Na een periode van afwezigheid ben ik weer terug op het (computer)scherm.
Afgelopen 1 mei ben ik met m'n hele hebben-en-houden richting Kuala Lumpur International Airport afgereisd om aldaar het vliegtuig in te stappen richting Kota Kinabalu. Het bleek de juiste richting geweest te zijn, want 2,5 uur later stond ik met beide beentjes op de grond...in Kota Kinabalu.
De eerste 4 dagen zat ik bij vrienden in huis, waar het een werkelijk gekkenhuis was. Namelijk ��n der dochters ging met bruidegom en al 3 mei de huwelijksboot in. Reden voor de godganse familie uit alle contreien van Sabah om langs te komen om dit spektakel te vieren. Families zijn erg groot hier ('mijn' gastgezin heeft 7 kinderen de wereld in geholpen), gaat men 1 of 2 generaties terug en vermenigvuldig elk kind keer 6 of 7 dan wordt wel duidelijk dat er aardig wat tantes, ooms, nichten (zijn soms hetzelfde), achterooms, neven, een opa van achter in de 120, suikerooms, jengelende kinders en wat nog meer als familie door kan gaan. Ik kwam 1 mei 's avonds aan, en het huis was lekker gevuld met menselijk vlees. Het hele gebeuren draaide uiteindelijk uit op een groot slaapfeest, iedereen bleef lekker slapen. Ik schat een man, en vrouw, of 40. Nou heeft een normaal huishouden normaal gesproken geen 40 slaapkamers ter beschikking, geen man over boord, iedereen zocht een lekker zacht plekje ergens op de plavuizenvloer op om aldaar richting dromenland te vertrekken. Ik ging 's nachts een plas doen en moest dit benedenshuis doen, overal waar ik liep lagen mensen te ronken en te snorren...her en der een paar in een bankstel, een paar vrouwen op leeftijd hadden als comfort een rieten kleed uitgerold een andere bofkont had zelfs een matras kunnen bemachtigen.
Dag numero 2 (tevens 2 mei) was ingeruimd voor de voorbereidingen van 3 mei, de uiteindelijke trouwerij. (Ik werd 's ochtend om een uur of 8 verwelkomd beneden...alwaar iedereen lekker nog of al aan het bier zat. Ik heb m'n blik Carslberg aangepakt en weggemoffeld ergens naast de bank, ik vond t wat vroeg voor bier op m�n lege maag. ) Het huis werd opgesmurkt, de auto in de poets gezet, de bloemetjes (het bruidsboeket) werden buitengezet en richting avond werd de karaoke set tevoorschijn getoverd. De vrouwen schraapten de kelen voor de laatste keer en zetten het op een zingen, uit volle borst(en) werd het ene na het andere lied ten gehore gebracht. Karaoke is het ultieme tijdverdrijf hier, er is geen reet aan, mits je half dan wel helemaal lazarus bent.
Omdat zingen niet echt mijn sterke kant is, heb ik mij vervoegd bij de mannen buitenshuis. Hier werd mij gelijk eten in de maag geduwd. Overal waar je ook maar komt, is het eerst eten en dan praten we pas verder. Een aanbod afslaan is iets wat niet kan hier. Als synoniem voor de vraag "Hoe gaat het?" zegt men hier "Sudah makan?" wat betekent "Heb je al gegeten?". Na wat lekkers bij mekaar gescharreld te hebben (een bord rijst met berg bamboe...ja ja bamboe kan gegeten worden) ging ik zitten en werd per direct een pot pils aangereikt. Een ander feit van de Oost-Maleisische bevolking is dat ze kunnen zuipen als bezetenen. Het leuke aan m�n potje pils was dat het de naam "Oranjeboom" droeg....bizar dat ergens in de binnenlanden van Borneo een Oranjeboom wordt voorgeschoteld. Goed voorbeeld doet volgen, en we namen er nog een paar...Oranjeboom werd zeg maar Oranjebos. Na deze lichte alcoholische versnaperingen was het de buurt om 'tapai' te nuttigen. Diegenen die Flodder hebben gezien weten dat Ma Flodder d�r eigen alcohol brouwde, of de inwoners hier hun inspiratie van haar hebben weet ik niet, maar men brouwt hier als een tierelier. Het eigengemaakte spul hier is rijstwijn. Het recept voor een ieder die het wil proberen: men neme een grote stenen kruik, men neme 500 eetlepels rijst, men gooie deze in de kruik, deksel erop (wees niet ongerust, op elke kruik/pot past een deksel) en een maand later is het gistingsproces voltooid. Ik kan melden: het is verdomde zwaar!!! (niet de kruik, maar de consumptie). Goed om een kort verhaal lang te maken; de kruik met rijst staat in het midden van de kring en uit kruik steekt een stuk bamboe (fungeert als rietje), de kruik is afgesloten met plastic, net een paar centimeter onder de rand. Op deze plastic afsluiting ligt een paar centimeter water met aan de zijkant een klein houtje dat door het plastic steekt. Het draait allemaal om dit kleine houtje....deze is in z�n geheel onder water, en de kunst is om ��n keer zoveel rijstwijn uit de kruik te nuttigen dat het kleine houtje boven het wateroppervlakte komt. Om een lang verhaal kort te maken: het is haast ondoenlijk. Het houtje boven water krijgen is me 1 keer gelukt (helaas in verschillende etappes), daarna heb ik het halverwege gestaakt. Ik ben naar bed gegaan.
