e) Seyfeddin Bektimur (1185-1193): II. S�kmen, oglu olmadigi ve hanedan mensuplarindan da bu g�revi �stlenecek kimse bulunmadigi i�in halkin ve devlet erk�ninin arzusu �zerine memluklerinden Bektimur'u evl�t edinmis ve devletini ona vasiyet etmisti. Bu vasiyet uyarinca hanedanin basina Bektimur ge�ti (1185-1193). Selahaddin devlet adamlarini toplayip bu hususu onlarla istisare etti. Bazilari: "Ahlat �ok muazzam ve zengin bir vil�yettir. Su anda sahipsizdir" diyerek onu Musul'u muhasaradan vazge�irip Ahlat'a gitmege tesvik eettiler. Selahaddin ne yapacagina tam karar veremedi. Bu sirada Ahlat'in ileri gelenlerinden, em�rler ve halktan gelen mektuplar da onu Ahlat'a davet ediyordu. Aslinda bu bir taktikten ibaretti. ��nk� o sirada Azerbaycan ve Hemedan h�kimi Semseddin Pehlivan da Ahlat iline g�z dikmisti. Ahlatlilar Selahaddin ile Pehlivan'i birbirlerine d�s�rerek �lkelerini korumak istiyorlardi. Selahaddin vali Davud ve adamlarinin tesvikiyle N�sireddin Muhammed, Muzaffereddin ve diger bazi em�rlerini Ahlat'a g�nderdi. Kendisi de Meyyafarik�n'e dogru yola �ikti. Pehlivan Ahlat yakinlarina kadar gelerek kararg�h kurmustu. Sonunda halk ve Bektimur, Eyyub�ler'e karsi Pehlivan ile isbirligi yapmaga karar verdiler. Bu arada Selahaddin Meyyafarik�n'i ele ge�irdi (29 Agustos 1185) ve halifeye haber g�nderip Ahlat, Diyarbekir ve Musul'a h�kimiyetinin tasdik edilmesini istedi. Bektimur Pehlivan ile anlasarak Ahlat'in Eyyub�ler tarafindan istil� edilmesine m�ni oldu. II. S�kmen gibi g��l� bir h�k�mdardan sonra Bektimur'un �lke y�netimine h�kim olmasi Ahlatsahlar i�in b�y�k bir bahtiyarlikti. Halkin destegini ve sevgisini kazanmis olan Bektimur, Eyyub�ler'in en kuvvetli d�nemlerinde Ahlat'i istil� etmelerine engel oldu. Bununla beraber Eyyub�ler'den Takiyy�ddin �mer, 1191 yilinda Ahlatsahlar'in h�kimiyetindeki Hani'yi ele ge�irdi ve Ahlat �zerine y�r�d�. Sehri bir m�ddet kusattiysa da netice elde edemeden ayrilmak zorunda kaldi. Daha sonra Malazgirt �zerine h�cum etti. Fakat Erzurum meliki Saltuk'un kizi Mama Hatun Ahlatsahlar'in yardimina kosarak Malazgirt'in istila edilmesine m�ni oldu. Bundan dolayi muhasara uzun s�rd� ve nihayet Takiyy�ddin, Ekim 1191'de �l�nce Bektimur rahat bir nefes aldi. Fakat Eyyub�ler'in Ahlat'i istila emelleri Selahaddin Eyyub�'nin 1193 yilinda �l�m�ne kadar devam etti. Bektimur Selahaddin'in �l�m�n� duyunca, �ok sevinmis ve kendisine el-Melik�'l-Muazzam Selahaddin Abd�laziz adini vermistir. Onun bu davranisi tarih�iler tarafindan ayiplanmaktadir. Selahaddin'in �l�m�nden sonra Artuklu Yavlak Arslan ve Musul atabegi Izzeddin Mesud ile anlasan Seyfeddin Bektimur, Meyyafarik�n'i geri almaya tesebb�s etti, fakat 5 Mayis 1193 tarihinde �l�m�yle bu tesebb�s� yarim kaldi. Bektimur'un Batin�ler tarafindan �ld�r�ld�g�ne dair rivayetler oldugu gibi, onun yerine g�z diken damadi Bedreddin Aksungur Hezar Dinar� tarafindan �ld�r�lm�s olmasi da muhtemeldir. Ibn�'l-Es�r'e g�re, Hezar Dinar� tarafindan �ld�r�lm�st�r. Bektimur �dil, dindar, hayir ve hasenati seven, �limleri, fakir ve s�f�leri himaye eden, c�mert, cesur ve g�zel ahl�kli bir h�k�mdardi. �ok sadaka verir, halka �ok iyi davranirdi. Ermeni tarih�i Vardan Bektimur'un Sasun b�lgesini de fethettigini ve Takiyy�ddin �mer'in �l�m�nden sonra hristiyanlara karsi da �ok iyi davrandigini yazar. f) Bedreddin Aksungur Hezar Dinar� (1193-1198): Seyfeddin Bektimur'un �ld�r�lmesi �zerine �lkeye Aksungur Hezar Dinar� h�kim oldu (1193-1198). O da II. S�kmen'in meml�klerindendi. Ahlatsah tarafindan C�rcanli bir t�ccardan 1000 dinara