1. เป็นผู้ที่มีเป้าหมายในชีวิตที่แน่นอน รู้ว่าตนเองต้องการทำอะไร และต้องการจะเป็นอะไร
   โดยทั่วไปแล้วการตั้งเป้าหมายในชีวิตของมนุษย์อาจจะแบ่งได้เป็นห้าระดับคือ1) เพื่อปากท้อง และความอยู่รอดซึ่งถือว่าเป็นเป้าหมายระดับต่ำสุด2) เพื่อให้มีเงินสำหรับซื้อหาความสุข พวกนี้ได้มาเท่าไหร่ก็ใช้ไปเพราะเห็นว่ามีเงินก็ควรซื้อความสุข3) เพื่อหลักประกันในชีวิต เป็นพวกที่ต้องการให้มีเงินใช้จ่ายโดยไม่ขัดสน4) เพื่อแสดงศักยภาพของตนเอง พวกนี้เป็นพวกที่ต้องการให้คนทั่วไปเห็นว่าตนเองมีความสามารถ
   พวกนี้จะไม่มุ่งหวังว่าจะทำงานเพื่อให้ได้เงินมากที่สุด แต่ก็มักจะหาเงินได้มากเพราะความสามารถเป็นที่ยอมรับ ส่วนพวกสุดท้ายคือ พวกที่มีอุดมการณ์ คนพวกนี้จะตั้งอุดมการณ์ที่สูงส่ง โดยมีเป้าหมายที่ต้องการช่วยยกระดับความเป็นอยู่ของคนในสังคมให้ดีขึ้น ซึ่งถือเป็นเป้าหมายสูงสุดของความเป็นมนุษย์
2. เป็นผู้ที่มีความคิดริเริ่ม และมีความเป็นผู้นำ หมายถึงเป็นผู้ที่สามารถลงมือทำอะไรได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องมีอะไรมากระตุ้น สามารถบังคับตัวเองให้ทำงานได้ถ้าต้องทำ แม้ว่าอาจจะเป็นสิ่งที่ตัวเองไม่ชอบ และถ้ายิ่งได้ทำสิ่งที่ชอบแล้วจะยิ่งมีแรงกระตุ้นให้ตัวเองลุกขึ้นมาทำได้เองอยู่แล้ว แต่ในบางกรณีที่ไม่ชอบก็ยังสามารถทำได้ดีโดยไม่ต้องมีใครมาบอกมาสั่ง ไม่ต้องรอแรงจูงใจหรือรอแรงบันดาลใจ แต่ทำได้ในทุกสถานการณ์และกล้าทำในสิ่งที่คนอื่นยังไม่เคยทำ
   
3. ต้องเป็นผู้ที่มีจินตนาการ มีความกล้าทำ กล้าพูด กล้าคิด กล้าตัดสินใจ และกล้าแตกต่างจากคนอื่นโดยไม่มีขีดจำกัดว่าทำไม่ได้ ไม่ข้ออ้างที่ทำให้ไม่ลงมือทำอะไรที่สร้างสรรค์ เช่นอ้างเรื่องบุญกรรม วาสนา เรื่องโรคภัยไข้เจ็บ เรื่องดินฟ้าอากาศ เรื่องอารมณ์ซึ่งมักถูกใช้เป็นข้ออ้างโดยคนอ่อนแออยู่เสมอ การเป็นผู้ที่มีจินตนาการจะสามารถช่วยให้เราทำสิ่งที่ยาก ให้ประสบความสำเร็จได้ และเราต้องเชื่อด้วยว่าเราทำได้
   
4. เป็นผู้ที่มีความอดทน คนที่ชนะไม่ได้เป็นคนที่มีความเป็นอัจฉริยะมากกว่าแต่มักเป็นผู้ที่มีความอดทนมากกว่า กว่าที่เขาจะประสบความสำเร็จได้ พวกเขาล้วนได้ผ่านการลองผิดลองถูกมามากแล้ว แต่เป็นผู้ที่ได้ใช้ความอดทนอย่างมากจนประสบความสำเร็จได้ในที่สุด ดังนั้นอัจฉริยะกับการมีไอคิวสูงๆ จึงไม่ใช่เป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จ จงจำไว้ว่า “คนชนะนั้นเคยแพ้มากกว่าคนที่แพ้” เพราะคนที่แพ้นั้น แพ้แค่ครั้งเดียว แต่คนที่ชนะต้องแพ้มานับครั้งไม่ถ้วนกว่าที่จะชนะได้
   