JAAAA, het is 3 mei!!! De grote dag des oordeels! De trouwerij! Ik werd gewekt om 6:30.....iedereen was in rep en roer. Om 9 uur moesten we in de kerk zijn. De bruid trok d'r beste tabberd 'an, en ik verdween in de volgauto. De kerkdienst was erg interessant....te meer omdat de gehele dienst in de Kadazan-taal werd gehouden. Nou weet ik net zoveel van de Kadazan-taal af als een ieder die dit leest, dus erg veel heb ik niet opgestoken van hetgeen gezegd werd. De Kadazan zijn de grootste etnische groepering van de staat Sabah, met een eigen taal die in geen velden of wegen op het Maleisisch lijkt. Er zijn overigens ongeveer 80 verschillende etnische groeperingen in Sabah, met elk hun eigen taal en cultuur. Een greep uit de inhoud; we hebben de Kadazan, Dusun, Kadazandusun (kruisbestuiving), Murut, Rungus, Bajau, Bidayuh, Melanau, Bugis, en af en toe een verdwaalde Hollander. Met andere woorden; het is ��n groot antropologisch museum hier.
De kerkdienst duurde gelukkig niet al te lang, het waren maar 2 lange uren....de liturgie bood ook weinig vertier, aangezien deze ook opgesteld was in de Kadazan taal. Het enige leuke was dat degene die naast mij aangeschoven was in de kerkbank halverwege een lied ineens een directe vraag stelde...."Heb jij ooit voetbal gespeeld in Sabah?".......Nou wil het toeval dat ik 4 jaar geleden in de plaatselijke krant van Sabah ben verschenen met foto en al, lovend over mijn nooit vertoonde voetbalkunsten. De vrouw die naast mij in de kerkbank zat zag ik voor het eerst (zij mij klaarblijkelijk voor de tweede keer, maar nu in levende lijve), en kwam uit een totaal ander gedeelte van Sabah dan waar ik normaal altijd was.....
Ik ben na het zingen de kerk uitgegaan, ik vond het niet netjes om voor het zingen de kerk te verlaten. Het hele spul ging weer in een file auto's terug naar huis waar de bruid zich weer in een andere outfit hees. Daarna was het weer de auto's in en richting een afgehuurde sporthal. Hier begint het eigenlijke feest. Er bleken 1500 mensen op de uitnodigingslijst te staan, bij ons ben je al blij als er 30 langskomen. Voor iedereen is er weer te eten en het bier vloeit rijkelijk. In de sporthal voltrok zich ook het zwaarmoedige snijden van de taart door het bruidspaar (allebei tegelijk het mes beet houden....waarom, ik weet het niet). Wat ik nooit begrijp is dat bruid en bruidegom mekaar voeren met een stuk taart en dat dan ook nog is met in elkaar gekronkelde armen. Het ritueel werd uitgevoerd op het podium, alwaar de familie zich om het bruidspaar verschanste om een toost uit te brengen. Ik was ook het podium opgewerkt. Gelukkig wist ik er op tijd achter te komen dat het glas in 3 keer geledigd wordt, ik had 'm bijna in ene keer achterover gewerkt.
