anasayfa
�LER�>>>>>>>
<<<<<<<GER�



          
III. GIY�SEDDIN KEYH�SREV (1266-1284)

Kili� Arslan'in bu feci akibeti �zerine 6-10 yaslarinda bulunan oglu Giyaseddin Keyh�srev tahta �ikarildi. Kadi Nureddin ile �stad�'d-D�r Emin�ddin Isfahan� onun egitimiyle g�revlendirildi. Muineddin Perv�ne em�r olarak devletin �nemli makamlarina kendi adamlarini getirmisti. Ancak vezir Fahreddin Ali (Sahib Ata) makamini muhafaza ediyordu. Bir m�ddet sonra Perv�ne'nin adamlari onu da g�zden d�s�rmek i�in �alismaya basladlar. Kirim'da yasayan Izzeddin Keyk�vus'un Fahreddin Ali'ye yazdigi mektup vezirin aleyhine bir koz olarak kullanildi. Izzeddin Keyk�vus Sugdak'tan g�nderdigi mektubunda gurbet hayatinin sikintilarindan ve vatan hasretinden bahsediyor ve yardim istiyordu. Fahreddin Ali de bu mektubu Muineddin'e g�stererek fikrini sormus, Muineddin, Irak Sel�uklu sultani Tugrul'un da son g�nlerinde Ahlat Sah'a bir mektup g�nderip yardim istedigini ancak onun cimrilik edip g�ndermedigini, kendisine yazilmis olsa b�yle bir yardimda bulunmaktan �ekinmeyecegini ifade etmisti. Fahreddin Ali de bu g�r�smeden sonra Izzeddin Keyk�vus'a bir miktar yardim g�ndermisti (1271).

Mu�neddin Pervane vezirin bu iyi niyetli davranisini onun aleyhinde �alismak i�in bir firsat kabul etti. �nce oglu Taceddin H�seyin'i bir ziyafette tevkif ettirdi. Daha sonra da vezir Fahreddin Ali'yi eski sultan Izzeddin Keykavus ile isbirligi yapmakla su�layarak onu da Em�r-i d�d Emin�ddin'in evinde tutuklatdi. Vezir, Muineddin Pervane'ye "Izzeddin Keyk�vus b�t�n �lkenin h�k�mdari ve ikimizin de efendisiydi. Bana bir mektup yazarak durumunu bildirdi. Ben de seni haberdar ederek ona bir miktar yardimda bulundum. B�t�n su�um bundan ibarettir" dediyse de hapsedilmekten kurtulamadi. Vezirin k���k oglu bir firsatini bulup Tebriz'e ka�ti ve durumu Abaka Han'a anlatti ve getirdigi yarlig ile babasini kurtardi.

Muineddin Pervane damadi Erzincanli Mecdeddin Mehmed'i vezir tayin ettigi gibi diger makamlara da atamalar yapti. Eski vezir Fahreddin Ali 1274'te hapishaneden �ikinca bazi hayir m�esseseleri ve vakiflarla mesgul oldu. Fakat aleyhindeki dedikodularin ardi arkasi kesilmeyince Tebriz'e gidip durumu Abaka Han'a arzetmek zorunda kaldi. Izzeddin Keyk�vus ile iliskilerinin sadece insan� d�s�ncelerden ileri geldigini ve siyas� hi�bir maksadi olmadigini ispat etti. Neticede kendisi vezirlik makamina iade edildigi gibi ogullarini da subasi olarak �esitli vilayetlere tayin ettirdi. Bunun karsiliginda Abaka Han'a her yil 2000 balis (bir b�lis g�m�s 75 dinar karsiligindaydi) para, Anadolu'dan Mogollara g�nderilecekti. Vergi ve hediyeleri tasimak i�in de 700 at tahsisi kararlastirilmisti.

Fahreddin Ali Anadolu Sel�uklu Devleti'ne b�y�k hizmetlerde bulunmus bir devlet adami idi. Yaptirdigi hayir m�esseseseleriyle o sadece T�rkiye'de degil b�t�n Isl�m d�nyasinda da hakli bir s�hrete kavusmustu. �zellikle, Konya, kayseri ve Sivas'ta olmak �zere insa ettirdigi ve vakfeyledigi cami, medrese, kervansaray ve zaviyeler birer sanat eseri olarak g�n�m�ze kadar gelebilmistir. Bundan dolayi Ebu'l-Hayrat l�kabiyla taninmis ve Sahib Ata olarak meshur olmustur. Evladlari ve ahfadi Sahib Ata ogullari adiyla Afyon Karahisar'da h�k�m s�rm�slerdir.

