husky, de landing op Sicilië werden zich al vroeg bewust welke risico's deze landing zou kunnen meebrengen.

Er werden 2 plannen opgemaakt.

Monty was grote voorstander van plan 1. Hij wilde twee snelle agressieve geconcentreerde aanvallen om de Duitsers uiteen te slaan en te vernietigen. Toch denk ik dat de Britse bevelhebber voorstander was van het verkeerde plan want in de woestijnoorlog heeft men hem nooit snelle agressieve aanvallen zien doen al had hij genoeg manschappen, hij kon er alleen maar van dromen. Ik moet er wel bij zeggen dat de Britten zoveel mogelijk hun verliezen wilden beperken en de enige manier om dit te doen waren trage voorzichtige opmarsen.

Dus de legerleiding wilde plan 2 kiezen maar Monty met zijn grootspraak protesteerde omdat de troepen te kwetsbaar zouden zijn voor een tegenaanval. Hij vergat wel dat op een geconcentreerd front vechten zoals hij verlangde een gemakkelijk doelwit zou zijn voor de Duitse jagers.
Ondanks hun nationaliteit kreeg hij niet de steun van Cunningham, bevelhebber van Britse marine en Tedder, bevelhebber van de RAF. Het enige wat hun dwars zat dat de vliegtuigen geen steun konden bieden aan de schepen en gelande troepen.

Alexander de opperbevelhebber van de Middelandse zee zou de hele operatie leidden. Hij wilde Monty zijn zin geven door één divisie van Patton af te nemen om de Brit toch op een geconcentreerd front te laten aanvallen. Hierop kwam er veel protest en Patton kreeg zijn divisie terug.
De kwestie van een breed front al dan niet bleef aanslepen tot april 1943. Daarna hakte Eisenhower de knoop door, hij gaf beide partijen gelijk door een geconcentreerde aanval te doen in Zuid-Oost Sicilië.
De Amerikanen onder Patton zouden tussen Licata en Scoglitti landden terwijl de Britten onder Monty heel Kaap Passero voor hun rekening namen. Hiermee zouden de Britten zeer laat in de campagne kunnen gebruik maken van de vliegvelden bij Catania en werden de Amerikanen op een geïmproviseerde bevoorrading gesteld want er was geen enkele haven in de buurt.

Om te zorgen dat beide problemen een niet zo grote impact zouden krijgen tijdens de hele operatie liet men vooraf de 1ste Britse infanteriedivisie landden op een paar kleine eilandjes die zich rond Sicilië bevonden. Zo konden ze verhinderen dat vijandelijke schepen hen in de rug zou aanvallen bij de lancering van operatie Husky. De eilanden konden zelfs gebruikt worden. Pantelleria, het grootste eiland bezat zelfs een vliegveld en kon daarbij nog gebruikt worden als tussenpunt voor de Amerikaanse bevoorrading.

De geallieerden zouden met 7 divisies en 2 luchtlandingsdivisies proberen te landden. Alexander gaf natuurlijk de belangrijkste taak aan Monty's 8ste leger, Patton's 7de leger mocht alleen maar Monty's zijn flank dekken meer niet. De Britten baseerden hun arrogantie op de Amerikaanse gevechten bij de Kasserinepas.

Toestand van de As in Sicilië
Er waren 2 Duitse divisies op het eiland, ze waren zeer goed geoefend en uitgerust.

De Italianen daarentegen hadden het 6de leger, zo'n 200 000 man geleid door Alfredo Guzzoni en zijn chef-staf Emilio Faldello om Sicilië te beschermen. Het was een zware taak voor beide mannen om het eiland te verdedigen. Ze werden niet genoeg bevoorraad om een langdurig offensief af te weren, het moreel was ontzettend laag en het leger had bijna geen artillerie en anti-tankgeschut.

Het 6de leger bestond uit.

Guzzoni verdeelde zijn beschikbare divisies in.

Guzzoni had er niet veel hoop in, had hij meer troepen gehad zou hij de klus enigszins kunnen klaren. De Duitsers hadden wel meer troepen gestuurd als ze zich niet hadden laten misleiden door een dode man die met de plannen van een invasie in Sardinië was aangespoeld aan de Spaanse Costa's. De Duitsers trapten er natuurlijk in en versterkten het garnizoen op het eiland.

