BAYBARS'IN KAYSERI SEFERI Meml�k sultani Baybars Mogollarin giderek artan zul�m ve baskilarindan rahatsiz olan Sel�uklu kumandan ve devlet adamlarindan �zellikle Pervane'den aldigi davet mektubu �zerine Mogollara karsi bir sefer tertiplemek ihtiyacini hissetti. ��nk� m�sl�man Anadolu halkindan gelen yardim istekleri onun adeta bir kurtarici gibi beklendigini a�ik�a ortaya koyuyordu. Bu davet Mogollar karsisinda kazandigi zaferlerle bir Isl�m m�ceddidi olarak kabul edilen Baybars ile cihan hakimiyeti pesinde kosan Ilhanli h�k�mdari Abaka Han'i karsi karsiya getiriyordu. Abaka Han 1269 (667) tarihli mektubunda "Sen Sivas'ta satin alinmis bir k�lesin. Nasil benim gibi bir d�nya h�k�mdarina karsi �ikabilirsin" diye hakaretler yagdirdigi Meml�k sultani Baybars'in Aynic�lut'ta Mogollari ilk defa bozguna ugratan kumandan oldugunu unutmus g�r�n�yordu. Sultan Baybars Mogollarla Anadolu'da tekrar hesaplasmak istiyordu. Ancak �lkesinden �ok uzak bir mesafede onlarla savasa girebilmesi i�in Sel�uklularin destek ve yardimina muhta�ti. Bu bakimdan ancak Mu�neddin Perv�ne ile gizlice anlastiktan sonra yola �ikti ve Haleb'de ordusunu topladi. 1277 yili Nisan ayinda (675 Zilkade) Antep'e ulasti. Buradan tarihi kervan yolunu takip ederek G�yn�k ve G�ksu �zerinden Ak�a Derbend'e kadar geldi. B�lgedeki Ermeniler Meml�k ordusunun yaklasmakta oldugunu Toku ve Tudavun adli noyanlara bildirdi. Bunun �zerine Muineddin Pervane'nin emrindeki Sel�uklu ordusuyla Mogol askerleri Kayseri'de toplanarak yola �iktilar. Nigde'de beklemekte olan Mogol birlikleri de onlarla ayni istikamette harekete ge�ti. Meml�k �nc� kuvvetleri kumandani Sungur, 3000 kisilik Mogol �nc� birligini maglup edip esir aldi. Daha sonra taraflar Elbistan ovasinda karsi karsiya geldiler. Mogollar Anadolu askerlerinin Meml�klere iltihak etmesinden endise ettigi i�in onlari kenarda tutup Ermeni ve G�rc�leri ileri hatta sevkediyorlardi. �ok �etin ge�en savas Mogol ordusunun yenilgisiyle sonu�landi. Yaklasik 700 Mogol askeri �ld�r�ld�. Sel�uklu ordusuna mensup bazi askerler Meml�k saflarina ge�tiler. Pervane'nin oglu Muhezeb�ddin Ali, damadi Mecdeddin Muhammed'in kardesi Kutbeddin Mahmud, Sivas subasisi Sungurca, Emir-i d�d Seyfeddin, �rizu'l-Ceys Kemaleddin, M�srif Zahireddin, baskadi H�sameddin, Malatya hekimi Resid�ddin'in ogullari ve daha bir�ok devlet adami ve kumandan Mogollara karsi duyduklari nefretle m�sl�man Mem-l�k ordusuna katilmislardi. Meml�k kuvvetlerinin zafer kazanmasi �zerine Muineddin Perv�ne Kayseri'ye ka�ti (12 Zilhicce 675/12 Temmuz 1277). Burada Mogollar'in kendilerinden intikam alacaklari endisesiyle Giyaseddin Keyh�srev, vezir Fahreddin Ali, Atabeg Mecdeddin Muhammed, M�stevfi Cel�leddin Mahmud ve diger devlet adamlarini Tokat'a g�t�rd�. Meml�k sultani Baybars kazanilan zaferden sonra �nc� birlikleri kumandani olan Sungur el-Eskar'i Mogol askerlerini takip etmekle g�revlendirdi. Kayseri halkina eman verdigini bildirdi ve askerlerin para karsiliginda alis veris yapabilmeleri i�in �arsi ve pazar yerlerinin a�ik bulundurulmasini istedi. Baybars yol boyunca halkin coskun sevin� g�sterileriyle karsilandi. Kayseri sehrinin ileri gelenleri, �limleri, t�ccarlari ve halki da onu tekbir sesleriyle karsladilar. Sultan cuma g�n�, basinda �etr