|
Het katten lichaam
Scroll met de pijltjes onder het menu
Menu
Domesticatie
Geloof en Bijgeloof
Kattencommunicatie
Kindertijd
De ouder wordende kat
Lichaam en zintuigen
Kattenwereld 2 Menu
|
 |
Meer over het kattenlichaam
Hier |
|
Het kattenlichaam
 Er heerst een verbazingwekkende eensgezindheid tussen schilders en dichters, priesters en wetenschappers: katten zijn heel bijzondere dieren. Wat de zooloog Alred Edmund Brehm in 1865 vol bewondering optekende, is nog altijd waar:
"In de tweede graad van zoogdieren nemen de katten onder de klauwdieren dezelfde paats in als de mens in de eerste rang onder de 'zoogdieren'. Ze zijn niet alleen de volmaakte roofdieren, maar, met uitzondering van de mens, ook het volmaakste dierssoort."
Eenzelfde symmetrie tussen de ledematen en lijf, eenzelfde regelmatigheid en eenstemmigheid van de bouw als bij de kat, is bij geen enkele dier van de hele klasse te vinden. Elk deeltje van hun lichaam is even bevallig en sierlijk, en daarom beantwoorden katten in zulke hoge mate aan het schoonheidsbeeld van de mens
Functionele Lichaamsbouw
De lichaamsbouw van de kat is functioneel bepaalt. Bij geen enkele andere dierenfamilie is zo'n eenvormige basis. Van oerroofdier tot huiskat lijkt de evolutie van deze dierenfamilie doelgericht naar de verwezelijking van hun biologische bestaansdoel te hebben : overleven door de jacht.
Het skelet alleen al is daar volledig op afgestemd. In vergelijking met het gebruikelijke skelet van zoogdieren is het geraamte van de kat veel meer gemodificeerd. Daardoor is het kattenlichaam zo buitengewoon flexibel.
Het geraamte bestaat uit 244 botten en dat zijn er bijna 40 meer dan bij de mens.
Het grootste deel van deze extra botten zit in de staart en de wervelkolom,maar haar hogere funcionaliteit heeft de kat te danken aan de proportioneel andere maten van vergelijkbare botten.
Het begint met de constrcutie van de wervelkolom. Die garandeert zoveel bewegingsvrijheid als de nodige bewegingskracht. De halswervels hebben een bijzonder groot draaimoment, maar ook vergrote aanhechtingspunten voor de spieren. Naar achteren toenemende lendenwervels dienen hetzelfde doel.De met elkaar versmolten kruisbeenwervels ten slotte stabiliseren het hele skelet en geven het lichaam op het vlak van evenwicht de nodige stevigheid.
De hele kattenbouw is gericht op beweegelijkheid, maar met toch een veilige verankering van botten en gewrichten. Dit wordt ook bereikt door het ontbreken van overbodigheden; het sleutenbeen, bijvoorbeeld, is tot een minimum herleid (of ontbreekt soms helemaal). Dat geeft de schouderbladen meer bewegingsvrijheid en de mogelijkheid zich aan de bewegingen van de voorpoten aan te passen.
Deze constructie maakt het alle katten mogelijk een aanzienlijke snelheid te bereiken.Het jachtluipaard is daardoor zelfd het snelste zoogdier ter land. Volgens wetenschappers kunnen luipaarden over korte afstanden een topsnelheid van 10 km per uur behalen.
De lang - en hooggebouwde kat dankt dir niet alleen aan het feit dat haar ruggegraat wezenlijk buigzamer is dan die van bijvoorbeeld een paard, maar ook omdat ze - zoals al haar familieleden - niet op haar voetzolen, maar alleen op haar tenen loopt. Wetenschappers noemen teengangers'digititrad'. Behalve de kat behoort ook de hond daartoe.
De tenen hebben daarom dikke kussens. het deel dat aan de voorpoten overeenkomt met de menselijke duim wordt niet gebruikt en is herleid tot een extra klauw. Bij de achterpoten is dat niet het geval, want die hebben slechts vier tenen.
