Algemeen
Up Algemeen opname/montage Uitzenden

Het systeem is gebouwd rondom een database. Paradox was een van de eerste database-systemen dat zich met multimedia bezig hield. Kennelijk heeft Dalet daarom ook voor Paradox gekozen. Inmiddels is, vanaf Dalet versie 5, gekozen voor een andere database - moderner en sneller - Sybase.

Kern van het systeem is het scherm waarin je die database kan bekijken: de BaseBrowser. In een systeem van mappen, net zoiets als Windows Verkenner, kun je bladeren in de mappen waar je toegang toe hebt. Inderdaad: niet iedereen heeft toegang tot alle categorieën binnen die database en daarom moet je in het systeem inloggen voordat je begint.

Een stukje van de Basebrowser van Dalet.

Het inlogsysteem heeft ook de mogelijkheid om bepaalde applicaties gebruiker-afhankelijk te maken en om bepaalde menu-onderdelen van applicaties ontoegankelijk te maken voor bepaalde gebruikers. De Dalet Administrator is de enige die overal toegang toe heeft. Hij is ook degene die het gebruikersbeheer doet. Althans binnen Dalet, want uiteraard bestaat Dalet weer binnen een netwerk, en daar is de netwerkbeheerder weer de baas over.
Mijn ervaring is dat binnen dat netwerkbeheer nauwelijks rekening wordt gehouden met de zwaardere eisen die een audio- (laat staan video-) netwerk stelt. Ik verwacht dat dat een kwestie van tijd is, want de systemen zullen vanzelf stranden op de tekortkomingen.

Dalet werkt tot versie 5.1 met Windows NT voor de database-server en de audio-server loopt op Windows NT of op Novell. Deze laatste gaat wat handiger met grote files om en is dus geschikter voor audio en video. De nieuwe Dalet plus gaat helemaal over op Windows.
Maar de keuze voor een Windowsversie op de server - vaak Windows NT of Windows 2000 - is geen erge gelukkige keuze. Daarom heeft een systeem als RadioMan ook gekozen voor Unix, dat aantoonbaar betrouwbaarder is. 

Het werken in een netwerk heeft een groot voordeel. Je bent niet gebonden aan een bepaalde computer. Je kunt op een computer audio inladen en een montage beginnen; op een andere computer je montage weer ophalen en verder gaan; op een computer in de studio kun je het dan weer uitzenden. Het is zelfs mogelijk om een item op te nemen, en terwijl de opname nog loopt op een andere computer (of op dezelfde computer !) alvast met monteren beginnen van het gedeelte dat al is opgenomen. Tijdens het monteren kun je regelmatig derest van de audio ophalen van de server, doormiddel van een toetsencombinatie. De tot dan toe opgenomen audio wordt weer toegevoegd aan wat je al had staan en kun je verder monteren.

Net als Wavelab is het scherm van Dalet een grijs vlak, waarin allerlei applicaties kunnen worden gezet. In Wavelab zijn dat Wave, Audio montage, Database, enz. In Dalet zijn de belangrijkste: verschillende montage applicaties, zoals surfer (single track) en surfer4 (4-track), de Basebrowser (Database), een Log editor, om playlist te maken, een On air-applicatie om de uitzending te verzorgen en een auto- applicatie om automatisch op te nemen. Verder is er een archiveringsmogelijkheid.

Dalet (en andere automatiseringssystemen) werken met speciale geluidskaarten van Digigram. Dit zijn peperdure kaarten, maar van uitzonderlijke kwaliteit. Voor uitzending wordt een type gebruikt die 4 stereouitgangen heeft, zodat via één computer vier stereobronnen kunnen worden weergegeven. Je kunt crossen tussen twee muziekjes programmeren en er een voice-insert overheen leggen - dit wordt live gemixed en over één (stereo-) uitgang afgespeeld. Daarnaast kun je dit geheel weer met de hand (fader) crossen met audio op een tweede stereo-uitgang, dat ook weer kan bestaan uit een mix van twee audiofragmenten met een "voice-over".

Als deze handelingen die in de uitzending worden gedaan kunnen worden vastgelegd in een rapport, waarin precies de lengtes staan aangegeven van de audiofragmenten en welke fragmenten dat zijn. Voor een muziekprogramma kan dit bestaan uit een lijst met "Buma" gegevens. Niet dat dit in de toekomst nog nodig is, want men is druk bezig om uitgezonden muziek te "watermerken", zodat zodra een plaat wordt gedraaid een computer die ergens in Nederland de zender afluistert dit noteert: zowel zender als muziek.

En even toekomstmuziek: 

  1. Het Daletsysteem heeft ook nog allerlei mogelijkheden om websites automatisch te laten updaten met foto's en teksten, synchroon aan een uitzending, maar die ontwikkeling is nog niet algemeen in gebruik. Bovendien heeft RadioMan die mogelijkheid ook en het is niet onmogelijk dat jullie in de toekomst niet Dalet, maar RadioMan tegenkomen bij een aantal omroepen. Daarbij komt dat de omroepen niet bepaald vooruitstrevend zijn in dit soort ontwikkelingen, wat vooral is te wijten aan de kosten, die men liever aan televisie uitgeeft dan aan radio. Maar de Multimedia-ontwikkeling van Dalet plus is dan ook niet voor niets.
  2. Het Daletsysteem wordt steeds verder uitgebouwd. Zo wordt er ook het een en ander gedaan aan contentmanagement - dat wil zeggen dat het niet alleen om de audio gaat, maar ook om de inhoud van die audio. Er zijn allerlei ontwikkelingen gaande om de inhoud van audio automatisch te vertalen naar tekst, die in speciale files in de database worden bewaard. Door de tekst in de typen kunnen verschillende audiofragmenten terug gevonden worden en meteen afgedraaid. Dit is een prachtige ontwikkeling waar we zeker meer van zullen horen.
  3. Jullie zijn op de hoogte van de grafiek waarmee audio wordt opgetekend. Bij Wavelab wordt dit in speciale files gestopt, met dezelfde naam als de audio, maar met de extensie .gpk. Ook bij Dalet is dat het geval, al worden de .vol-files niet tussen de audio in gezet, maar in een aparte directory. Bij Wavelab 4.0 ziet die audio er prachtig uit, alhoewel ik persoonlijk daar niet zo dol op ben. Dalet is met de mogelijkheid bezig om in die wave-grafiek met kleuren te werken die corresponderen met de frequentie. Je kunt daardoor binnen een stuk audio onmiddellijk herkennen waar onregelmatigheden zitten. In een gesprek tussen een man en een vrouw kun je zien waar de man iets zegt en waar de vrouw.

De laatste drie alinea's zul je echter pas tegenkomen in Dalet plus.

Het werken in Dalet valt in twee categorieën onder te verdelen: opname/montage en scheduling/uitzending.

 

Algemeen opname/montage Uitzenden

Hosted by www.Geocities.ws

1