oldugu halde sehre girdi ve Sel�uklu tahtina oturdu. Kadilar, s�filer ve beyler huzura �ikip tahti �pt�ler. Sultan burada cuma namazini kildi. Adina hutbe okundu ve para basildi. Sultan Baybars Kayseri'de bulundugu sirada Karamanoglu Mehmed Bey de itaat arzetti. Sultan da Ermenek ve Larende (Karaman)'den sahile kadar uzanan topraklari Karamanogullarina verdi. Muineddin Pervane de Sultana el�i g�nderip itaatini bildirdi. Bunun �zerine Baybars da onu Kayseri'ye davet ederek makaminin basina ge�mesini istedi. Fakat Pervane durumdan emin olmadigi i�in hem Abaka Han'a hem de Sultan Baybars'a baglilik g�stermeye �alisiyordu. Sultan Sel�uklu devlet adamlarinda Mogollarla ugrasacak cesaret g�remedigi i�in Kayseri'de uzun s�re kalmanin halk ve askerleri a�isindan doguracagi tehlikeleri d�s�nerek yaklasik 10 g�n sonra sehri terketmeye karar verdi. Seyfeddin �alis'i Kayseri valisi tayin ettikten sonra da buradan ayrildi. Bu sirada Giyaseddin Keyh�srev ile Pervane kendisine el�i g�ndererek bir s�re daha kalmasini istediler, ancak sultan samimiyetsizliklerini g�rd�g� i�in el�iyi azarladi ve Pervane'ye "Anadolu'yu ve yollarini �grendik. Biz buraya Sel�uklu tahtini ele ge�irmek niyetiyle gelmedik. Tahtimiz ve Kud�s'�n fethi bize yeter" diye haber g�nderip �z�nt� ve �fkesini ifade ettikten sonra savasa katilan Sel�uklu beylerini de yanina alarak Kizilsu, Karacahisar, Yabanlu pazari, Elbistan, Ak�aderbend, G�ksu, G�yn�k ve Maras yoluyla Haleb'e gitti. Sultan Baybars'in Anadolu halkinin Mogol zulm�nden kurtulmasi i�in b�y�k bir firsat olan bu seferinden de Muineddin Pervane'nin kararsiz tutumu y�z�nden netice alinamamis ve Mogol zul�m ve tahakk�m� devam etmistir. ABAKA HAN'IN ANADOLU SEFERI Sultan Baybars'in Mogollar karsisinda kazanmis oldugu basari Anadolu halkini b�y�k bir sevince bogmustu. Ancak Mogollarin ugradigi bozgundan Muineddin Pervane'nin g�nderdigi Seyfeddin Erbegi adli el�i vasitasiyla haberdar olan Abaka Han derhal b�y�k bir orduyla harekete ge�ti ve Erzincan-Divrigi yoluyla Elbistan'a ulasti. Muineddin Pervane de III. Giyaseddin Keyh�srev ve vezir Fahreddin Ali ile birlikte Abaka Han'in yanina gitti. Savas meydanini gezen ve Mogol kumandan ve askerlerinin cesetlerini g�ren Abaka Han �ok �z�ld�. �l�ler arasinda Sel�uklu kumandan ve askerlerinin olmadigini farkedince �fkelendi ve Meml�k sultaniyla isbirligi yaptigini s�yleyerek Muineddin Pervane'yi azarladi. O her ne kadar Mem-l�k sultaninin gelisinden kesinlikle haberi olmadigini s�yledi ise de o sirada orada bulunan Emir Izzeddin Aybeg onu yalanlayarak Sultan Baybars ile s�rekli haberlestigini ve Anadolu'ya gelmesi i�in tesvik ettigini s�yledi. Abaka Han b�t�n �fke ve gazabina ragmen Suriye'de bulunan Sultan Baybars'a karsi bir sefere �ikmaya cesaret edemedi ve bir mektup g�ndererek hakaretlerde bulundu. Daha sonra Elbistan'dan Kayseri'ye hareket etti ve sehrin yagmalanmasini ve halkin kili�tan ge�irilmesini emretti. Bunun �zerine sehrin �lim ve b�y�kleri Abaka Han'i ziyaret ederek halkin itaatk�r oldugunu ve bu olayda hi� bir g�nahi bulunmadigini s�ylediler ve ancak bu yalvarip yakarmalar sayesinde onu umum� bir katliamdan vazge�irdiler. Fakat yine de sehir yagmalandi ve Kadi Cel�leddin Habib ve diger bazi ileri gelen kisiler sehit edildiler. |