In dit gedeelte wil ik Wavelab-gebruikers iets meer wil laten weten van het
Franse fenomeen Dalet, hoewel het zeker niet het enige
radio-automatiseringssysteem is wat er bestaat. Ook uit Frankrijk komt het
systeem Netia.
In Nederland werken de meeste omroepen met Dalet. maar er zijn twee Regionale Omroepen in Nederland (Gelderland en Radio M) die met
het uit Nederland stammende CoStar
werken, ook een prima systeem. En wellicht gaat het Finse RadioMan hoge ogen
gooien - de BBC is al gezwicht voor dit systeem en het is niet ondenkbaar dat
anderen zullen volgen.
Dalet was een van de eerste die een radio-automatiseringssysteem succesvol
lanceerde en Radio Rijnmond was de eerste gebruiker van het systeem in ons land.
Vertegenwoordiger voor Nederland is het bedrijf Music & Images, dat ook
andere systemen onderdak biedt, zoals Powergold en Pristine.
Veel mensen die
bekend zijn met het monteren van audio kijken altijd wat neer op Dalet. Het is
echter een radio-automatiseringssysteem, evenals CoStar en RadioMan dat
zijn. Om deze systemen te beoordelen op de gedeeltes waarmee je audio kunt
monteren is dus niet terecht.
In radio-automatiserings systemen wordt meestal gewerkt met MPEG-audio, dus
gecomprimeerde audio. De applicaties waarmee je monteert, moeten dus ook in
MPEG-audio monteren. Dat is dus net zoiets als dat je in Wavelab direct in MP3
zou monteren, in plaats van wave. Monteren in MPEG heeft voor het monteren
alleen maar nadelen en dat is ook de reden dat er neer wordt gekeken om de
montage, want bij "normale" audio-editingsystemen wordt met hoge
resoluties gewerkt en dat geeft natuurlijk betere resultaten.
CoStar biedt
wel de mogelijkheid om in wave te monteren. De multitrack applicatie is echter niet echt onderdeel van het
systeem en het audioformat waarin gemonteerd wordt is niet hetzelfde als gebruikt bij
uitzending. Dat heeft het nadeel dat als je montage klaar is, je het eerst moet
saven als een enkele audiofile en dat weer moet importeren in het
uitzendsysteem. Regelmatig komt het voor dat een montage klaar is, maar niet
gewacht kan worden met uitzenden. Bij Dalet is het dan tenminste nog mogelijk om de montage
zelf, project genoemd (EDL !), uit te zenden.