Voor een jagend roofdier is deze voortbewegingsmethode bijzonder succesvol. Ze combineert snelheid met stabilliteit. De ledematen scijnen langer te worden, waardoor het dier met elke pas verder komt. De beweging wordt versneld, omdat maar een klein deel van de voet de grond raakt. het wrijvingsverlies is gering, want de ledemaat kan zich onmiddelijk verder bewegen.
En ten slotte nog een voordeel : de dikke kussens van de zoolballen zijn niet alleen heel belangrijk voor de zachte gang van de kat, maar werken ook als schokdempers bij het springen en neerkomen.
De gewrichten en schouders worden dus ontlast omdat de voetzolen de klap al hebben opgevangen.
|
| professionele Klauteraars |
Katten leven niet alleen op de grond. De meesten van hen hebben ook al het luchtruim veroverd door te klauteren en omhoog te springen.De huiskat kan moeiteloos uit stand een sprong maken van vijf maal haar eigen hoogte.
Bovendien heeft ze een heel repertoire aan sprongen : Er is de zijwaarste sprong, berekend en door de jonge katten vaak geoefend. Het is een sprong op de buit met een hoge aanvangssnelheid. Om zich af te zetten gebruiken katten de klauwen van hun achterpoten, en in de lucht wordt gebruik gemaakt van de staart om te sturen.
De plotselinge sprong dient om hen te behoeden tegen een achtervolger. Net als de verrassingssprong (meestal achterwaarts) kan die ook in de lucht gebeuren.
Van tak naar tak, van dakgoot naar dakgoot, van de bank of de vensterbank. ook dit zijn berekende sprongen, die nogal eens worden uitgevoerd onder stress door angstige katten die wat te hoog zijn geklommen. Maar ook dan landen ze bijna altijd veilig.Ook bij deze sprongen wordt de staart als zijroer in de lucht gebruikt.
Maar ook de klauwen zijn volop in gebruik : om zich vast te haken op de landingsplaats zijn ze aanvankelijk uitgestoken, maar als het landingsvlak glad blijkt, worden ze ingetrokken en gebruikt de kat haar zolen om af te remmen.
De zoolballen hebben net als de klauwen ook een functie bij het klauterwerk. Katten zijn 'eelt - en klauwenklimmers'. Het lichte kleefeffect van de ballen is voldoende om - bij de juiste snelheid - met een verticale aanloop de bovenkant van een bijna twee meter hoge gladde muur te bereiken.
De klauwen zouden hier afschuiven en daarom houdt de kat deze ingetrokken
Bij het klimmen in een boom dienen de klauwen als klimijzers. De staart is handig als balanceerstang.
Vooral jonge katten klimmen vaak zo hoog dat de terugweg voor hen onmogelijk lijkt. Ze proberen dan moeizaam en angstig, met de kop vooruit, weer naar beneden te komen, tot ze op een hoogte komt van waar af ze denken veilig te kunnen springen.Oftewel; ze laten zich onbeholpen langs de stam naar beneden glijden - hierbij gebruik makend van hun klauwen als klimijzers - tot ze zich naar beneden kunnen laten vallen.
Als zo'n sprong op een val lijkt is er nog niets aan de hand. Katten hebben een eigen valtechniek ontwikkeld waardoor ze (bijna) altijd op hun poten terecht komen: met de voorpoten dicht bij het hoofd en de achterpoten in de hoogte gestrekt, draait de kat haar lichaam 180 tot op de grond. Daar komen ze (bijna) altijd op hun vier poten neer. Hun staart voorkomt dat hun lichaam in de lucht overslaat en functioneert zogezegd als tegengewicht.
|
|
Het katten lichaam
Elk lichaamsdeel even bevallig en sierlijk.
de kat voldoet aan het menselijk schoonheidsbeeld.
|
|
|
Een lichaam op kattenmaat geschreven
Katten zijn bijzonder atletische klimmers
Bron: Leven met katten |
|