De landing
Toch waren de bevelhebbers van Sicilië er niet gerust in. Op 8 juli gaf Guzzoni het bevel om bij een invasie alle havens in het Zuiden te vernietigen. De volgende dag werden de belangrijkste steden op het eiland gebombardeerd. Toen Hitler dit vernam stuurde hij direct de 1ste parachutedivisie naar Sicilië
De nacht van 9 op 10 juli werden de eerste geallieerde para's gedropt maar door wind en anti-luchtafweergeschut waren de meeste eenheden verspreid over heel Siclië(12 van 144 zweefvliegtuigen bereikten hun doel). Toch stichtten ze enorme verwarring onder de Italianen. Daarna volgde 's morgens vroeg de eerste golf genietroepen ondersteund door infanterie. Deze zouden moeten standhouden tot de tweede golf met het zwaardere materieel landde ondersteund door jagers en jabo's(jachtbommenwerpers).

De Britse landing op 10 juli in de kaap Passero was een succes. De Amerikanen daarentegen kenden veel moeilijkheden in het begin. Het hele tijdschema van de Amerikaanse landingen werd in de war gestuurd door een storm die woedde in de golf van Gela. Toch werd het bruggenhoofd die dag gevestigd alleen wisten de Amerikanen niet dat hun parachutisten de heuvel Piano Lupo en een belangrijk wegknooppunt niet hadden veroverd.

Bij de Italianen zag Guzzoni direct de ernst van de toestand in en wilde het 16de legerkorps een tegenaanval laten lanceren. Alleen jammer dat de communicatie tussen het opperbevel en het korps uitviel zodat de Amerikanen ontsnapten aan een ramp. Gelukkig voor Guzzoni gingen sommige eenheden van de Hermanngoringdiv en het 16de legerkorps zelfstandig in de aanval. Maar omdat deze uitvallen op een zo kleine schaal waren brachten ze ook niet veel op.
De Livornodiv lanceerde samen met de Hermanngoringdiv een aanval op Gela deze mislukte nagenoeg doordat de Italianen de stad aanvielen met tanks, ze werden natuurlijk afgeslacht. De Duitse divisie daarentegen werd gestopt door scheepsgeschut en anti-tankstellingen. De Amerikanen dachten dat hiermee de Duitse weerstand was gebroken, dit was nimmer waar.

Ondertussen kregen de Britse luchtlandingstroepen het bij Ponte Grande moeilijk door de Italiaanse tegenaanvallen. In de late namiddag braken ze door de Britse perimeter. Het Britse grondleger die ook al een bruggehoofd had gevestigd stuurde direct het 13de legerkorps onder Dempsey. Deze verjaagde de Italianen en stootte vervolgens door naar Syracuse, bekend om zijn grote geleerde Archimedes.
Na de verovering van de marinebasis trokken de Britten op naar Augusta maar daar werden ze tegengehouden door gruppe Schmalz die zich daar juist had ingegraven. De Britten hielden natuurlijk halt om hun voorraden aan te vullen zodat hun tegenstanders een halve dag cadeau kregen om de verdediging rond Augusta te versterken met de Napolidiv.

Op 11 juli lanceerde Guzzoni met beide divisies nog een tegenaanval op Gela. Als dit zou veroverd worden zou de Livornodiv naar Licata trekken terwijl de Hermanngoringdiv zou afbuigen naar de Britse sector. Terug werden de Italianen afgemaakt door Patton's 1ste divisie die goed zat verscholen in de stad.
Het verliep niet beter voor Conrath's divisie, ze kon optrekken tot 2 km van de kust daarna werd ze door geconcentreerd vuur van infanterie en scheepsgeschut akelig toegetakeld zodanig dat ze zich moest terugtrekken. Guzzoni beval nu dat beide divisies in de Britse sector moesten worden ingezet, de verplaatsing begon de volgende dag.
Ondertussen waren 2000 para's van de 82ste luchtlandingsdivisie afgesprongen in de Amerikaanse sector ter versterking van het bruggehoofd. Ondanks deze operatie niet moeilijk was liep ze toch bijna uit op een mislukking. Het Amerikaanse luchtafweergeschut had juist een Duitse luchtaanval afgeslaan en in de waan dat er nog meer Duitse jagers aan kwamen vliegen schoten ze een deel van hun transportvliegtuigen naar beneden. Zo'n 107 van de 144 vliegtuigen keerden terug naar Noord-Afrika, er werden 82 doden geteld.

