editie 111 - 5 september 2001 - 28e jaargang
De Prangeweide te Sint-Andries  

inhoudstafel van editie 111

 

 

Achter het domein van het kasteelgoed "De Koude Keuken" loopt een straat van de Legeweg naar het kasteel, en deze straat draagt de ietwat vreemde naam Prangeweidestraat. Deze naam werd aan de straat gegeven nadat het gemeentebestuur, destijds geleid door Pieter Leys, het domein van de "Koude Keuken" had aangekocht om er een recreatiedomein van te maken.

Navraag bij verschillende zegslieden van ter plaatse bracht telkens als antwoord op onze vraag over de betekenis van het woord "Prange", dat het liggende ofstaande wip (schietpers) zou betekenen. Deze uitleg is gedeeltelijl juist aangezien men aan het woord "prange" vele betekenissen kan geven. Bovendien verandert de betekenis van dat vreemde woord ook naargelang de streek waar het in gebruik was. In het Zuidnederlands betekent "prange" een paal of stang om iets of iemand tegen te houden, in de betekenis van slagboom van werken, draaiboom. ook een paal om dieren aan vast te maken of nog een stok waarmee men prangt, drukt knelt. In de streek van Antwerpen en het Waasland heeft het de betekenis gekregen van een neusknijper voor paarden of een houten halsbeugel voor dieren.

Maar daar is de kous niet mee af!

Betekenissen en afgeleiden van "prange" :

  • Prange = klemmen
  • Prange = prijsvogel bij het gaaischieten met pijl en boog
  • Prangens = dwang, moeite
  • Prange = gierig persoon
  • Pranging = kwelling, onderdrukking
  • Pranghout = paal, klem, spil
  • Prangijzer = boei, ijzeren band om iemand gevangen te zetten halsband, ketting aan de schandpaal
  • Prangmachine = machine om ruw ijzer te pletten
  • Prangmolen = dwangmolen om boeven op de rooster te leggen (middeleeuwen)
  • Prangstok = stok waarmee men in het water slaat om de vis op te jagen, polsstok om over grachten te springen
  • Prangzeel = zwaar eind touw om de molenwieken vast te zetten als de molen niet werkt
  • Prangbalk = stuk hout in de molen dat de prang doet werken
  • Prangeweide = kampplaats voor worstelaars, weide waarin zich een staande wip bevindt

De meeste betekenissen van "prange" zijn in onbruik geraakt. De schuttersverenigingen houden het woord nog in ere. onze straat kreeg dus een goed gekozen naam, een pluim dus voor de Commissie voor Toponymie die zich bezighoudt met het geven van de straatnamen!

Onder het wakend oog van hoofdarchivaris André Vandewalle die als secretaris van de Commissie fungeert worden dan ook alleen verantwoorde namen gegeven, vaak gebaseeerd op bestaande toponiemen of situaties die uit het verleden opgediept worden. De Prangeweidestraat loopt naar het domein van de vroegere omwalde burcht van de familie Coudeceucken. In 1328 werd de burcht door ene Cateline bewoond samen met Daniel en Jacobus Coudeceucken. in 1435 krijgt het goed de naam "Ter Straeten" maar in 1650 is er de oude naam terug. een der laatste echte kasteelheren is Joseph Kervyn de Lettenhove. Zoals gezegd wordt het domein in 1960 door de gemeente verworven en tot recreatiedomein omgevormd met visvijver, sportcomplex met schutterstoren en wandelzones. Wanneer we door de Prangeweidestraat wandelen weten we voortaan dat de naam verwijst naar de schuttersaktiviteiten met boog en bijl die dat stukje volkse folklore in ere houden.

Joseph Cornelissis

 
     
Hosted by www.Geocities.ws

1