EMPATİ

 

Empati..... İnsanlarla ilişkilerimde başım sıkıştığı zaman kullandığım bir araç...

 

Kendimi karşıdakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmak... Bunu yaparken; o kişiye benzemek, onunla özdeşleşmek, ona sempati duymak ya da ona hak vermek durumunda değilim...Sadece onun bakış tarzını yakalamaya çalışıyorum o kadar...

 

Bence insanları tanımak için olmazsa olmaz kurallardan biridir...Karşımızdaki insanı tanımanın dışında, insan topluluklarını tanımamıza da yardımcı olur...Hatta canlı, cansız tüm varlıklar için bu kuralı uygulayabilmemiz mümkündür...Tek yapılması gereken: karşımızdaki varlığın ruhuna bürünebilmek...Bu varlıklar; Ayşe, Fatma, Ahmet, Mehmet olabileceği gibi, bulut, masa, çiçek, yaprak, ateş, güneş gibi varlıklar da olabilirler...Önemli olan olaylara o varlığın penceresinden bakabilmektir...

 

Bu durum başarıyla gerçekleştirilirse, pek çok soru işareti cevabına kavuşmuş olur ki, ruhlar bu sayede huzur bulurlar...

 

Bir başkasının ruhuna bürünebilmek için ''ben'' duygusunun törpülenmesi baş koşuldur...Kaçımız ilişkilerimizde  ''ben''den sıyrılabiliyoruz?Kaçımız önce kendi ''ben''imizi anlayıp, sonra karşıdakinin ''ben''ini anlamaya çalışıyoruz?..

 

Belki hayatında hiç empati nedir duymamış, öğrenmemiş ama bunu içsel yolculukları sonucu keşfetmiş bir çoban ya da bir terzi vardır küçük bir dağ köyünde ya da bir kıyı kasabasında...Biz şehirliler, okumuşlar, ünvanlılar sıkça karşılaştığımız bu kavramı kendi hayatımızda ne kadar sıklıkla kullanıyoruz?

 

Yanlış anlaşılmaktan korkan bir yapım oluştu son günlerde...Yeni taşındığım şehirde, yeni tanıdıklarımla iç dünyamı paylaşmaktan dahi korkar oldum desem... ''Ben de aynı şeyleri hissediyorum'' diye birden fazla cevap alır mıyım acaba?Birkaç defadır bir araya geldiğim insanlar ve ben, yüreklerimizi kapalı tutmak için resmiyet maskeleri taşıyoruz yüzlerimizde... Maskemin ucunu biraz açıp nabız yoklaması yapıyorum...Bana mısın denmiyor...Onların ki japon yapıştırıcıyla tutturulmuş...

 

Yine empatiye başvuruyorum...Sonuç:Vardır bir bildikleri...

Çünkü onların yerine kendimi koyabilmem için tanıyacak fırsat olmadı ki!...

 

Sebepler arıyorum: İnsanlar ilişkilerinde birbirlerini çok mu yıprattılar?Dostluk kavramının içini de mi boşalttık?Önyargılı olmayı en iyi meziyet mi sayıyoruz?

 

Dün akşam çoktandır uğramadığım bir siteye, daha önce okuduğum bir yazıyı bilgisayarıma kaydetmek için yolum düştü... Tesadüfen gördüm... İki bayan arkadaş forumlarda yazışmışlar...Birisi evli, diğeri dul...İkisi de anne... Evli olan dul bayana ''sen bu siteye kendine koca bulmaya geliyorsun'' gibi şeyler yazmış...Dul bayan ise ''bunu nereden çıkardın'' diye yanıt beklemiş...Yanıt:''Geceleri hep buradasın da''.....

 

Evli bayanın yazdığı mesajların saatinden, geceleri onun da orada olduğu anlaşılıyor ama onun böyle bir ithamı kendine yakıştırmaması hatta çirkin bir saldırıda bulunması ''evlilik sigortası'' mı?(Bu durum tartışılabilir).... Ben daha önemli bir konuya dikkat çekmek istiyorum...Eğitimli olduğunu bildiğim evli bayanın, yine en az kendisi kadar eğitimli olan bir başka bayana böylesi nahoş bir ithamda bulunması...

 

Dul bayanın böyle bir itham karşısındaki hislerini empati kurmaya çalışarak anlamak istedim... İnsanların birbirini kategorize etmesi, etiketlemesi, yargılaması internette bile aleni bir şekilde yapılıyorsa, durum vahim demektir...

 

Çoğu insan ilişkilerinde; empatinin kullanılmadığı düşüncesindeyim...Çok sıkça rastladığım diyaloglar var: ''Ben olsaydım şöyle yapardım'', ''Ben asla öyle yapmazdım'' gibi... Bu konuşmayı yapanlar akıl vermektedirler ki empati, anlama sonrasında akıl vermeyi gerektirmez...Zaten bu cümlelerdeki ifadeler de konuşanın kendini karşısındakinin yerine koymadığını gösterir...Empati kurarken, karşıdakinin değer yargılarını, yaşadığı koşulları, bakış açısını, duygularını  benliğimize taşımamız gerekir.Ancak bu verileri doğru kullanırsak karşımızdakini anlamış oluruz...

 

Biz empatiyi duyanlar, öğrenenler.... Bizler de bir yerlerde hata yapıyor olmayalım... Yoksa içimiz de hala empati ile sempatiyi karıştıranlar mı var?

 

 

 

Ruşen Ergün

 

 

 

 

Denemelerim Sayfasına Geri Dön