De trage vooruitgang
Na de 1ste parachutistendiv had Hitler ook ondertussen de 29ste pantsergrenadiersdiv beloofd te zenden. Toch wist het Commando Supremo dat de strijd al lang verloren was, het enige wat ze nog konden doen was de opmars zoveel mogelijk te stuitten. De Duitsers wisten al langer hoe hun bondgenoten over de situatie dachten en ze beschouwden dit als defaitisme.

Op 13 juli veroverde het 13de legerkorps Augusta en trok naar Lentini waar ze terug tot stilstand werd gebracht. Omdat Dempsey's sector zeer vertraagd werd door goed uitgewerkte As-stellingen lag nu vooral de druk bij Leese van het 30ste legerkorps om terug vaart aan Britse zijde te brengen. Monty gaf hem het bevel om zo snel mogelijk naar de Etna te trekken om dan de Napolidiv en Gruppe Schmalz in haar rechterflank aan te vallen. Een goed plan alleen jammer dat hij dan door Amerikaans gebied zou moeten trekken voor dit te verwezenlijken. Dit zou de logistiek en de operaties in dit gebied grondig bemoeilijken. Patton was niet te spreken over Monty's nonchalance.

Op 16 juli kon het 13de korps een paar versterkte punten veroveren op de As maar in het algemeen raken de Britten niet vooruit. Het dwaze eraan is dat Patton van Alexander de Britten niet mocht helpen of anders zou Messina, het hoofddoel misschien in Amerikaanse handen vallen. Patton was daar natuurlijk niet blij mee maar respecteerde totnogtoe wat Alexander beval en deed zijn zin in zijn eigen sector.

Bradley, commandant van het 2de Amerikaanse korps veroverde diezelfde dag Agrigento en de haven Porto Empedocle. Het zou nog enkele duren voordat ze toestemming kregen van Alexander om de stad te veroveren! De bevelhebber van de hele operatie wou nog altijd dat Patton Monty's flank ging dekken. De Amerikaan werd ongetwijfeld gehinderd door deze arrogantie. Hij was nu van plan om zijn eigen zin te doen en eens te tonen wat de Amerikanen in hun mars hadden. Hij stelde Palermo, grootste stad van Sicilië als hoofddoel voor de komende operaties.

Om dit te bereiken verdeelde Patton zijn 7de leger in twee, één legerkorps onder Bradley een ander onder Keyes.

Het plan was dat Keyes naar Palermo zou trekken terwijl Bradley naar Termini optrok, zo werd Sicilië in 2 delen gesplitst. Guzzoni doorzag het plan van de Amerikanen en stuurde zoveel mogelijk manschappen van Oost naar West maar het was gewoon te laat. Op de avond van 21 juli was Keyes nog 50 km verwijderd van Palermo terwijl hij de volgende avond de stad al had veroverd.

Er werden in West-Sicilië zo'n 53 000 gevangenen gemaakt tegenover 57 Amerikaanse gesneuvelden. Patton had indruk gemaakt op de Britten en had zich losgerukt van het imago dat zij de zwakke broertjes van de alliantie waren.

Aan de andere kant van Sicilië was de As al vanaf 18 juli druk in de weer om de Etnalinie te bouwen. Hube die de plaats van Guzzoni had ingenomen had de Hermanngoringdiv, de 15de pantsergrenadiersdiv en de Livornodiv tot zijn beschikking en Hitler beloofde om de 29ste pantsergrenadiersdiv te sturen.
De Duitsers besloten direct om hun verblijf op Sicilië zo lang mogelijk te rekken geen tegenaanvallen meer te lanceren.
Ondertussen hadden de Britten op 23 juli nog altijd geen grote doorbraak bereikt. Monty wou daarom zijn troepen versterken met de 78ste div maar deze kwam pas aan rond 1 augustus. Het zou dan nog altijd een moeilijke opgave zijn voor de Britten. Alexander gaf daarom Patton toestemming om de Etnalinie te doorbreken en naar Messina te stoten.
Op 1 augustus werd de 78ste divisie direct na haar aankomst ingezet onder Leese als speerpunt van het Brits offensief, haar eerste doel was Adrano. Het 13de legerkorps zou een schijnaanval uitvoeren. Door deze actie hoopte Monty de Duitsers uit hun goede stellingen bij Catania weg te lokken.

