Em�r Gazi, daha sonra 1131'de tekrar �ukurova seferine �ikti. Ermeni Leon yillik hara� vermeyi kabul etti. Em�r Gazi'nin d�n�ste S�meysat'in kuzey dogusundaki Gouris kalesini kusattigi haber alindi. Bunun �zerine Kont Joscelin kendisi agir yarali oldugu i�in ayni adi tasiyan oglunun kumandasindaki bir orduyu Danismendliler �zerine sevketmek istedi. Ancak oglu T�rk birliklerinin �ok g��l� oldugunu s�yleyerek bu g�revi kabul etmeyince adamlarini �agirip kendisi i�in bir sedye yaptirdi ve bu vaziyette ordunun basinda sefere �ikti. Fakat yolda �ld�. Emir Gazi Joscelin'in �l�m�n� haber alinca b�y�k bir �licenaplik g�stererek savasi durdurmus ve Franklara bas sagligi dilemistir. Onun �ukurova'da bulunmasindan istifade eden Bizanns imparatoru Ioannnes Komnenos, Kastamonu'yu istil� etti. Fakat Em�r Gazi, 1132'de bu y�reyi tekrar geri aldi. Tahti ele ge�irmek i�in imparatora isyan eden kardesi Isaak Komnenos da Em�r Gazi'ye sigindi. Em�r Gazi onu gayet iyi karsiladi ve Trabzon d�k� Konstantin Gabras'in yanina g�nderdi. Ha�lilar'a, Ermeni ve Rumlar'a karsi kazandigi zaferler, onun Anadolu h�k�mdarlari arasinda m�mtaz bir mevki elde etmesine sebep oldu. Abbas� halifesi M�stersid ile B�y�k Sel�uklu sultani Sencer, Em�r Gazi'ye Melik �nvaninin tevcih edildigini g�steren bir mensurla birlikte bir k�s, bir gerdanlik ve bir altin �s� d�rt siyah sancak g�ndererek b�lgedeki hakimiyetini tasdik ettiler. Ancak el�i bu mensur ve hediyeleri getirdiginde, Em�r Gazi �l�m d�segindeydi ve birka� g�n sonra 528 (1134) tarihinde �ld�. Em�r Gazi Danismendliler'in en g��l� h�k�mdarlarindan biriydi. Cesur, zeki ve faziletli bir h�k�mdardi. �lkenin her tarafinda huzur ve asayisi saglamis, Sel�uklu topraklarinin bir b�l�m�n� de kendi h�kimiyeti altina alarak Anadolu'nun en n�fuzlu h�k�mdari olmustu. 3. Melik Muhammed: Em�r Gazi'den sonra Dannismendli tahtina b�y�k oglu Melik Muhammed ge�ti. Abbas� halifesi M�stersid ve B�y�k Sel�uklu sultani Sencer'in g�nderdigi mensur, altin �s� ve diger hediyeler Melik Muhammed'e verilerek Malatya'da h�k�mdar il�n edildi. Em�r Gazi'nin Muhammed'den baska Yagibasan, Yagan ve Ayn�ddevle adlarinda �� oglu daha vardi. Muhammed tahta ge�ince kardesleri Ayn�ddevle ve Yagan isyan etti. Melik Muhammed, h�k�mdarliginin ilk yillarinda bir yandan kardesleriyle, bir yandan da Bizans saldirilariyla ugrasmak zorunda kaldi. Imparator Ioannes Komnenos Danismendliler arasindaki taht kavgalarindan istifade ederek 529 (1135) yilinda Kastamonu ve �ankiri'yi isgal etti. Ancak Sultan Mesud ile ittifak yapan Melik Muhammed, Bizans kuvvetlerinin �ekilmesi �zerine bu y�reyi tekrar topraklarina katti. Melik Muhammed, 1135'de isyan eden kardesi Yagan'i �ld�rd�, Ayn�ddevle ise Malatya'ya ka�ti. Melik Muhammed, 1136-1137 yillarinda b�y�k bir orduyla Maras'a girdi, Keys�n ve civarini yagmalayip bazi k�yleri tahrip etti. Ancak Baudouin, 1137'de Bizans imparatoru Ioannes'tenn yardim isteyince, Melik Muhammed geri �ekildi. Daha sonra Malatya'ya h�kim olan kardesi Ayn�ddevle �zerine y�r�yerek Elbistan ve Ceyhun y�relerini aldi. Ayn�ddevle, �nce Malatya civarindaki Hanzit'e oradan da �mid (Diyarbekir)'e ka�ti. Fakat buralarda da tutunamayarak Ha�li kontu Joscelin'e sigindi. Melik Muhammed'in bu seferi Sultan Mesud'a Ha�li h�kimiyetindeki Maras'a h�cum ederek k�yleri yakip yikma imk�ni verdi (1138). Melik Muhammed 1139'da tekrar �ukurova'ya taarruz edip Feke ve Gabon gibi bazi kaleleri ele ge�irdi. Bizans imparatoru Ioannes, Danismendliler'i Bitinia ve Paflagonya'dan �ikarmaya �alisti. Daha sonra Konstantin Gabras ile anlasinca Danismendliler'in merkezi Niksar'i ele ge�irmek �midiyle