บทที่ 1 ประวัติความเป็นมาของ
การโฆษณาในประเทศไทย

บทที่ 2
สื่อโฆษณาประเภทสิ่งพิมพ์

บทที่ 3 สื่อโฆษณาประเภท
แพร่ภาพกระจายเสียง

บทที่ 4
สื่อโฆษณาประเภทวิทยุโทรทัศน์

บทที่ 5
สื่อโฆษณาเฉพาะกิจ

2. การโฆษณาทางยานพาหนะ

การโฆษณาทางยานพาหนะ (Transit Advertising)

เป็นลักษณะของการนำป้ายโฆษณาไปติดไว้กับตัวยานพาหนะ ที่ใช้ในการขนส่งสาธารณะทุกประเภท ทั้งด้านในและด้านนอกของยานพาหนะนั้น รวมไปถึงการติดตั้งในบริเวณสถานี หรือพักผู้โดยสารยานพาหนะนั้นการพิมพ์ข้อความโฆษณาบนตั๋วโดยสาร ซองบรรจุตั๋วโดยสาร วิทยุที่ออกอากาศเฉพาะในยานพาหนะ ก็ถือเป็นการโฆษณาทางยานพาหนะทั้งสิ้น และที่นิยมใช้กันในประเทศไทย เช่น

- ป้ายโฆษณาที่ติดที่บริเวณด้านข้างรถโดยสารรถประจำทาง (Bus side)
- ด้านหลังรถโดยสารประจำทาง (Bus Back)
- บริเวณศาลาที่พักผู้โดยสารรถประจำทาง (Bus Shelter Ads.) เป็นต้น

ลักษณะของป้ายโฆษณาจะใช้ข้อความสั้นๆ ขนาดตัวอักษรโตๆ มีรูปสินค้าหรือเครื่องหมายการค้าอย่างชัดเจนคล้ายๆ กับการโฆษณากลางแจ้ง แต่สามารถให้รายละเอียดได้มากกว่า และขนาดของป้ายจะเล็กลง

2.1 ประเภทของการโฆษณาทางยานพาหนะ

การโฆษณาทางยานพาหนะแบ่งเป็น 3 ประเภท ดังนี้

2.1.1 การโฆษณาภายในตัวรถ (Car Cards)
ส่วนใหญ่จะเป็นการใช้ป้ายโฆษณาสอดเข้าไปในกรอบหรือช่องที่เตรียมไว้ เพื่อการโฆษณาโดยเฉพาะ

2.1.2 การโฆษณาบริเวณตัวถังรถด้านนอก (Outside Vehicle Advertising)
คือ การนำแผ่นป้ายโฆษณาที่ทำเสร็จแล้วบนแผ่นโลหะ ไปติดไว้ที่ด้านข้างด้านใดด้านหนึ่ง (Bus side) หรือด้านท้ายรถประจำทาง (Bus Back) หรือทำแผ่นป้ายโฆษณาติดต่อเนื่องกันทั้ง 3 ด้าน คือ ทั้งด้านข้างและด้านหลัง เหลือแต่ส่วนหน้ารถไว้ให้รู้ว่าเป็นรถประจำทางก็ได้เรียกว่า Bus Body และในปัจจุบันโฆษณาด้านข้างรถโดยสารไมโครบัสจะทำขึ้นมาถึงกระจกด้านข้างที่นั่งของผู้โดยสารด้วย ทำให้พื้นที่โฆษณากว้างขึ้น สวยงามขึ้น ผู้โดยสารสามารถมองผ่านกระจกหน้าต่างออกไปได้เรียกว่า Bus Vision นอกจากนี้
ที่พบเห็นมากขึ้น เช่น การโฆษณาที่ติดตั้งบนหลังคารถแท็กซี่ กระจกหลังรถแท็กซี่ ท้ายรถสามล้อเครื่อง
หลังคาเรือโดยสารข้ามฟาก เป็นต้น



2.1.3 ป้ายโฆษณาที่ติดไว้ตามสถานีของยานพาหนะ (Station Poster)

เช่น การติดตั้งป้ายโฆษณาที่ศาลาที่พักผู้โดยสารรถประจำทาง (Bus Shelter Ads.) ที่ป้ายรถเมล์ (Bus Stop) ที่ชานชาลาสถานีรถไฟ ที่ท่าอากาศยาน ที่ท่าน้ำเรือข้ามฟาก เป็นต้น ป้ายโฆษณาตามสถานีขนส่ง
และป้ายรถประจำทาง Station poster คือ ป้ายโฆษณาชนิดต่างๆ ที่ติดไว้ตามสถานีรถไฟ รถโดยสาร ท่าอากาศยาน หรือป้ายรถเมล์

ป้ายที่พักผู้โดยสารมักทำจาก duratran เพราะมีขนาดใหญ่ และเห็นได้ชัดในเวลากลางคืน อีกทั้งยังดูเป็นระเบียบเรียบร้อย
สวยงามและคงทน การนำโปสเตอร์มาติดส่วนป้ายจอดรถประจำทางนั้น เป็นรูปสี่เหลี่ยมใต้ป้ายจอดรถเพื่อให้ติดโปสเตอร์โฆษณา