De politieke situatie
Het stond al langer bekend dat de Duce zijn macht begon te verliezen. Maar nu met de geslaagde landing op Siclië werd zijn dictatorspositie in twijfel getrokken. Hij riep daarom op 24 juli de Grote Fascistische Raad bijeen, een instituut dat hij zelf had gecreeërd maar deze stemde Mussolini volledig weg. Hiermee was de Italiaanse dictator voorgoed uit zijn positie verheven. Het fascisme zou nooit meer opleven in Italië toch deze nog veel aanhangers kende. Mussolini was gewoon de belichaming van het fascisme. De volgende dag werd de Duce ontheven en gearresteerd door koning Victor Emmanuel III

Mussolini werd vervangen door de 72-jarige generaal Pietro Badoglio. Hij moest Italië zo snel mogelijk uit de oorlog halen door een wapenstilstand te tekenen met de geallieerden. Natuurlijk vertelde hij de Duitsers het omgekeerde maar Albert Kesselring, bevelhebber van het Middelandse zeegebied was niet naïef en al vanaf 14 juli lagen de plannen klaar om Italië binnen te vallen bij verraad van Badoglio.

De gevechten gaan door
De Etnalinie was een grotendeels geïmproviseerde linie. In de Amerikaanse sector bestond ze uit gemakkelijk verdedigbare heuvels en bergen toch kwam Bradley goed vooruit. Op 27 juli gaven de Duitsers Nicosia op zonder slag of stoot, ze waren duidelijk bezig hun front te verkorten door terug te trekken. De Amerikanen dachten dat de As-weerstand voorgoed gebroken was maar kreeg het deksel op de neus bij Triona waar ze werden tegengehouden. Het leek erop dat Monty als eerste Messina zou bereiken. Patton wilde er meer vaart achter steken door op 4 augustus een enorm gecombineerd bombardement op de stad uit te voeren. De volgende dag werd ze veroverd, Patton had hier wel de volledige 3de divisie moeten gebruiken.

Ook in de Britse sector was de Etnalinie niet veel soeps. Ze bestond vooral uit mitrailleursnesten, mijnen en prikkeldraad achter heuvels en riviertjes. De Canadezen van het 30ste korps veroverden op 30 juli Catenanuova en 2 dagen later Regalbuto. Daarna kwam de 78ste div aan die direct werd ingezet naast de 1ste Canadese div. Zij veroverde op 3 augustus Centuripe. Eindelijk kwam er vooruitgang bij het 13de korps toen ze op 4 augustus Catania veroverde, de Britten konden nu ongehinderd naar Messina stootten.

Met de verovering van Triona was de Etna-linie doorbroken, de Duitsers trokken haastig naar de Tortorici-linie. De 15de pantsergrenadiersdiv bevond zich links terwijl de Hermanngoringdiv rechts werd gestationneerd.
Maar toen de 3de Amerikaanse divisie onder Truscott op de nieuwe linie stootte werd ze terug goed afgestopt. Om zijn opmars te versnellen gebruikte hij vanaf 7 augustus amfibische troepen in die hij achter de linie liet landden. Maar de Duitsers timing was voortreffelijk, ze waren begonnen aan de terugtocht.

Op 8 augustus veroveren de Britten Cesaro. Diezelfde dag gaf Kesselring zonder medeweten van Hitler het bevel van de evacuatie. Het duurde 3 nachten voordat alle Italianen de straat van Messina waren overgestoken. Daarna volgden de Duitsers op de avond van 11 augustus. Deze hele evacuatie werd voortreffelijk geleid door Baade die ook de dekkings -en transporteenheden onder zich had. Buiten troepen wilde hij ook materieel overzetten daarom liet hij op 13 augustus, de laatste dag overdag evacueren.

Al vanaf 3 augustus had Alexander de indruk dat de evacuatie spoedig zou beginnen toch hadden Cunningham(marine) en Tedder(luchtmacht) geen plan om ze tegen te houden. Ook zou Tedder veel vliegtuigen verliezen mocht hij ze proberen te stoppen, Messina was één grote luchtafweerbatterij op zich, er waren zo'n 500 FLAK gestationneerd.