5. เป็นผู้ที่มีความมุ่งมั่น คุณสมบัติข้อนี้เป็นตัวเสริมความอดทน กล่าวคือคนที่มีความอดทนแล้วมีความมุ่งมั่นเป็นตัวกำกับ ย่อมจะสามารถประสบความสำเร็จได้ในที่สุด ลองคิดถึงกรณีของโทมัส แอลวา เอดิสัน ซึ่งเป็นผู้คิดค้นหลอดไฟฟ้าได้สำเร็จ เขาต้องผ่านการทดลองถึงกว่าหมื่นครั้ง กว่าจะผลิตหลอดไฟฟ้าได้ ในระหว่างนั้นมีหลายต่อหลายครั้งที่มีคนมาบอกให้เขาล้มเลิกการทดลอง แต่เขาก็ยืนยันว่า “อย่างน้อยเราก็ไม่ต้องทำผิดอย่างที่ผ่านมาอีกตั้งเป็นหมื่นอย่าง” ในที่สุดเขาก็ประสบความสำเร็จ และเราทุกคนล้วนแต่ก็เป็นหนี้บุญคุณของความมุ่งมั่นและอดทนของเขากันจนทุกวันนี้ไงล่ะ
   
6. เป็นผู้มีความศรัทธาในตัวเอง และในงานที่ตัวเองทำ คนส่วนใหญ่มักมีแต่ความอยาก แต่ขาดการลงมือทำและปฏิบัติ เพราะฉะนั้นหากอยากจะประสบความสำเร็จจะต้องรู้จักเพิ่มความอยากให้เป็นความต้องการและในที่สุดก็เป็นความปราถนาอย่างแรงกล้า การคิดโทษว่าตัวเองไม่เก่ง ไม่สามารถทำได้ และโชคไม่ดี ไม่ใช่หนทางที่ทำให้เราประสบความสำเร็จ และเราก็ไม่ควรโทษคนอื่นด้วย ถ้าเราขาดศรัทธาในตัวเอง และเพียรระลึกอยู่เสมอว่าที่ที่เราอยู่นั้นแหละ เป็นที่ของเรา และเรามีหน้าที่ที่ต้องทำให้ดีที่สุดกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้า
   
7. ต้องเป็นผู้ที่มีความเฉลียวฉลาด รู้ว่าตัวเองกำลังทำอะไรอยู่ สามารถรู้เท่าทันความคิด จิตใจและอารมณ์ของตนเอง และรู้อย่างเข้าใจด้วย ต้องรู้ว่าอะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ รู้ว่าอะไรสำคัญ อะไรไม่สำคัญ คนพวกนี้จะรู้จักการทำงานอย่างเรียงลำดับความสำคัญ ซึ่งรวมไปถึงการเป็นผู้ที่จัดอันดับความสำคัญในชีวิตได้ดีด้วย
   
8. เป็นผู้ที่มีความเสียสละ ยิ่งอยากได้ความสำเร็จมากเท่าไหร่ ก็ต้องยิ่งยอมจ่ายมากเท่านั้น ต้องรู้จักที่จะยอมเสียสละบางอย่างเพื่อให้ได้ความสำเร็จตามเป้าหมายได้
   
9. ต้องเป็นผู้ที่มีความยืดหยุ่น สามารถปรับตัว ปรับความคิด ให้เข้ากับสถานการณ์ที่กำลังเปลี่ยนแปลงได้ ต้องไม่มีความยึดติดกับระบบระเบียบวิธีคิดแบบเก่าๆ เมื่อสภาพแวดล้อมเปลี่ยนแปลงไป
   
10. ท้ายที่สุดแล้ว ต้องเป็นผู้ที่มีคุณธรรมด้วย การเป็นผู้ที่ประสบความสำเร็จและได้รับการยอมรับนับถืออย่างแท้จริงได้นั้น ต้องเป็นผู้ที่มีคุณธรรมด้วย หากไร้ซึ่งคุณธรรมและมนุษยธรรมซะแล้ว ก็ยากที่จะได้รับการยอมรับนับถือจากผู้คน นายเทียม โชควัฒนา ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งบริษัทสหพัฒนพิบูล ได้กล่าวถึงผู้ที่ประสบความสำเร็จทางด้านเงินทองแต่ขาดคุณธรรมไว้ว่าเป็นผู้ที่ “แหงนหน้าก็อายฟ้า ก้มหน้าก็อายดิน” เพราะฉะนั้นจงจำไว้ว่า “ไม่มีใครเป็นผู้ที่ยิ่งใหญ่ได้เลย ถ้าไร้คุณธรรม”
    คติเตือนใจสำหรับการทำงาน “ในการทำงานใดๆก็ตาม เราจำเป็นต้องรู้อยู่เสมอว่า หน้าที่ของเราคืออะไรและจะทำหน้าที่ของเราให้ดีที่สุดได้อย่างไร และจะทำให้ดีขึ้นได้อย่างไร”

ได้แต่หวังว่าข้อคิดที่อุตส่าห์บันทึกมานี้จะได้มีประโยชน์ต่อใครได้บ้าง แม้ไม่มีใครอ่านเลย ก็ยังรู้สึกว่าวันนี้ได้ทำอะไรดีๆแล้วล่ะ

วันเสาร์ที่ 12 พฤษภาคม 2544