Tips bij het eten van fruit

· Zorg er altijd voor dat het fruit rijp is. Onrijp fruit kan spijsverteringsstoornissen veroorzaken.

· Eet liever geen fruit dat uit de koelkast komt; dit kan tand- en maagproblemen en koude rillingen veroorzaken. Eet fruit liefst op kamertemperatuur.

· Eet liefst geen fruit na de maaltijd, als dessert. Het fruit blijft dan nl. te lang in de maag en zal tot gisting overgaan, met de nodige problemen vandien. Eet fruit best afzonderlijk als fruitmaaltijd of als tussendoortje of ev. een half uur vóór een andere maaltijd. Fruit kan ook beter niet gecombineerd worden met groente, omdat dit eveneens tot verteringsproblemen kan leiden (vb. wortel-appelsap).

· Als u conform de energieladder en de lichaamscyclussen fruit eet tot 12u, zorg er dan voor dat u als u moet werken of onderweg bent, steeds iets bij hebt om tussendoor te eten zoals enkele appels, bananen, rozijnen of ander gedroogd fruit, fruitsap in karton..

· Als u het gevoel hebt dat fruit als ontbijt te licht is of u zoveel fruit moet eten dat u er last van krijgt of u zich te flauw gaat voelen in de voormiddag, zelfs met een fruitig tussendoortje, kunt u de hoeveelheid calorieën vehogen door samen met het fruit wat yoghurt te gebruiken, of karnemelk of, voor zij die niet op hun lijn moeten letten, wat slagroom. Slagroom kan bijdragen tot een betere vertering van fruit voor zij die er moeite mee hebben.

· Wilt u elke dag rijp fruit eten, dan kunt u best een opslagruimte voorzien, vermits fruit soms een aantal weken nodig heeft om te rijpen, naargelang de soort.

· U kan, als u geen rijp fruit voorhanden hebt, ook fruitsap of gedroogd fruit gebruiken. Probeer ongezwaveld gedroogd fruit te kopen (natuurwinkel). Spoel het best even af als daartoe de gelegenheid is. Het kan in bronwater geweekt worden, waardoor het wat beter verteerbaar wordt dankzij de vochtopname. De weektijd bedraagt 2 tot 24 uur. Gedroogd fruit leent zich eerder als tussendoortje of voor onderweg, niet zozeer als ontbijt. Er bestaat een ruim aanbod van kleuren en smaken : papaya, ananas, appel, peer, pruim, rozijn, mango, banaan, …

· Het lekkerste fruitsap is zelf geperst fruitsap. Om praktische reden zoals tijdsgebrek, geen zin in afwas, geen mogelijkheid op het werk, kan men fruitsap uit de winkel kopen. Dit is echter wel gepasteuriseerd, soms zelfs gezoet met suiker of gemaakt van geconcentreerde vruchtensappen (concentraat, aangelengd met water) of van onrijp fruit (vooral appel). Als u om praktische reden fruitsap van de winkel wil gebruiken, lees dan op het etiket of het gemaakt is van 100% fruitsap, niet van concentraten, niet gezoet, liefst niet van appel.

· Drink sap steeds traag en speeksel het goed in. Sap dient beschouwd te worden als voeding, niet als water.

· Heb je last van gistingsverschijnselen bij fruitsap, dan kan groentesap een betere keuze zijn. Gepasteuriseerd fruitsap kan makkelijker tot gisting overgaan dan zelf geperst fruitsap. In fruitsap ontbreken de vezels, zodat het sap bij een aantal mensen te weinig kans krijgt om door het maagzuur gestabiliseerd te worden en te vlug in de darm terecht komt, wat aanleiding kan geven tot gisting of diarree. Het kan ook helpen om het sap goed in te speekselen, of er een appel bij te eten, en je tijd te nemen om het sap op te drinken en in te speekselen.

· Heeft u last van gasvorming bij het drinken van fruitsap, dan kan u ook een probioticum aan het sap toevoegen, bvb. Symbiolact van Energetica Natura of Ultradophilus Acidophilus complex van Altissa.

· Een andere tip tegen gasvorming is het sap te zeven zodat de harde cellulose verwijderd wordt.

· Niet-biologisch maar ook biologisch fruit waarvan men sap perst, moet wel gewassen worden onder stromend water.

· Bewaar geen versgeperst sap in de koelkast, want dit oxideert snel door de zuurstof in de lucht.

· De zuren in fruit, de zgn. vrije zuren, mogen niet verward worden met de gebonden zuren zoals in de tektst over het zuur-basenevenwicht uitgelegd, en dragen dus niet bij tot reumatische klachten. Integendeel, fruit heeft een basenoverschot.

