BİZİM TERÖR KAÇ PARA?

Sahi bizim terör kaç para?

Öyle ya, bunca yıldır sürdüğüne göre, birilerine mutlaka bir faydası dokunmalı ülkemizde yaşanan terörün. E iktisadi olarak her faydanın bir değeri olduğuna göre, bu terörün de bir bedeli, fiyatı olmalı.

Yine iktisat kurallarına göre, serbest piyasa ekonomilerinde bir mal veya hizmetin fiyatı, alıcının almaya, satıcının satmaya razı olduğu noktada oluşur. Biz terörün satış fiyatını bilmediğimize göre maliyet üzerinden gidelim. Terör için yapılan harcamaları toplayıp, bu maliyetin üzerine bir de makul ölçüde kar eklersek, terörün fiyatını bulabiliyor olmalıyız.

Mesela terörün ABD'ye kaça patladığını üç aşağı beş yukarı biliyoruz. 11 Eylül'den bu yana yekun tutan kalemleri üst üste koyarsak, birkaç uçak, birkaç gökdelen, bir de Irak'taki savaş harcamaları. Öte yandan, savaş sayesinde, ABD ordusunun pratik yaptığı, eskimiş silah ve mühimmatın kullanıldığı, yeni savaş teknolojilerinin denendiği, dolayısıyla bu savaşta yapılan askeri harcamaların aslında olağan savunma giderleri olduğu yazıldı çizildi. Üstelik, önümüzdeki bilinmez kaç yıl boyunca Irak'tan sömürülecek petrol gelirini de hesaba katarsak, ABD'nin terör sayesinde ya da terör bahanesiyle, zarar şöyle dursun, kara bile geçtiği söylenebilir rahatlıkla.

Peki bizim terör kaç para?

20 yıldır sıkılan kurşunlara toplam ne kadar harcandı mesela? Güneydoğu dağlarında eskitilen postallar ne kadar tuttu acaba? Sikorsky'ler için kaç fabrika parası ödedik kim bilir? Bir türlü kısalmayan 18 aylar yüzünden iş gücü kaybımız ne kadar oldu? Yollara döşenen mayınlar, devrilen cipler, yakılan köyler ne kadarına mal oldu ülkenin?

Hepsinin altına bir çizgi çekip toplayalım. Üzerine, yeni yapılacak sınır ötesi operasyonun maliyetini ekleyelim. Gerçi bazılarımız, “Çok milyar dolar tutacak, bu seferkini yapmasak mı acaba.” diyorlar ama müttefikimiz ABD'ye pek söz geçirmediğimizden, komşunun dağını taşını gidip vuracağız muhtemelen.

Şimdi, doğru topladıysak eğer, bu toplam aklımızın bir köşesinde dursun. Başka bir tarafta, şu hesabı yapalım: Devlet elindeki teşvik mekanizmasını doğru kullansa, hatta Güneydoğu lehine yanlış kullansa, bu bölgede vergileri yıllarca sıfıra çekse, bölgeye kaç fabrika kurulur acaba? Ve bu kurulan fabrikalar kaç kişiye iş sağlar, kaç kişi dağa çıkmak yerine işe gitmeyi seçer acaba? Karnı doyan kaç kişi terörü destekler acaba? Ve devlet bu alamadığı vergiler yüzünden kaç para zarar eder acaba? Bu zararla, az önce aklımızın bir kenarına yazdığımız rakamı karşılaştırsak aklımız başımızda durabilecek mi?

Son bir hesap daha. Teröre giden parayı az önce hesapladık. 20 küsur yıldır süren terör yüzünden ölen insan sayısını da biliyoruz. 30 bin insandan bahsediliyor. Başlangıçtan bugüne kadar, terör için yapılan tüm harcamaları, ölen insan sayısına bölersek kişi başına maliyeti bulabiliriz öyle değil mi?

Bu yazı, 28.07.2006 tarihli Haber MANŞET Gazetesi'nde de yayımlanmıştır.