sefere �ikti ve sikintili bir yolculuktan sonra Niksar'a gelerek sehri kusatti. Fakat Niksar m�stahkem bir sehirdi. Bu daglik y�rede ikmal yollarini a�ik bulundurmak kolay degildi. Ioannes bir taraftan �ok sayida askerinin �lmesi, bir yandan da kardesi Isaakios'un oglu Ioannes'in Sel�uklular'a siginmasi ve m�sl�man olarak Mesud'un kiziyla evlenmesi onu saskina �evirdi. Uzun s�ren muhasaradan hi�bir netice elde edemeden 1141 yili baslarinda Istanbul'a d�nd�. B�ylece Bizans b�y�k umutlar bagladigi bu seferden de eli bos d�nm�s oldu. Fakat 1141'de yeniden harekete ge�erek Uluborlu ve Beysehir G�l� �zerinden Antalya'ya giden yolu ele ge�irmistir. Danismendliler, 1140'da Kasianus y�resi ve Karadeniz b�lgesini Rumlar'dan geri aldilar. Melik Muhammed daha sonra g�neye y�nelerek Elbistan'a h�cum eden Ha�lilar'i geri p�sk�rtt�. Melik Muhammed, 6 Aralik 1143 tarihinde (S�ryani Mihail, Vekayin�me s. 119) Kayseri'de �ld�. Dind�r ve hayirsever bir h�k�mdar olan Melik Muhammed, Rumlar, Ha�lilar ve Ermeniler'le cihat etmis, basta Abd�lmecid b. Ismail olmak �zere �ok sayida din bilginini �esitli �lkelerden davet ederek Anadolu'da Isl�miyet'in yayilmasi i�in �alismistir. Kayseri Ulu Camii'ni (C�mi-i Keb�r) de o yaptirmistir. Camiin kible tarafindaki Melik Gazi Medresesi'nde bulunan t�rbede Melik Muhammed Gazi'nin medfun oldugu s�ylenir fakat t�rbenin kitabesi yoktur. Halil Edhem Kayseri Ser'iyye sicillerine istinaden Cami-i Keb�r'in Melik Muhammed Gazi tarafindan yaptirildigini ifade etmektedir. Melik Muhammed yillardir harabe h�linde olan Kayseri'yi tamir ettirmis, sehri bir bakima yeniden tesis ederek burayi merkez yapmistir. 4. Melik Muhammed'in Ogullari ve Kardesleri: Melik Muhammed'in; Z�nnun, Yunus ve Ibrahim adlarinda �� oglu vardi. Bunlardan Z�nnunn'u veliaht tayin etmisti, fakat Sivas meliki olan kardesi Nizameddin Yagibasan (Bazi kaynaklarda Yakup Arslan, Yagi Arslan) kardesi Melik Muhammed'in karisiyla evlenerek Kayseri'de y�netime h�kim oldu (549/1154). Z�nnun, Zamanti'ya ka�mak zorunda kaldi. Fakat bir m�ddet sonra yeniden Kayseri'ye h�kim olmayi basardi. Daha �nce Artuklular'a ve Ha�lilar'a siginmis olan Ayn�ddevle, Melik Muhammed'in �l�m�nden sonra Elbistan ve Malatya'ya h�kim oldu. Z�nnun Kayseri'ye, Yagibasan da Sivas'a h�kim olmustu. B�ylece Danismendliler �� kola ayrilmis bulunuyorlardi. Bu durum, T�rkiye Sel�uklu sultani Mesud'un h�kimiyet sahasini genisletmesine yaradi. Melik Muhammed'in �l�m� �zerine hanedan mensuplari arasinda baslayan taht kavgalarina m�dahale eden Sultan Mesud'un Z�nnun'u desteklemesi �zerine Melik Muhammed'in kardesleri Malatya meliki Ayn�ddevle ile Sivas meliki Yagibasan ona karsi ittifak yaptilar. Ayn�ddevle, Yagibasan'in destegiyle Elbistan ve Ceyhan y�resini istil� edince, Sultan Mesud derhal Sivas'a y�r�y�p sehri ele ge�irdi ve oglu Sahinsah'i Ankara, �ankiri ve Kastamonu valiligine getirdi. Daha sonra Malatya'ya hareket etti. Sehri �� ay kusatmasina ragmen hi�bir netice elde edemeden geri d�nd� (1143). Bizans imparatoru Ioannes'in 1143'te �l�m� �zerine rahatlayan Sultan Mesud, yeniden Danismendli topraklarina h�cuma basladi. 1144'te Ayn�ddevle'nnin h�kimiyeti altindaki Elbistan ve Ceyhan'i zaptederek oglu Kili� Arslan'i bu y�reye melik tayin etti. Daha sonra tekrar Malatya'yi muhasara etti, fakat Bizans'in yeni imparatoru Manuel Komnnenos'un Anadolu'da ilerlemekte oldugunu duyunca kusatmayi kaldirdi (1144). Sultan Mesud'un genisleme siyaseti Yagibasan ile Ayn�ddevle'yi endiselendirdi ve Bizans imparatorundan yardim istemeye mecbur etti. Bunun �zerine Manuel, Konya'yi kusattiysa da netice alamadan ayrildi (541/1146). |