ป้ายโฆษณาภายในพาหนะโดยสาร Car card คือ ป้ายโฆษณาที่ติดไว้ภายในพาหนะโดยสาร เช่น ในรถไฟ ในรถประจำทาง ในรถแท็กซี่ ในเรือ ซึ่งผู้โดยสารจะมีเวลาอ่านป้ายโฆษณา ในระหว่างที่โดยสารพาหนะโดยสาร ส่วนมากทำด้วยกระดาษ หรือสติกเกอร์ขนาดเล็ก

* ข้อได้เปรียบเสียเปรียบ ดูที่ข้อได้เปรียบเสียเปรียบ ของสื่อโฆษณาทางยานพาหนะ

ป้ายโฆษณาภายนอกพาหนะโดยสาร Traveling display

คือ ป้ายโฆษณาที่ติดไว้ หรือระบายสีไว้ ด้านนอกของพาหนะโดยสาร เป็นสื่อที่สามารถครอบคลุมพื้นที่ในการโฆษณาได้เป็นบริเวณกว้างไม่เหมือนกับป้ายโฆษณาหรือโปสเตอร์ที่ติดอยู่กับที่ การใช้พาหนะโดยสารเป็นสื่อในการโฆษณา จึงนับว่าเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพดีวิธีหนึ่ง

การโฆษณาภายนอกพาหนะโดยสาร แยกตามประเภทของพาหนะดังนี้

เรือ

เรือที่ใช้เป็นสื่อโฆษณาได้แก่ เรือประเภทที่เป็นเรือรับจ้าง เช่นเรือหางยาว เรือด่วน เรือเมล์เหล่านี้เป็นต้น
วิธีการโฆษณาก็จะใช้โปสเตอร์ติดเอาไว้ที่ด้านหน้า ด้านหลัง หรือบนหลังคาเรือ



รถแท็กซี่และสามล้อเครื่อง

ในประเทศไทย การโฆษณาบนรถแท็กซี่ ยังไม่เป็นที่นิยมแพร่หลายนัก ไม่เหมือนในต่างประเทศ การโฆษณาบนรถแท็กซี่ในต่างประเทศนั้น จะทำเป็นป้ายโฆษณาติดเอาไว้บนหลังคารถหรือข้างหนังรถ สำหรับในประเทศไทย ขณะนี้ก็เริ่มมีการทำโฆษณาบนรถแท็กซี่กันบ้างแล้ว โดยทำเป็นสติกเกอร์ติดที่กระจกหลัง แต่วิธีนี้ก็ยังไม่ใช่วิธีที่ดีนักเพราะการเอาสติกเกอร์ขนาดใหญ่ไปติดไว้ที่กระจกหลัง ทำให้ผู้ขับขี่ไม่สามารถมองรถที่อยู่ด้านหลังได้อย่างชัดเจน ซึ่งอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่าย สำหรับรถสามล้อเครื่องนั้นมีการติดป้ายโฆษณาอยู่เพียงที่เดียวคือ ที่ด้านหลังของรถ


 

รถโดยสารประจำทาง

รถโดยสารประจำทางเป็นสื่อโฆษณาที่สามารถครอบคลุมพื้นที่ ในการโฆษณาได้เป็นบริเวณกว้าง ไม่เหมือนกับป้ายโฆษณาหรือ
โปสเตอร์ที่ติดอยู่กับที่ การใช้รถประจำทางเป็นสื่อในการโฆษณาจึงนับว่าเป็นวิธีการที่มีประสิทธิภาพดีวิธีหนึ่ง
ภาพโฆษณาที่ติดอยู่นอกรถโดยสารประจำทางเราเรียกตามตำแหน่งที่ติดดังนี้

ป้ายโฆษณาข้างรถ (Bus side)
ป้ายโฆษณาอยู่ทางด้านข้างใดข้างหนึ่ง หรือทั้ง 2 ข้างของตัวรถโดยสาร

 

 

ป้ายโฆษณาหลังรถ (Bus back)
ป้ายโฆษณาอยู่ทางด้านหลังของตัวรถโดยสาร

 

 

 

 

ภาพโฆษณาทั้งคันรถ (Bus body)
ภาพโฆษณาจะเป็นสติกเกอร์ที่พิมพ์แล้ว ติดลงตัวรถ หรือระบายสีลงไปบนตัวรถเลยก็ได้ แล้วแต่เทคนิค
แต่การติดสติกเกอร์ จะเป็นวิธีการที่นิยมกว่า

