| De manier waarop er wordt gereageerd door mensen, op het overlijden van een baby, in het begin en ook later, loopt heel erg uiteen. Natuurlijk vindt bijna iedereen het heel erg, dat is bijna vanzelfsprekend. Gelukkig hebben wij heel veel oprecht lieve reacties gekregen van mensen die ook later nog begrip hadden voor ons, of misschien meer mijn, verdriet. Dat is voor mij keihard nodig gebleken om te 'overleven'. Toen Maartje nog niet zo lang overleden was, werd ik heel erg verdrietig en boos over de reacties van mensen die zich om wat voor reden dan ook niet inleefden in mijn gevoelens en mijn verdriet bagatelliseerden. Ik heb heel wat tijd en energie gestoken in het hopen op begrip, het uitleggen, het verduidelijken... Bij sommigen kun je foto's onder de neus duwen van een blauw aangelopen, stervend kindje, ze blijven ontkennen, keihard, dat het zeer doet om dat mee te maken. Want ja, ze was immers toch misvormd en niet levensvatbaar? Nu denk ik er nuchterder over en zou ik me ook zeker niet zo veel moeite meer getroosten om erkenning voor mezelf te krijgen op dit punt. Er is nog een deur ook en daar kun je mensen door naar buiten sturen. Zo heb ik van/door Maartje geleerd dat ook ik dat mag doen. Vooral toen ik mijn nieuwe zwangerschap bekend had gemaakt merkte ik dat er veel mesen waren die er van uit gingen dat mijn verdriet dan wel voorbij zou zijn. Maartje was immers 'vervangen'. Natuurlijk is dat niet zo. Niemand is vervangbaar en zeker je eigen kind niet, of dat nu heel erg jong of heel erg oud overlijdt. Er is dus een plaats in mijn gezin die niet zichtbaar is voor de buitenwereld, maar die er altijd zal blijven, al zou ik nog een heel elftal baren. Iedere zwangerschap blijft meestal opnieuw extra spannend. Ik heb kort op Maartje nog twee kinderen gekregen, maar ook degenen die langer wachten zijn vaak extra angstig. Natuurlijk veschilt dit per persoon, maar het is een misvatting dat dat doorgaans allemaal wel over gaat. Uit verhalen van ouders weet ik dat hier door artsen en verloskundigen heel verschillend op wordt gereageerd. Vaak mogen mensen al heel vroeg komen voor een eerste echo (soms al met zes weken) al kun je daar in medisch opzicht eigenlijk niet veel mee, zo ver ik weet. In de begeleiding van de ouders kan het echter een heel groot verschil uitmaken. Veel ouders ervaren het horen van het hartje of het zien kloppen ervan op een echo als heel geruststellend, al gaan ze peentjes zwetend naar iedere controle toe. Maar juist daarom, dus. Ook zijn er mensen die niet eerder mogen komen en die geen extra controles krijgen, omdat de arts of verloskundige nu eenmaal toch weinig kan doen als het niet goed gaat. Dat wordt dan soms ook ronduit gezegd. Naast bot vind ik dat ook kortzichtig. Natuurlijk is het zinloos om valse verwachtingen te wekken. Niets en niemand, ook geen vruchtwaterpunctie of uitgebreide echoscopie later in de zwangerschap, kan ooit honderd procent zekerheid bieden omtrent de gezondheid van de baby voor, laat staan na de geboorte. Volgens mij is het het 'beste' daar open over te zijn, maar toch een extra ondersteuning te bieden. Al lijkt het me dikwijls moeilijk om tegen zo'n berg emoties en soms een gebrek een begrip en inzicht te staan, maar dat kom je ook op andere momenten tegen als arts of verloskundige, neem ik aan. Ik zelf ben wat vaker op controle geweest en heb bij iedere controle een echo gekregen, omdat ik weigerde te geloven dat anders zeker is dat er voldoende groei is geweest. Zelfs al kun je er nu eenmaal geen Pocon bij doen om meer groei te krijgen, (had ik bij Lineke anders graag gedaan) je weet dat er minder kans is op vreemde misgokjes als je goed opmeet. Al geeft natuurlijk ook een echo geen echt uitsluitsel over geboortegewicht. Het blijft braaf afwachten... Het liefst zou ik nog een homepage volschrijven over wat je kan doen, maar helaas is dat niet zo simpel. Wat je wel kunt doen, is juist voor veel mensen heel moeilijk: laat iemand zijn verdriet. Neem het niet af, wuif het niet weg, maar laat het er zijn. Het is moeilijk om te voelen dat je eigenlijk met lege handen staat en machteloos bent tegenover zo veel pijn. Daar valt heel weinig zinnigs over te zeggen. Dat vind ik zelf ook heel moeilijk. Ik vind het zelfs steeds moeilijker worden. Maar ik heb gemerkt bij mezelf en uit de verhalen van anderen dat de meeste kwetsende opmerkingen voortkomen uit dat onvermogen. Je wilt het verdriet wegnemen of je kunt het gewoon niet hebben om er mee te worden geconfronteerd en voor je het weet zeg je: "Ach, het was toch nog maar een baby, daar had je toch nog geen band mee," of: "Ach, dan maak je toch gewoon een nieuwe!" of: "Ze was misvormd en verstandelijk gehandicapt, dus het is maar goed dat ze dood is, je zou niets dan problemen hebben gehad." "Is het nu nog niet over??" is ook een veelgehoorde. En nog wel gekkere, want mensen hebben een ruime fantasie. Ik heb het zelf nooit erg gevonden als iemand niet wist wat te zeggen. Sommigen zeiden dat dan maar. "Ik ook niet," zei ik dan, want echt, ik weet het ook niet. Ik vind het altijd fijn als mensen haar naam vragen, naar wat er is gebeurd. Dan worden Maartje en mijn gevoelens niet (onbedoeld) van tafel geveegd. Ook weet ik uit eigen ervaring en uit verhalen van ouders in soortgelijke situaties dat we spieken op je kalender in de WC... We zijn blij als onze overleden kinderen zijn genoemd. Dat niet met hun begrafenis of crematie hun hele bestaan en wat ze betekenen voor degenen die van hen houden is weggevaagd. We zijn er blij mee als we merken dat iemand denkt aan onze kinderen en aan dat stuk van ons leven. |
![]() |