C-DO�U G�KT�RK KA�ANLI�I ��bara'n�n ka�anl��� zaman�nda �in'in Do�u G�kt�rk Devleti �zerinde bask�s�n� art�rd���n� g�r�yoruz. Onun 587 y�l�nda �l�m�nden sonra, ba�a ge�en ka�anlar zaman�nda bu bask� ve �in'e has entrikalar artarak devam etmi�tir. Devlet �i-pi Ka�an devrinde (609-619) toparlan�r gibi olmu� ise de, onun �l�m� ile �in tehdidi kendini tekrar g�stermi�tir. Nihayet Kie-li, ka�anl��� zaman�nda, 630 y�l�nda yap�lan bir sava�ta yenildi ve yakalanarak �in'e g�nderildi . Bu tarih, Do�u G�kt�rkleri'nin istiklalinin de sonu kabul edilir. 630 y�l�nda ba�layan �in h�kimiyeti yar�m y�zy�l s�rd�. Bu s�re i�erisinde �in'e kar�� bir�ok ayaklanma ger�ekle�mesine ra�men, bunlar�n hepsi �inliler taraf�ndan kanl� bir �ekilde bast�r�lm��t�r. Bunlar i�erisinde en dikkat �ekeni, K�r�ad isimli bir T�rk prensinin 39 arkada�� ile kalk��t��� ayaklanmad�r. Bu ayaklanma hepsinin kahramanca �l�m� ile sonu�lanm��t�r. Ancak bu t�r hareketler, T�rklerin h�rriyet ve istikl�l arzular�n� s�rekli canl� tutmu�tur. D-BATI G�KT�RK KA�ANLI�I 582 y�l�nda ikiye ayr�lan bu iki G�kt�rk kanad�, h�kimiyet m�cadelesi y�z�nden birbirlerinin d��man� h�line gelmi�lerdi. Bat� G�kt�rkleri'nin ba��nda bulunan �stemi Yabgu'nun o�lu Tardu, bir yandan do�uya �st�nl���n� kabul ettirmek i�in u�ra��rken, bir yandan da bat�da yeni fetihlere giri�mi�ti. Bu faaliyetleri neticesinde Maver��nnehir ve Harezm b�lgesi yan�nda �t�gen, Kuzeybat� Mo�olistan ve Ka�gar'a kadar h�kimiyetini geni�letti. Ancak Tardu, G�kt�rk birli�ini sa�lamak i�in �ok �iddetli davran�yordu. 601 y�l�nda �in ba�kenti yak�nlar�nda yap�lan sava�tan sonu� al�namamas� pek �ok T�rk ve yabanc� kavimlerin isyan�na sebep oldu. Tardu, bu isyanc�lar ile ba� edemeyerek 603 y�l�nda tarih sahnesinden �ekildi. Tardu'dan sonra Bat� G�kt�rkleri'nde i� kar���kl�klar uzun y�llar devam etti. Bir ara Tardu'nun torunu olan Tong-Yabgu zaman�nda (619 -630) devlet nizam� sa�lanm�� ise de 630 y�l�nda bir m�cadelede �lmesi, Bat� G�kt�rklerinin sonunu haz�rlam��t�r. 630 y�l� G�kt�rk tarih� i�in kara bir y�l olmu�, her iki G�kt�rk devleti de ayn� y�l i�erisinde �in'e ba�lanm��t�r. |