· Omdat zuursmakende vruchten ontzurend zijn, mag ons dit niet ertoe doen besluiten om de zuurste vruchten te kiezen. Ook deze vrije zuren moeten geneutraliseerd worden. Een aantal mensen hebben daar last mee en ondervinden allerlei gezondheidsklachten als gevolg daarvan. Daarom het advies : van de vruchten die tot de zure vruchten gerekend worden, neem steeds de zoetste ! Neem de zoetste sinaasappels, zoetste ananas, zoetste druiven, de zoetste appels enz. Eet je toch een zure vrucht, combineer deze dan zo mogelijk met een zoetere.

· In geval van spijsverteringsproblemen kan het aangewezen zijn slechts één soort fruit te eten bij het fruitontbijt of als tussendoortje. De meningen zijn verdeeld over het feit of zure vruchten zich goed laten combineren met zoete vruchten of niet vb. banaan met kiwi. Men kan het dus best zelf uitproberen. Er wordt aangeraden niet meer dan drie soorten fruit te eten bij elkaar. Heeft u geen bijzondere last van de vertering, dan is er geen bezwaar allerlei soorten fruit bij elkaar te eten. Van sommige vruchten kan men immers maar weinig eten omdat ze te zuur zijn vb. kiwi, ananas, rode aalbessen of omdat ze te prikkelend zijn op de stoelgang vb. pruimen, peren, sinaasappel of omdat ze te duur zijn vb. bosbes, mango. Desgevallend kan men deze combineren met vruchten waarvan men een grotere hoeveelheid kan eten vb. appels, druiven, bananen.

· Meloen kan men best volledig afzonderlijk eten omdat dit maag en darmen zo snel doorloopt dat alles wat men erbij eet en de opname vertraagt, kan leiden tot gisting.

· Het is niet omdat rijp fruit zo mals kan zijn, dat men het maar lekker ineens door de keel naar binnen moet laten glijden. Ook fruit dient best ingespeekseld te worden, met andere woorden : neem je tijd !

· Er zijn mensen die uit principe alleen voeding willen gebruiken uit eigen streek. Dit is erg begrijpelijk en aanvaardbaar. Niettemin is de mens van oorsprong niet afkomstig uit deze streken, waar hij dankzij hulpmiddelen als kleding en verwarming kan overleven, maar uit de subtropen/tropen. Men kan zich beperken tot appels, peren, pruimen, kersen, bessen enz. maar bij het zien, ruiken en proeven van een lekkere, rijpe mango loopt het water toch in de mond, laten we eerlijk zijn. Daarom mogen we geen bezwaar maken tegen tropisch fruit zoals citrusvruchten, mango, avocado, passievrucht, lychees, olijven, verse vijgen, enz. Het geeft ons een glimp van het verloren paradijs.

· Het beste ogenblik om fruit te eten is ‘s ochtends op nuchtere maag en tot 12u. Op andere ogenblikken van de dag kan het ook heel goed, maar er zijn mensen met spijsverteringsproblemen bij wie dat niet goed afgaat. Zij zijn beter zich te beperken tot de voormiddag.

· Meng liever geen olie in fruitgerechten, dit kan op de maag en de lever blijven liggen.

· Men kan bij fruitsap ervan profiteren om waardevolle kruiden toe te voegen zoals gemberpoeder, echte vanille, kaneel, curcuma, enkele muntblaadjes, enz.

· Wees voorzichtig met pompelmoessap. Dit sap wordt gemetaboliseerd door het leverenzym cytochroom P450, dat ook verantwoordelijk is voor de afbraak en eleminatie van veel medicamenten o.a. voor hoge bloeddruk, pijn, allergieën, depressie, anticonceptie, kanker, cholesterol. Het sap kan de lever zodanig bezighouden dat deze medicatie onvoldoende wordt afgebroken en daarmee hun werking belemmeren. Zo kunnen vrouwen die de pil nemen en die veel pompelmoessap drinken toch zwanger raken! Als je dergelijke medicatie neemt, kun je dus beter geen pompelmoessap drinken.

· Appelsienen leiden bij de meeste mensen tot problemen: allergische reacties, gasvorming, diarree, enz.

· Overweeg de aanschaf van enkele keukentoestellen en hulpmiddelen zoals een sapcentrifuge, een blender, rasp, enz. Dit vergroot de mogelijkheden qua bereiding en is ook handig voor mensen met gebitsproblemen, absorptieproblemen enz.

· Sommige mensen vragen zich wanhopig af hoe ze het advies van de Kankerliga en van de Wereldgezondheidsorganisatie moeten opvolgen om 5 porties of 400 gram groente en fruit te eten per dag. Volgens een studie van de R.U.G. komt bijna de helft van de bevolking niet aan die hoeveelheid. Daarbovenop zouden we eigenlijk niet 400 gram maar minimum 1 kilogram groente en fruit en meer per dag moeten eten, aardappelen inbegrepen. Met een beetje creativiteit zijn er veel manieren waarop we meer groente en fruit in het dagelijks voedingspatroon kunnen inschakelen.

