4 Haziran 2001

Haziran 2001 Tahminleri

Bu ayki tahminlerde bazi degisiklikler yaptim. Oncelikle yon tahminlerini, endeks tahminleriyle birlestirdim. Bunun disinda modelde ufak degisikliklerde oldu. Yeni bir degisken eklendi ve TL bazli tahminlerle, $ bazli tahminleri ayri ayri hesapladim.

Kasim 2000'de beri sure gelen krizlerin ve kriz beklentilerinin bu yaz artik sona ermesini diliyorum. Acaba her sene oldugu gibi bu sene de yaz aylarinda piyasalar biraz durgunlasip yuksek volatil hareketlerine son mu verecekler? Bu ayki tahminlerde bu konu uzerinde de durdum. Asagida Haziran 2001 icin modelimizin verdigi endeks tahminlerini sunuyorum.

Gectigimiz Ay Ne oldu?

Oncelikle bu tahmini yapmis oldugum 4 Haziran 2001 gunu itibariyle bazi bilgileri vereyim. Mayis ayinin son islem gunu olan 31 Mayis Persembe gunu, IMKB 100 endeksi 10880'dan kapanmistir. Ayni gun kapanisinda TCMB tarafindan ilan edilen (doviz alis+doviz satis)/2 seklinde hesaplananan 1 ABD dolarinin degeri 1.159.319TL dir. Buna gore hesaplanan dolar bazindaki endeks degeri yaklasik olarak 0.94 centdir. Mayis ayinin ozet bilgileri asagidaki tabloda verilmistir.

Mayis 2001 sonu IMKB 100 (Mayis sonu dolar kuru=1.159.319 TL)
	En dusuk	En yuksek	Kapanis
IMKB 100 (cent)	0.94	1.15	0.94
IMKB 100 (TL)	10687	12830	10880

Tahminler:

Gelelim onumuzdeki Haziran ayina. Bu ay iki ayri veri seti uzerinde calismaya karar verdim. Her zaman oldugu gibi dolar bazinda hesaplanan tahminlerin yani sira TL bazli veri kullanarak da ayri bir modelin sonuclarini veriyorum. Aslinda burada yalnizca TL bazinda hesaplanan getirilere gore modelin olusturulmamasi gerekir ve TL bazindaki getirilerden risksiz faiz oraninin yada enflasyon oranin dusulmesi gerekirdi ama simdilik bunu goz ardi ediyorum. Bunun yaninda baska bir degisiklik de modele yeni bir degiskenin eklenmesi oldu. Gelecek ile ilgili beklentilerdeki degismeleri kismen gosterebilecek bir degiskeni kullanmaya basladim. Oncelikle dolar bazinda hesaplanan endekse gore sonuclari veriyorum.

IMKB 100 ($) Tahminleri:

Bu ay kullandigimiz model Mart-Nisan modelinin cok benzeridir. Orada da belirttigimiz sekilde, modelde aciklayici degiskenler olarak, fiyat kazanc oranlari, gecmis aylardaki endeks performansini gosteren bazi degiskenler, temettu verim orani, faiz oranlari gibi degiskenler kullanilmistir. Bunlara ilaveten beklentileri bir olcude icerebilen bir degiskeni daha ekledim. Son olarak onceki aylarda modelin verdigi hatalara gore modeli duzelten hareketli ortalamalar da kullanilmistir. Secilen modellerde kullanilan kriterler oncelikle Akaike ve Schwartz kriterleridir.

Haziran 2001 icin tahminler (cent)
	En dusuk		En yuksek		Kapanis
	Seviye (cent)	%degisim	Seviye(cent)	% Degisim	Seviye(cent)	% Degisim
Haziran 2001	0.77	-18.32	1.15	0.00	0.86	-8.6

 

Goruldugu gibi yukaridaki tahminler dolar bazli endeksin 1.15 cent ile 0.77 cent araliginda dalgalandiktan sonra 0.86 seviyelerinde kapanmasini ongormektedir. Her zaman belirttigimi gibi nokta tahminleri basari sansini cok az gormekteyim. Fakat araliklara (0.77 cent - 1.15 cent araligina) ilgi gosterilebilir.

IMKB 100 (TL) Tahminleri:

Haziran 2001 icin tahminler (TL)
	En dusuk		En yuksek		Kapanis
	Seviye (TL)	%degisim	Seviye(TL)	% Degisim	Seviye(TL)	% Degisim
Haziran 2001	10003	-6.4	14075	%9.7	10358	-4.8

Yukaridaki tabloda da TL bazli tahminler verilmistir. Bu tahminlere gore IMKB 100 icin   14000 ile 10000 arasinda bir hareket ongorulmektedir. Kapanis seviyesinin 10000 seviyesine cok yakin bir yerlerde bulunmustur.

Burada bir noktaya dikkat cekmek istiyorum. Anomaliler 1 adli calismada su ana kadar Haziran ayinin en risksiz ay oldugundan bahsetmistim. Fakat burada elde edilen tahminlere gore Haziran ayi icinde en yuksek ile en dusuk arasindaki oran 14075/10003=1.41 IMKB ortalamasi dusunuldugunde oldukca yuksek bir oran olarak dikkat cekmektedir. Hemen aklima gelen iki neden sanirim bunu aciklamakta. Oncelikle aylar bazinda en yuksek/en dusuk oranlarinin ortalamasina bakarsak Haziran ayinin "en risksiz" ay olmadigini gormekteyiz.

Asagidaki tabloda bu verilmektedir.

Ay	En yuksek/En dusuk ortalamasi
1	1.30
2	1.29
3	1.16
4	1.24
5	1.19
6	1.19
7	1.23
8	1.20
9	1.23
10	1.19
11	1.30
12	1.24
Genel ortalama	1.23

Goruldugu gibi bu hesaplama yontemine gore Haziran ayi en risksiz ay unvanini Mart ayina kaptirmistir. Fakat yine de modelde elde edilen tahmin katsayi 1.41, Ocak ayi dahil butun aylardan daha volatil bir Haziran ayi ongormektedir.

Burada bir konuya dikkat cekmek gerek sanirim. Burada kullanilan modellerin temeli olan zaman serisi modellerinde (ve bilinenen her turlu modelleme tekniklerinde) "donus noktalarini" dogru tahmin en zor istir. Yaklasik 8 aydir, normale gore oldukca volatil bir piyasadan daha az volatil bir piyasaya gecis asamasinda (volatilite acisindan bir donus noktasina yaklasiyor) olsak bile bunu modelin onceden dogru bir sekilde bulabilmesi maalesef oldukca zordur, hele 15 senelik 180 kusur veri ve surekli olarak sok yiyen cok gurultulu bir veri ile bu imkansiz denebilir. Kisaca her ne kadar modelimiz volatilite tahminlerinde nokta tahminlere gore cok daha basariliysa da bir donus noktasinda olmamiz bu konudaki basarisini da oldukca dusurebilir.

Yon Tahminleri: Modelimiz IMKB 100 un yukselmesi icin 0.33 luk bir olasiik oldugunu isaret etmektedir. Bu sonuc yukaridaki tahminlerle uyusmaktadir.