II. GIYASEDDIN MESUD'UN BIRINCI H�K�MDARLIGI (1284-1296) II. Giyaseddin Mes�d'un tahta �ikisi Konya'da b�y�k bir sevin� yaratti. Fakat ger�ekte Sultan Mesud da kendinden �nceki sultanlar gibi Mogol tahakk�m� karsisinda g�lgeden ibaret kalmistir. Vezir Sahib Ata ile beylerbeyi Izzeddin Muhammed ve Mogollarin siyasetlerine ters d�smeyecek sekilde hareket etmislerdir. Argun Han 1286'da kardesi Geyhatu'yu 20.000 kisilik bir orduyla T�rkmenleri cezalandirmak ve b�lgeden uzaklastirmak �zere Anadolu'ya g�nderdi. Halk korkusundan magaralara saklandi. Ancak Sahib Ata'nin Mogollar'a para temin etmesi ve Geyhatu'nun da merhametli davranmasi sebebiyle halk bir fel�kete maruz kalmadi. Mogol kumandani hatun ve askerlerinin Aksaray'da yaptiklari alisverisler esnafa olduk�a �ok para kazandirdi. Geyhatu Konya'ya hareket edince el�i g�nderip karsilanmasini istemis, ancak el�inin �ld�r�lmesi �zerine �fkeyle Konya �zerine y�r�m�st�. Sultan Veled kendisini karsilayarak teskin etmis ve halkin affedilmesini saglamistir. Konya'nin ileri gelenleri Geyhatu'ya hediyeler takdim ederek g�nl�n� aldilar. III. Giyaseddin Keyh�srev'in annesi Argun Han'a m�racaat ederek �lkenin onun iki oglu ile Mesud arasinda taksim edilmesini istedi. Sahib Ata bu tehlikeli tesebb�s� �nlemeye �alisti ise de basarili olamadi. T�rkmenler III. Giyaseddin Keyh�srev'in ogullarini tahta �ikarmak i�in Mogollar'a karsi ayaklandilar ve 8 Rebi�levvel 684 (14 Mayis 1285) tarihinde onlari tahta �ikardilar. Ancak yaklasik bir ay kadar sonra Sahib Ata'ya bagli kumandanlardan Emir Has Balaban Konya'ya gelince III. Giyaseddin'in annesi sehri terketti. Sultan Mesud, III. Giyaseddin Keyh�srev'in annesini ve iki oglunu yakalatip Argun Han'a g�nderdi (684/1285). Yapilan yargilama sonunda �ocuklarin III. Giyaseddin'in evl�di olmadiklarina karar verilmis ve baslari kesilerek T�rkmenlere g�nderilmistir. Sultan Mesud 1286 Nisaninda Germiyanli T�rkmenlerine karsi harekete ge�ti. �nc� birliklerin basinda Napsi Noyan bulunuyordu. Germiyanlilar 7 Ramazan 685 (27 Ekim 1286) tarihinde Sel�uklu kuvvetleri �zerine bir baskin d�zenlediler ve agir kayiplar verdirdiler. Fakat daha sonra Sel�uklular toparlaninca ganimetleri birakip ka�tilar. Sultan Mesud ile Geyhatu Afyonkarahisar yakinlarindaki savasta da Germiyanli Emir Bozkus'u maglup ettikten sonra Konya'ya d�nd�ler. Sultan II. Mesud bir s�re sonra Karamanogullari'na karsi sefere �ikti. 9 Zilhicce 686 (15 Ocak 1288) tarihinde Larende'yi ve b�t�n Karaman topraklarini tahrip etmeye basladi. Mogol-Sel�uklu m�sterek kuvvetlerine karsi koyamayan Karamanogullariyla Esrefogullari Sultan Mesud'dan �z�r dileyip baglilik arzettiler. Mogollarin artan vergi isteklerini biraz hafifletmek amaciyla Argun Han'in huzuruna �ikmak �zere Tebriz'e giden vezir Sahib Ata d�n�ste hastalandi ve 25 Sevval 687 (22 Kasim 1288)'de Aksehir'in Nadir k�y�nde �ld�. Cenazesi Konya'ya g�t�r�l�p topraga verildi. Sel�uklu devletine 40 yil hizmet eden ve pek �ok hayir eseri yaptiran Sahib Ata Anadolu Sel�uklulari'nin tarihinde m�stesna bir mevki isgal eder. Geyatu'nun Ilhanli tahtina �ikmasi dolayisiyla Anadolu'dan ayrilmasi �lkede b�y�k bir bosluk yaratti. Bu iktidar boslugundan yararlanan Karamanogullari Konya �zerine y�r�d�ler ve sehri kusattilar. Ahiler onlara karsi savunma tedbirleri aldilar. Bu sirada Sultan Mesud'un Kayseri'den Mogol askerleriyle birlikte yaklasmakta oldugunu haber alarak geri �ekildilerse de sonra haberin asilsiz oldugunu �grenip tekrar muhasaraya basladilar. Karamanogullari Sel�uklularla Obrucuk mevkiinde savasa girdiler. Fakat Geyhatu'nun geldigini �grenince geri �ekildiler. Sultan Mes�d Geyhatu'yu Kayseri'de karsiladi. S�ratle Karamanlilar �zerine y�r�yen Geyhatu �ok sayida T�rkmeni �ld�rtt� ve Larende atese verildi. Bazi T�rkmenler sarp yerlere �ekilerek kurtuldular. Karamanogullari sindirildikten sonra Esrefogullari'na karsi harekete ge�ildi ve onlar da ayni sekilde perisan edildi. Geyhatu 7000 T�rkmen esiriyle ve bol miktarda ganimetle Konya'ya d�nd�. Kaynak: Osmanli tarihi |