· Eén van de redenen waarom mensen eigenlijk te weinig groente of fruit eten, is dat ze hun boodschappen doen in supermarkten zoals GB, Delhaize, enz. De prijs van groente en fruit ligt daar echter ontmoedigend hoog, zodat mensen zich inhouden om financiële reden. Goedkoper groente en fruit kan men vinden in specifieke groentenwinkels en voor mensen die in grootsteden wonen zoals Antwerpen, Gent, Brussel zijn er de Marokkaanse of Turkse winkels, waar men opvallend goedkoper zich kan voorzien van de nodige vitamientjes; hier vindt men ook olijven, noten, zaden, pitjes, cocos, enz. Laten we immers niet vergeten dat de Mediterrane voedingswijze de ideale voeding sterk benadert…

· U kunt best rekening houden met een verlies van +/- 10 % van het aangekochte fruit. Dit komt door blutsen en andere beschadigingen tijdens het inpakken en vervoer van het fruit, vooral als men geen auto heeft. Ideaal zou zijn dat men bepaalde vruchten (bvb. verse vijgen, kaki’s, tomaten, perziken) in hun kist of doos aankoopt en met de auto vervoert; dan heeft men het minste verlies. Ik zie nogal wat mensen sukkelen met zakjes aan het stuur van de fiets; dit verhoogt nogal de kans op beschadiging en vroegtijdig beschimmelen van fruit. Fietstassen achteraan op de bagagedrager zijn een beter idee.

· Als u veel fruit en groente eet, bvb. als vegetariër, kunt u er best rekening mee houden dat het volume aan boodschappen in een gezonde voeding veel groter is.

· Woont u op een kamer of een studio, dan is het nuttig te weten dat de geur van sommige fruitsoorten, bvb. meloenen of bananen, de hele woonruimte kan vullen, wat soms toch wel teveel kan worden. Woont u in een huis of appartement, dan heeft u het voordeel dat u een aparte ruimte kunt voorzien voor de opslag van rijpend fruit.

· Als u de gewoonte heeft aangenomen een fruitontbijt te nuttigen of fruit tussendoor te eten in plaats van na een maaltijd, dan is het wellicht nuttig er rekening mee te houden dat de zuren in fruit het tandglazuur telkens wat oplossen waardoor er gemakkelijker gaatjes ontstaan als men erna de tanden gaat poetsen en wat van het opgeloste tandglazuur wegpoetst. Dit is te voorkomen door vóór het eten de tanden te poetsen met Sensodyne tandpasta of na het eten zeker niet te poetsen. Zie ook de tekst over tandproblemen elders op de site. Men kan het sap van zuur fruit met een rietje drinken om het tandglazuur te ontzien.

· Gewassen biologisch fruit mag je met de schil eten als deze zich daartoe leent. Niet-biologsiche groenten en fruit bevatten heel wat contaminaties met insecticiden, herbiciden, fungiciden enz., vooral de uitheemse. Zoals bepleit in de tekst biologisch of niet, raad ik aan een deel van de voeding biologisch te gebruiken, vooral de voedingsmiddelen die vet bevatten en aantal voedingsmiddelen die men vaak gebruikt zoals aardappelen en wortelen. Bio-groente heeft in sommige periodes wel een schappelijke prijs, men kan het soms ook aankopen bij de groothandel zoals in Reet. De prijs van bio fruit is echter vaak bij de beesten af. Daarom dient men niet-bio groente of fruit altijd goed te wassen onder stromend water. Men kan het ook leggen in een kom water met een oplossing van natriumbicarbonaat, te verkijgen in de supermarkt. Dit helpt de contaminanten nog beter te verwijderen. Na het weken afspoelen onder stromend water.

· Fruit werkt afkoelend. Dit is ideaal voor de zomer. Maar de meeste tijd van het jaar is het in dit klimaat te koud om aangenaam te zijn. Een fruitontbijt kan dan averechts werken en bijdragen tot een verzwakking van het immuunsysteem met verkoudheden e.d. tot gevolg. Om dit te vermijden dient men in elk geval fruit op kamertemperatuur te nuttigen en niet recht uit de koelkast. Fruit uit de kelder of een koude keuken kan men ev. wat op de centrale verwarming leggen tot de temperatuur goed voelt. Men kan ook verwarmende kruiden toevoegen aan fruitsap of een fruitschotel zoals gember, kaneel, kardemom. Men kan bij een zwakke immuniteit ook gedurende de koude maanden overschakelen op brood of zijn alternatieven met groente, als tussendoortje warme kruidenthee met honing enz. Men kan ook fruit opwarmen zoals bij het maken van verse appelmoes zonder suiker, gebakken of gestoomde banaan, gestoofde peren, een nacht geweekt gedroogd fruit ’s morgens in een pannetje opwarmen enz.

Bron:

De Wever, S., Uw natuurlijke voeding: fruit, Groene Nieuwsbrief, Groene Dag, Roosdaal, s.a.

Dries, J., Voedingsadviezen, Arinus, Genk, 2000

Faché, W., Gezond ontbijten, Publi Media VIOW, Laarne, 2005