satin alindigi i�in kendisiine Hezar Dinar� l�kabi verilmisti. Daha sonra Bektimur'un kizi Ayna Hatun ile evlenerek y�ksek bir mevki elde etmisti. Ihtirasli oldugu i�in Bektimur'u �ld�r�p karisiyla oglunu da hapsetmisti. Erzurum meliki Tugrulsah ile birleserek G�rc� kuvvetlerini maglup etti ve pek �ok ganimet ele ge�irdi. Kaynaklarda onun �l�m�yle ilgili farkli rivayetler vardir. Ebu'l-Fid� Aksungur'un 594'te (1197-1198) yilinda �ld�g�n� s�ylerken Sibt Ibn�'l-Cevzi ile Ebu'l-Ferec onun 604 (1207-1208) tarihinde Bektimur'un baska bir oglu tarafindan �ld�r�ld�g�n� kaydederler. g) S�caeddin Kutlug (1198): Aksungur'un �l�m�nden sonra, S�caeddin Kutlug adli bir k�le Ahlat'ta y�netimi ele ge�irdi. Bektimur'un k���k yastaki oglu Muhammed'i de ortak h�k�mdar ilan etti. Fakat kisa bir m�ddet sonra Bektimur'un ogluyla anlasmazliga d�st� ve onu saltanattan uzaklastirdi. Bunun �zerine Bektimur'un oglu, Kutlug'un Ermeni asilli oldugunu s�yleyerek halki ona karsi kiskirtti. Ayaklanan halk Kutlug'u sigindigi kalede yakalayip �ld�rd� (1198). Ibn�'l-Es�r ve ondan naklen M�neccimbasi, Kutlug'un ileri g�r�sl�, �dil ve halka iyi muamele eden bir h�k�mdar oldugunu, buna karsilik Bektimur'un oglunun sefih bir insan oldugunu s�ylerler. h) el-Melik�'l-Mansur Muhammed (1198-1207): Kutlug'un �ld�r�lmesi �zerine Ahlat'ta b�y�k karisikliklar �ikti ve sonunda Bektimur'un oglu Muhammed "el-Melik�'l-Mansur" �nvaniyla tek basina tahta �ikti (1198-1207). Onun devrinde G�rc�ler yeniden bir�ok sehri isgal ettiler. 1204 yilinda Ercis'e kadar gelerek sehri yagmaladilar ve �ok sayida esirle d�nd�ler. Daha sonra Erzurum beyliginin sinirlarinda yer alan Samankale'de, Ahlat ve Erzurum askerleri tarafindan perisan edildiler. Pek �ok G�rc� askeri esir alindi. Bunlar arasinda bas komutan K���k Zekeriyya da vardi. G�rc�ler, 1205 yilinda Ahlat'a tekrar saldirdilar. Bektimur'un oglu Muhammed, �ok gen� oldugu i�in asker ve halk �zerinde otorite saglayamamisti. Bu y�zden G�rc�ler, ciddi bir mukavemetle karsilasmadilar. Ancak daha sonra s�f�ler ve g�n�ll�lerin etrafinda toplanan halk G�rc�ler'i bozguna ugratti. el-Melik�'l-Mansur Muhammed'in i�ki ve eglence �lemlerine dalmasi, halk nezdindeki itibarini kaybetmesine sebep oldu. Askerler de ona karsi ayaklandilar. Bu gelismeler �zerine bir grup Ahlatli, II. S�kmen'in vaktiyle halef tayin ettigi yegeni N�sireddin Artuk Arslan'a haber g�nderip onu �lkelerine davet ettiler. Bu sirada II. S�kmen'in k�le emirlerinden Balaban da el-Melik�'l-Mansur Muhammed'e isyan ederek Malazgirt'i ele ge�irdi ve topladigi kuvvetlerle Ahlat �zerine y�r�d�. Artuklu meliki N�sireddin Artuk Arslan, davet sebebiyle hi� bir muhalefet ve mukavemetle karsilasmadan Ahlat'a h�kim olacagini d�s�nd�g� i�in yanina silah ve agirliklarini almadan gelmisti. Balaban ona haber g�nderip: "Ahlat halki, beni sana m�temayil olmakla itham ediyorlar. Onlar Araplar'dan nefret ederler. Sen geri d�n�p bir merhale uzaklasirsan daha iyi olur. Ben sehri ele ge�irirsem sana teslim ederim, ��nk� benim Ahlat meliki olmama imk�n yoktur." dedi. Fakat Artuk Arslan uzaklastiktan sonra "�lkene d�n, yoksa gelir seni de maiyetini de perisan ederim." diye haber yolladi. �te yandan Eyyub�ler'in el-Cez�re ve Harran b�lgesi meliki Melik Esref de Artuk Arslan'in Ahlat'a gittigini duyunca derhal Mardin �zerine y�r�d� ve sehrin mahsul�n� alip D�neysir'de konakladi. Bir yandan Balaban'in diger taraftan da Melik Esref'in tehdidine maruz kalan Artuk Arslan, Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olmus ve Mardin'e d�nmek zorunda kalmistir. |