รถของผู้ผลิตสินค้า

รถของผู้ผลิตสินค้าสามารถใช้เป็นสื่อโฆษณาได้ โดยการนำรถดังกล่าวซึ่งอาจจะเป็นรถบรรทุกขนาดใหญ่หรือรถตู้ มาเขียนภาพ
โฆษณาลงบนตัวถึงของรถนั้นเลย นอกจากนั้นในโอกาสยังอาจนำรถมาตกแต่งขึ้นเป็นพิเศษ แล้วนำไปวิ่งหรือจอดเอาไว้ในที่ชุมชน หรือในบริเวณที่มีการจัดงานหรือเทศกาลต่างๆ ด้วย

การใช้สื่อโฆษณาทางยานพาหนะมีข้อได้เปรียบ เสียเปรียบ ดังนี้

ข้อได้เปรียบ

1. ไม่ก่อให้เกิดการแข่งขันกันเองระหว่างผู้โฆษณาในการแย่งเนื้อที่โฆษณาเหมือนเช่นสื่อโฆษณาประเภท โทรทัศน์ วิทยุ
หนังสือพิมพ์ และวารสาร ซึ่งผู้โฆษณาจะแย่งเนื้อที่กันในหน้าหรือเวลาที่จะมีผู้ได้อ่านหรือได้เห็นได้ฟังมากที่สุด
2. ผู้อาศัยยวดยานขนส่งมีเวลาพอที่จะอ่านข้อความโฆษณาในระหว่างเดินทาง
3. ผู้อาศัยยวดยานขนส่งเส้นทางเดียวกันทุกวัน สามารถที่จะเห็นและอ่านข้อความโฆษณาของโฆษณาทุกชิ้นได้หมด
4. สามารถจัดทำให้เป็นสีสรรสวยงาม เหมือนการโฆษณาในข่าวสารเพื่อดึงดูดสนใจได้
5. อัตราค่าเช่าเนื้อที่สำหรับโฆษณาอยู่ในอัตราที่ต่ำ
6. ผู้อาศัยยวดยานขนส่ง สามารถอ่านโฆษณาได้ง่าย กว่าการอ่านโฆษณาในหน้าหนังสือพิมพ์ในขณะเดินทาง (โดยเฉพาะบนรถยนต์)
7. มีความถี่ในการรับข่าวสารสูง
8. สามารถกำหนดสถานที่ของการโฆษณาได้ดีพอสมควร ยกเว้นยานพาหนะที่เป็นแท็กซี่ และสามล้อเครื่อง

ข้อเสียเปรียบ

1. ให้ข่าวสารได้จำกัด ให้รายละเอียดไม่มากนัก จึงเหมาะจะนำมาใช้เพื่อการเตือนเท่านั้น
2. ไม่สามารถเลือกการเข้าถึงเป้าหมายเฉพาะกลุ่มได้
3. การจัดทำและติดตั้งแผ่นป้ายโฆษณาบนยวดยาน หรือพาหนะขนส่งและตามสถานีขนส่งต่าง ๆ ได้ครบจะต้องใช้เวลานานพอสมควร
4. ใช้ไดเฉพาะในเมืองเท่านั้น

ข้อดี-ข้อเสียของการโฆษณาทางยานพาหนะ

ข้อดีของการโฆษณาทางยานพาหนะ มีดังนี้

1) ผู้โดยสารมีเวลามากพอที่จะอ่านโฆษณาในรถอย่างละเอียด และสามารถอ่านได้หลาย ๆ ครั้ง กลับไปกลับมาเพื่อเป็นการฆ่าเวลา
2) ป้ายโฆษณาเล็กใช้ต้นทุนการผลิตไม่สูง อัตราค่าติดป้ายโฆษณายังอยู่ในเกณฑ์ต่ำ
3) มีความถี่ในการรับข่าวสารสูง
4) สามารถเปลี่ยนข้อความโฆษณาให้ทันเหตุการณ์ ฤดูกาล หรือช่วงโอกาสพิเศษต่าง ๆ ได้ง่ายกว่าการโฆษณากลางแจ้ง
5) สามารถเลือกกลุ่มเป้าหมายได้ทั้งในด้านภูมิศาสตร์และประชากรศาสตร์ โดยพิจารณาจากเส้นทาง ประเภทและระดับของ
พาหนะนั้นๆ

ข้อเสียของการโฆษณาทางยานพาหนะ มีดังนี้

1) มีเนื้อที่จำกัด ไม่สามารถให้ข่าวสารอย่างละเอียดได้ จึงมักจะใช้เพื่อการโฆษณาย้ำเตือนความทรงจำเท่านั้น
2) ไม่สามารถเข้าถึงกลุ่มคนจำนวนมากได้เพราะมีผู้ใช้บริการยานพาหนะสาธารณะเพียงบางส่วนเท่านั้น และการติดป้ายโฆษณา
ที่ยวดยานและสถานีต่าง ๆ ให้ครบเป็นเรื่องยากเพราะต้องใช้เวลานาน
3) ในช่วงเวลาเร่งด่วน ผู้โดยสารอยู่ในภาวะเร่งรีบทั้งที่อยู่ในตัวรถและคอยอยู่ตามสถานีต่างๆ เช่น ป้ายรถเมล์
จะไม่มีอารมณ์มาสนใจป้ายโฆษณา