Op 11 augustus lanceerde Patton zijn laatste amfibische landing, nu om de evacuatie te belemmeren. De landingen stuiten op niet veel weerstand in het begin maar toen de Duitsers vat kregen op de situatie omsingelden ze met de 29ste pantsergrenadierdiv de Task Force.
De Amerikanen konden niets anders dan verdedigen want ze hadden niet genoeg lucht -en zeesteun om zich uit deze hachelijke situatie te bevrijdden. Hadden ze dit wel gehad dan zouden zij de grenadiersdivisie gemakkelijk kunnen insluiten en zou de hele linie ineenstortten.
De omsingeling duurde niet lang, de 3de Amerikaanse divisie hield een strak tempo aan en kon gemakkelijk de Task Force bevrijdden maar zonder enige buit, de Duitsers waren al lang teruggetrokken.

De Britten die zelfs de Tortorici-linie nog niet hadden bereikt lanceerden op 8 augustus met 2 korpsen tegelijk een aanval op Adrano. Tegen zoveel mankracht en materieel kon de As niet op en gaf de stad uit handen. Ook had Monty het eindelijk gedurfd om een amfibische operatie te lanceren. Op 16 augustus landde er een Britse Task Force in de buurt van Scaletta. Ze ontmoetten daar geen tegenstand, ze trok dan naar Messina. Het ongeluk wil dat ze een ravijn moesten oversteken waar de brug volledig vernield was zodat de Amerikanen zonder tegenstand Messina konden binnentrekken.

In die 5 dagen tijd had Baade zo'n 125 000 man(waaronder 40 000 Duitsers), 10 000 voertuigen, 179 kanonnen, 47 tanks, 1000 ton munitie, 970 ton brandstof en 15700 ton uitrusting geëvacueerd.

Daarbij hadden 50 000 Duitsers 38 dagen stand gehouden tegen 450 000 geallieerden.

De verliezen

De klap
Los van operatie Husky gebeurde er nog iets die toen veel belangstelling trok. Op 3 augustus, dus tijdens de campagne sloeg Patton een man in de ziekenboeg die was opgenomen omdat hij last had van zijn zenuwen.
Patton natuurlijk razend op de soldaat, hij kon niet verdragen dat er sommigen de strijd probeerden te ontlopen door zo'n flauw excuus. Later bleek dat hij diarree en malaria had.

Het volgende incident vond een week later plaats ook weer bij een bezoek aan de ziekenboeg. Hij had al bij verschillende mannen woorden van moed en dankbaarheid uitgesproken toen hij bij een artillerist kwam die voortdurend beefde. Patton dacht weer aan vechtmoeheid en bedreigde hem eerst met zijn pistool daarna schopte hij de patiënt de tent uit. Later bleek dat deze man shell-shock had.

Eisenhower die het nieuws al had vernomen was vond het gedrag van Patton een krijgsman onwaardig. Patton had berouw en ging zijn verontschuldingen aanbieden aan beide patiënten.

*De Britten noemden dit de perifere strategie.

Gemaakt door Laurens Snauwaert

Met dank aan:

BLUMENSON, Martin,"de geallieerde landing op Sicilië", standaard uitgeverij

Auteur onbekend,"Casablanca conference communiqué",'internet',(http://www.ibiblio.org/pha/policy/1943/430124a.html)

NUTTER, Thomas E. ,"Operation Husky: The Allied Invasion of Sicily, 1943",'internet',(http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/husky/postlanding.aspx)

SMITH, Denis Mack ,"Benito Mussolini",'internet',(http://gi.grolier.com/wwii/wwii_mussolini.html)

Auteur onbekend,"Pietro Badoglio",'internet',(http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/2WWbadoglio.htm)

Auteur onbekend,"Sicily",'internet',(http://www.worldwar2history.info/Sicily)

Auteur onbekend,"Invasion of Sicily - July 1943",'internet',(http://www.war-experience.org/history/anniversary/husky1943)

ROTHWELL, Steve ,"Sicily 9th July – 17th August 1943 – British Order of Battle ,'internet',(http://homepages.force9.net/rothwell/sicily1943.htm)

Auteur onbekend,"Operation Husky'internet',(http://en.wikipedia.org/wiki/Operation_Husky)

klik op de foto om te vergroten

Landing

Opmars

Messina