Voor de film was er een tv-serie. Hoe zijn jullie op het idee gekomen voor Loenatik?
Martin: 'Ik stond bij Karen in de keuken en zij zei: zullen we niet iets met een gekkenhuis doen? En ik had meteen zoiets: ja, dat is volgens mij een heel goed idee.'
Karen: 'We zijn met ons favoriete merk whisky bij elkaar gekomen en toen hebben we meteen de belangrijkste personages er achter aan bedacht.'
Martin: 'Voor kinderen moest het een leuk gekkenhuis zijn, met ��n zuster die de rol van de moeder heeft. En die gekken zijn eigenlijk haar kinderen. Toen hebben we er ook nog een vader bij gezet, de directeur die eigenlijk nog gekker is dan de rest.'
Kunnen jullie uitleggen om wat voor personages het gaat?
Karen: 'Fats, de dikke jongen in de rolstoel, zoekt alleen maar aandacht. Hij is niet echt gek, maar door zijn eenzaamheid en onvermogen om op zichzelf te wonen, kan hij niet meer weg uit de inrichting. Mevrouw de Haas is het parano�de type. Ze is achterdochtig, vertoont defensief gedrag en heeft altijd een mes bij zich waarmee ze iedereen lek wil steken. Bovendien is ze gefrustreerd over haar lengte, omdat iedereen altijd heeft gezegd dat ze te lang is. Zelf speel ik Bep Brul, een soort nymfomane die altijd met mannen in de weer is. Maar omdat ze altijd zegt wat ze denkt en voelt, is ze ook wel een innemend personage.'
Is de majoor wat je noemt een ouwe ijzervreter?
Martin: 'Nou, hij is ook erg hoffelijk en beleefd, maar hij is inderdaad erg rechtlijnig. Hij is een oud-militair die een beetje over zijn toeren is geraakt van het leger. Bijkomend probleem is dat die hang naar discipline en respect voor meerderen voortkomt uit de relatie met zijn vader. Daar heeft hij een tic aan overgehouden. Maar hij kan ook op de moeilijkste momenten kaart lezen en zich verschrikkelijk goed ori�nteren. Je kunt zijn vaardigheden ook toeschrijven aan zijn gekte. Dr. Doolittle kan ook niet echt praten met dieren, maar hij doet wel alsof en iedereen gelooft het. Voor kinderen is dat iets heel herkenbaars, dat je beter met dieren om kunt gaan met mensen.'
De personages in Loenatik zijn eerder excentriek dan gek?
Karen: 'Klopt. We hebben alleen maar de romantische kant van de psychiatrie genomen. En verder spelen we met de vraag: wie is gek en wie bepaald dat? Waarom zit de een in een inrichting en loopt de ander gewoon rond en schopt het zelfs tot directeur? Soms liggen dat soort dingen heel dicht bij elkaar.'
Martin: 'Als ze echt gespleten persoonlijkheden hadden met een heel gevaarlijke kant zou het voor kinderen ook te luguber worden. We hebben met opzet voor die romantische kant gekozen waarbij humor en drama elkaar in balans houden. We kunnen daardoor ook op een toegankelijke manier de grote thema's van het leven behandelen zoals jaloezie, eenzaamheid en de dood. Voor een kinderserie is dat het mooist.'
Komt die fascinatie ergens vandaan?
Karen: 'Ik ben zelf psycholoog, maar ik voel me in de eerste plaats dramaschrijver en kinderprogrammamaker. Eigenlijk is de serie een promo geworden voor het feit dat gek zijn ook hartstikke leuk kan zijn.'
Begrijpen kinderen altijd alle absurdistische grappen?
Karen: 'Volgens mij snappen ze het wel. Als Bep roept: gaan we lekker zoenen, met kwijl? Dat vinden kinderen prachtig. De personages zijn volwassen mensen die spelen dat ze kinderen zijn.'
Martin: 'We hebben gemerkt dat ouders vaak met de kinderen meekeken omdat er ook voor hen heel veel te lachen viel. Van een kinderprogramma is het verschoven naar een familieprogramma en daar hebben we bij de film ook weer rekening mee gehouden. Als ouders met hun kinderen naar de bioscoop gaan, is het voor hun net zo leuk om het verhaal te volgen.'
Hoe kwamen jullie aan Bobby Eerhart als regisseur die na Wildschut heel lang geen speelfilm meer had gemaakt?
Martin: 'We hadden eerst Mike van Diem van Karakter. Hij heeft heel lang met ons meegedacht en hij zou de film gaan regisseren. Maar hij had een voorbehoud gemaakt: als hij een aanbieding uit Amerika zou krijgen, dan zou hij weg zijn. En dat gebeurde. Dus wij zaten vlak voor de draaiperiode zonder regisseur. Toen hebben we de film bijna een jaar moeten uitstellen. Uiteindelijk heeft Karen een aantal draaidagen gehad in de serie Spangen, die door Bobby werd geregisseerd en dat klikte heel goed.'
Karen: 'Hij was bovendien een ontzettende fan van de serie. Hij had er veel liefde voor en wilde het graag doen.'
Waarom moeten mensen die de serie niet kennen toch naar de bioscoop?
Karen: 'Omdat het een origineel gegeven is en er een goede balans is tussen prettig eigenzinnige humor en ontroering. Als het goed is, word je bij je taas gepakt zonder dat het een platte film is.'
Oene Kummer
