Timur'un Anadolu'dan �ekilmesinden sonra Kara Mehmed rahat bir nefes aldi. Ancak bu sefer de Tebriz i�in Celayir emirleri ile m�c�deleye basladi. Karakoyunlu beyi, 1388 yilinda Tebriz'deki Cel�yir emirlerinden Devletyar'in da daveti �zerine kalabalik bir ordu ile buraya hareket etti. Karakoyunlu T�rkmenleri Tebriz'deki Cel�yir emirlerini yakalayarak sehri ele ge�irdiler. Buradan Sultan Berkuk'a el�iler g�nderen Kara Mehmed, kentte onun adina hutbe okuttugunu ve sikke bastirdigini bildirdi. Kara Mehmed bu olaydan sonra, Kara (Pir) Hasan adindaki bir T�rkmen emiriyle yaptigi muharebede �ld�r�ld� (Nisan 1389). �ok cesur ve kahraman bir emir olan Kara Mehmed, ayni zamanda iyi bir devlet adami idi. 3- Kara Yusuf (1389-1420) Kara Mehmed'in kardesinin oglu olan Kara (Pir) Hasan amcasini �ld�rd�kten sonra onun yerini almak istemisse de, T�rkmenler'in b�y�k bir b�l�m� Kara Mehmed'in ogullarindan Misir Hoca'nin etrafinda toplandilar. Fakat �ok ge�meden onun yerine kardesi Kara Yusuf ge�erek Kara Hasan'la m�cadeleye giristi. �ok �etin ve kanli m�cadelelerden sonra Suriyede'ki D�gerler'in reisi Salim Bey'in araciligiyla iki taraf arasinda baris yapildi. Karakoyunlular, Mehmed Bey zamaninda Tebriz'i ele ge�irdikleri zaman buranin idaresini �alik ve Kara Bistam'a vererek sehirden ayrilmislardi. Ancak Karakoyunlular'in �ekilmesinden sonra burasi tekrar Celayir beylerinin eline ge�misti. Celayir h�k�mdari Sultan Ahmed'in de zayif bir kisi olmasi sebebiyle Tebriz, Cel�yir emirleri arasinda sik sik el degistiriyordu. Kara Yusuf, devlet i�inde istikrari sagladiktan sonra Tebriz �zerine y�r�yerek burasini tekrar ele ge�irdi. Burada bir m�ddet kaldiktan sonra sehrin idaresini emirlerinden Satilmis'a vererek Dogu Anadolu'ya d�nd� (1391). Onun buradan ayrilmasindan sonra Cel�yir emirlerinden Muhammed Siyahi, Tebriz'i geri almak i�in ugrastiysa da basarili olamadi. Kara Yusuf, 1392 yilinda Pir Hasan'in yerine ge�en oglu H�seyin Bey �zerine y�r�yerek onu yenilgiye ugrattiktan sonra bir kez daha Tebriz'e gitmek zorunda kaldi. Bu sirada Tebriz, Mahmud-i Halhali adinda bir emirin eline ge�misti. Kara Yusuf, ikinci kez Tebriz'e geldiginde burasini kolaylikla ele ge�irerek �lkesine d�nd�. Tam bu sirada Timur ordusunun Anadolu'ya yaklasmakta oldugu haberi ulasti. 1393 yilinda Irak-i Arab'a ilk seferini yapan Timur, Bagdad'i ele ge�irdikten sonra Tekrit'e geldi. Bu sirada Musul ve Erb�l hakimleri hediyelerle onun huzuruna gelerek bagliliklarini bildirdiler. Timur, buradan b�lgedeki emirler ile Karakoyunlu ve Akkoyunlu beylerine haber g�ndererek kendilerine itaat etmelerini istedi. Timur Dicle'yi ge�ip Dogu Anadolu'ya geldigi zaman Erzincan emiri Muttahharten daha �nce de yaptigi gibi muhtesem bir alay ve zengin hediyeler ile onun yanina giderek bagliligini ve hizmetinde oldugunu arzetti. Ordusuyla Mardin civarinda Ra's�'l-Ayn'a gelen Timur, buradan bir kisim kuvvetini Karakoyunlu arazisine g�ndererek yagma ettirdi. 1393 yilinin sonuna kadar Mardin ve Diyarbekir b�lglerinde faaliyetlerde bulunan Timur, 1394 yilinda Kara Yusuf'un bulundugu Mus ovasina geldi. Kara Yusuf, Timur'un kalabalik ordusu karsisina �ikamayarak sarp daglara �ekildi. Bunun �zerine Timur, Karakoyunlu beyinin kardesi Misir Hoca'nin idaresinde olan Avnik kalesini muhasara etti. Burasi 43 g�nl�k bir muhasaradan sonra Timur'un eline ge�ti. Timur, sehrin emiri Misir Hoca'yi Mardin meliki Isa ile birlikte �nce Sultaniye'ye ve oradan da Smerkand'a g�nderdi. Avnik'i emirlerinden Atlamis'a verdikten sonra kendisi Altin-Ordu Hani Toktamis'i itaat altina almak �zere Anadolu'dan ayrildi. Kara Yusuf, Timur'un Dogu Anadolu'dan ayrilmasindan sonra Ercis'i geri aldi. Daha sonra Avnik emiri Atlamis ile yaptigi m�cadelede onu esir olarak Avnik'e tekrar hakim oldu (1395). Bu olaylar sirasinda Timur, Hindistan �zerine basarili bir sefer yapmis ve Semerkand'a d�nm�st�. Onun 1399 yilinda yeniden Yakin-dogu'da g�r�lmesi b�t�n d�smanlarini telas ve endiseye d�s�rd�. Bunun �zerine Kara Yusuf, Van g�l� �evresindeki ata-yurdunu birakarak Musul taraflarina �ekildi. Timur Karabag'a geldigi sirada torunu Emir-z�de R�stem emrindeki bir kisim kuvvetini Bagdat'in zabti i�in g�nderdi. Bagdat h�k�mdari Sultan Ahmed Celayir, emirlerinin kendisine ihanetinden s�phelenerek maiyetinde az bir kimse oldugu halde Musul'da bulunan Kara Yusuf'un yanina geldi. Bir m�ddet burada kalan Sultan Ahmed, Emirz�de R�stem'in Bagdat'tan ayrildigini haber alinca Kara Yusuf'a �esitli vaadlerde bulunarak birlikte Bagdat'a gitmeyi teklif etti. Nitekim Sultan Ahmed, yaninda Kara Yusuf oldugu halde Bagdat'a gelerek buraya kolayca hakim oldu. Ancak bu sirada Bing�l yaylasinda bulunan Timur, Sivas �zerine y�r�mek �zere hazirlik yapiyordu. B�ylece Timur, gerek Anadolu'yu zabtetmek ve gerekse Suriye sinirina inmek �zere onlari arkadan �evirmis olacakti. Timur'un bu niyetinden haberdar olan Sultan Ahmed ve Kara Yusuf, Timurlular tarafindan �ember i�ine alinmaktan korkarak Meml�k sultani Ebu'l-Ferec'in yanina gitmeye karar verdiler. Yanlarina emirlerini ve kuvvetlerini alarak derhal yola �iktilar. Ancak Halep n�ibi Demirtas bunlarin yolunu keserek Suriye'ye girmelerine m�saade etmedi. Bunun �zerine Halep �n�nde iki taraf arasinda siddetli bir savas oldu. Neticede Demirtas agir bir yenilgiye ugradi. Bu savas sirasinda Halep atabegi Canbeg el-Yahyav� �ld�, Hama n�ibi Dokmak ile Bire n�ibi N�sireddin ise esir alindi (19 Haziran 1400). Bu olaydan sonra Kara Yusuf ile Cel�yir h�k�mdari Sultan Ahmed, Misir'a gitmekten �ekinerek Osmanli h�k�mdari Yildirim B�yezid'e siginmaya karar verdiler. Ancak bu iki m�ttefik yolda birbirlerinden ayrildilar. Kara Yusuf �lkesine d�nd�, Sultan Ahmed ise yoluna devam etti. Fakat, onlarin bu hareketlerini devamli surette takip etmekte olan Timur, Sultan Ahmed �zerine bir kuvvet g�ndererek onu agir bir yenilgiye ugratti. Kuvvetlerini ve agirliklarini kaybeden Sultan Ahmed g��l�kle kurtularak Yildirim B�yezid'in yanina gitti. �ok ge�meden Kara Yusuf da m�iyeti ile beraber gelerek Osmanli h�k�mdarlarina iltica etti ve B�yezid de onu kabul ederek Aksaray ve �evresini ikamet etmesi i�in kendisine verdi Kara Yusuf'un B�yezid'in yaninda bulundugu bu sirada Timur, yaninda Mutahharten ve Akkoyunlu Karay�l�k Osman Bey oldugu halde Osmanli �lkesine girerek Sivas'i aldi. Timur buradan Karay�l�k Osman Bey ile Elbistan ve Malatya havalisine giderken Mutahharten de Erzincan'a d�nd�. Bu durum �zerine Osmanli sultani I. B�yezid, yaninda Cel�yir h�k�mdari Sultan Ahmed ve Karakoyunlu h�k�mdari Kara Yusuf oldugu halde Mutahharten �zerine y�r�mek �zere hareket etti (1401). Osmanli kuvvetleri Erzincan'a geldiklerinde Mutahharten karsi koyamayarak teslim oldu. Kisa s�re i�erisinde Erzincan, Kemah ve daha baska sehirler Osmanlilarin eline ge�ti. B�yezid, Erzincan halkinin istegi �zerine ve kendisine bagli kalmasi sarti ile Mutahharten'i affederek yine beyliginin basinda birakti. Kara Yusuf'un Osmanli �lkesinde bulunmasi, Timur'un Yildirim B�yezid'e karsi a�mak istedigi seferin baslica sebebi oldu. Nitekim Timur, Yildirim B�yezid'den, Kara Yusuf'un ya kendisine teslim edilmesini, ya �ld�r�lmesini, ya da Osmanli �lkesinden �ikarilmasini istedi. Bu isteklerin hepsi Osmanli padisahi tarafindan reddedildi. B�ylece Timur ile B�yezid'in karsilasmasi ka�inilmaz oldu. Timur 1402 yilinda ordusuyla birlikte Sivas'tan Kayseri'ye dogru hareket ettigi sirada Kara Yusuf Osmanli �lkesinden ayrilarak Irak-i Arab taraflarina gitti ve burada kuvvetler toplayarak Sultan Ahmed'in idaresindeki Bagdad'a hakim oldu. |