Achter het domein van het kasteelgoed "De Koude
Keuken" loopt een straat van de Legeweg naar het kasteel, en deze
straat draagt de ietwat vreemde naam Prangeweidestraat. Deze naam
werd aan de straat gegeven nadat het gemeentebestuur, destijds
geleid door Pieter Leys, het domein van de "Koude Keuken" had
aangekocht om er een recreatiedomein van te maken.
Navraag bij verschillende zegslieden van ter plaatse
bracht telkens als antwoord op onze vraag over de betekenis van
het woord "Prange", dat het liggende ofstaande wip (schietpers)
zou betekenen. Deze uitleg is gedeeltelijl juist aangezien men
aan het woord "prange" vele betekenissen kan geven. Bovendien
verandert de betekenis van dat vreemde woord ook naargelang de
streek waar het in gebruik was. In het Zuidnederlands betekent
"prange" een paal of stang om iets of iemand tegen te houden,
in de betekenis van slagboom van werken, draaiboom. ook een paal
om dieren aan vast te maken of nog een stok waarmee men prangt,
drukt knelt. In de streek van Antwerpen en het Waasland heeft
het de betekenis gekregen van een neusknijper voor paarden of
een houten halsbeugel voor dieren.
Maar daar is de kous niet mee af!
Betekenissen en afgeleiden van "prange" :
-
Prange = klemmen
-
Prange = prijsvogel bij het gaaischieten met
pijl en boog
-
Prangens = dwang, moeite
-
Prange = gierig persoon
-
Pranging = kwelling, onderdrukking
-
Pranghout = paal, klem, spil
-
Prangijzer = boei, ijzeren band om iemand gevangen
te zetten halsband, ketting aan de schandpaal
-
Prangmachine = machine om ruw ijzer te pletten
-
Prangmolen = dwangmolen om boeven op de rooster
te leggen (middeleeuwen)
-
Prangstok = stok waarmee men in het water slaat
om de vis op te jagen, polsstok om over grachten te springen
-
Prangzeel = zwaar eind touw om de molenwieken
vast te zetten als de molen niet werkt
-
Prangbalk = stuk hout in de molen dat de prang
doet werken
-
Prangeweide = kampplaats voor worstelaars, weide
waarin zich een staande wip bevindt
De meeste betekenissen van "prange" zijn in onbruik
geraakt. De schuttersverenigingen houden het woord nog in ere.
onze straat kreeg dus een goed gekozen naam, een pluim dus voor
de Commissie voor Toponymie die zich bezighoudt met het geven
van de straatnamen!
Onder het wakend oog van hoofdarchivaris André Vandewalle
die als secretaris van de Commissie fungeert worden dan ook alleen
verantwoorde namen gegeven, vaak gebaseeerd op bestaande toponiemen
of situaties die uit het verleden opgediept worden. De Prangeweidestraat
loopt naar het domein van de vroegere omwalde burcht van de familie
Coudeceucken. In 1328 werd de burcht door ene Cateline bewoond
samen met Daniel en Jacobus Coudeceucken. in 1435 krijgt het goed
de naam "Ter Straeten" maar in 1650 is er de oude naam terug.
een der laatste echte kasteelheren is Joseph Kervyn de Lettenhove.
Zoals gezegd wordt het domein in 1960 door de gemeente verworven
en tot recreatiedomein omgevormd met visvijver, sportcomplex met
schutterstoren en wandelzones. Wanneer we door de Prangeweidestraat
wandelen weten we voortaan dat de naam verwijst naar de schuttersaktiviteiten
met boog en bijl die dat stukje volkse folklore in ere houden.
Joseph Cornelissis
|