Fahreddin Ali'nin Abaka Han nezdinde kazandigi itibar Muineddin Pervane'ye duyulan itimadin sarsilmasina sebep oldu. Pervane devlet i�inde mutlak otorite tesis etmek maksadiyle Mogollara yaranmaya �alisirken rakip g�rd�g� ve ortadan kaldirmak istedigi devlet adamlarini �ogu zaman Meml�k sultani Baybars ve eski Sel�uklu h�k�mdari Izzeddin Keyk�vus ile isbirligi yapmakla su�lardi. Ancak, Mogollar artik kendisi hakkinda teredd�tler beslemeye baslayinca bu defa Baybars'a gizlice mektup g�nderip Mogollari Anadolu'dan �ikarmak i�in onunla isbirligine hazir oldugunu bildiriyordu. Fakat Abaka Han, Pervane'nin istegine uyarak Acay ve Samagar Noyan'lari Anadolu'dan geri �ekince Baybars ile giristigi temaslari kesti.

Abaka Han bu anlasmazliklari g�r�smek �zere Muineddin Pervane ile birlikte Mogol kumandanlarini da huzuruna �agirdi. Ayrica ogluyla evlendirmek �zere Kili� Arslan'in kizi Sel�uk� Hatun'u da getirmelerini istedi. Bu emir �zerine gelin alayiyla beraber Tebriz'e giden Pervane Abaka Han'in huzuruna �ikarak ona sadakatini arzetti ve bazi noyanlarin zul�mlerinden halkin sikayet�i oldugunu s�yledi. Abaka eski noyanlari �ekip Toku Noyan baskanliginda bir grubu Anadolu'ya g�nderdi ve b�t�n Sel�uklu beylerinin Toku Noyan'in emrinde oldugunu s�yledi.

Muineddin Pervane'nin Tebriz'e gittigi tarihlerde vuku bulan en �nemli olay Hatirogullarinin Mogollara karsi cihad bayragini a�malari ve Meml�k sultani Baybars'a haber g�nderip onu Anadolu'ya davet etmeleriydi. Hatiroglu Serefeddin 1276'da Kayseri'ye vardi, orada ileri gelen T�rk beyleriyle g�r�s�p onlari Mogollara karsi harekete ge�meye zorladi ve Baybars'in yetismekte oldugunu haber verdi. Sultan Giyaseddin Keyh�srev ile bazi Sel�uklu emirlerini de Nigde'ye g�t�rd�. B�t�n vil�yetlere fetihn�meler g�nderen Hatiroglu Serefeddin, Sultan Giyaseddin ile birlikte Isl�m m�cahidi Baybars'i karsilamak i�in yola koyulduklarini, Meml�k askerlerinin Elbistan'da karsilastiklari Tatarlari bozguna ugrattiklarini bildiriyordu.

�te yandan Muineddin Pervane ile Toku Noyan yanindaki beylerle 1276 g�z mevsiminde Anadolu'ya d�nd�ler. Sivas'tan Kayseri-Haleb kervan yolu �zerindeki Yabanlu pazarina oradan da Elbistan ve Nigde'ye ge�tiler. Hatiroglu Serefeddin 4000 kisilik bir kuvvetle bunlarin �zerine y�r�mek istediyse de arkadaslari onu vazge�irdiler. Ulukisla kalesine siginan Serefeddin yakalanip Pervane'ye g�nderildi. Mogol beyleri tarafindan yargilanarak idam edildi.

Seyfeddin Toruntay ise Mogol beylerine pek �ok hediye takdim ederek �ld�r�lmekten kurtuldu. Fakat isyanda �nemli rol oynayan Em�r-i Sik�s kilavuzoglu Seyfeddin, Alem�ddin Sencer ve daha bir�ok T�rkmen beyi idama mahk�m edildi. Bu isyandan sonra Mogollarin artik Sel�uklu T�rklerine g�veni kalmadi. Onlarin kendilerine karsi m�sl�man Meml�klerle isbirligi yapacaklarina kesin olarak inaniyorlardi. Bundan dolayi noyanlar Sel�uklu kumandan ve devlet adamlarini kontrol altinda tutmak i�in 1276-1277 kis aylarini Anadolu'da ge�irdiler.
Hosted by www.Geocities.ws

1