Na alle rituelen achter de rug te hebben, was het bier tanken. De vader van de bruid kwam ik tegen en gaf me een mixture van bier en de bekende rijstwijn, ik hoop maar dat de planten buiten het lekker vonden.
Nadat iedereen de zorgen van alledag van zich afgedronken had, was het feest over. Terug naar huis....om aldaar verder te drinken.
De 5e mei kon ik m�n nieuwe appartement betrekken. Mn appartement bevindt zich een kilometer of 15 buiten de stad Kota Kinabalu. Het ziet er prima uit; plavuizen vloertje, parket vloertje in mn slaapkamer, een heus bankstel, een koelkast (voor de Heineken's en Oranje bomen), airco, een tweepersoons bed dat goed slaapt (nou ja, ik slaap goed...niet het bed) en een tv! Ik heb ook nog een keuken, maar deze gebruik ik maar niet. Het kooktoestel is aangesloten op een joekel van een Shell gastank, ik vind het wat te riskant.
Ik trek dagelijks op met m�n voetbalmaat van hier. Een goeie gast. Nu is het zo dat in Sabah de gehele maand mei in het teken staat van feest, de zogenaamde "oogstfeesten" oftewel "Pesta Kaamatan". Elk dorp ("kampung") heeft z'n eigen festiviteiten. Mijn voetbalmaat woont ook in zo'n kampung waar ik dagelijks kom en aanstaande zondag is het bij hen feest. Degene die pertinent op het feest moet komen.....ik. Men is druk in de weer met de voorbereidingen, en ik ben helaas gevraagd voor de volgende activiteiten: zingen....danswedstrijd....toneelstuk.....d�r is ook een touwtrekwedstrijd (misschien dat ik op dit onderdeel punten kan scoren), en verdomd dat het niet waar is.....een voetbalwedstrijd! Er wordt niet gevraagd of ik mee wil doen met de voetbalwedstrijd, ik moet gewoon meedoen. D'r is niet onderuit te komen. M'n redding nu is dat ik een paar maanden geleden een ingegroeide teennagel had, en nog steeds heb...gelukkig is het m�n rechtervoet. (de voet waar ik normaliter de bal mee tracht te raken en richting medespeler probeer te krijgen). Ik ben vandaag naar de dokter geweest voor nadere inspectie, samen met m�n voetbalmaat. Ik was 5 jaar geleden ook bij deze dokter op bezoek en mijn gegevens werden prompt uit de archiefkast tevoorschijn gehaald. De dokter zei lachend dat die m�n nagel d'r wel ff uittrekt...hij spoot pijnverzachter in m�n teen, ik vond het meer een pijnversterker. Na 5 of 6 injecties vond ik het welletjes en liet 'm alleen het ingegroeide gedeelte verwijderen. We zien wel hoe het zich ontwikkelt. Maar goed, zondag zit ik langs de kant van het veld.
Van de week ging ik samen met m�n voetbalmaat kijken hoe het met de voorbereidingen was gesteld van de festiviteiten. We liepen over het voetbalveld en plotsklaps springt m�n maat een meter de lucht in! (we waren heel eventjes even lang). En ik zag iets weg kronkelen. Het was een slang die ook op inspectie was. Door z'n soort vreugdedans, had m�n maat de dans net ontsprongen...de slang werd ge�dentificeerd als zijnde eentje van het giftige soort. Het gebeuren speelde zich een meter naast mijn mooie kortebroekbeentjes af.......
Afgelopen 18 mei was het wederom groot feest. Dit maal in de stad zelf...de stad organiseerde een "open huis". Op een open huis is iedereen welkom...dus in dit geval de hele stad. En je gasten geef je altijd te drinken en te eten...dus ook in dit geval....meer dan 100.000 man kregen te eten en te drinken. Het was een erg mooi feest, met allerlei dansen van alle verschillende bevolkingsgroepen uit Sabah, en bekende Maleisische artiesten. De avond werd ook nog opgedirkt door een bezoek van de Koning en Koningin van Maleisi�! Ik kwam ook toevallig een Nederlandse maat tegen uit Kuala Lumpur die ik had ontmoet tijdens het Koninginnedag-feestje. Ik heb samen met hem de avond doorgebracht en na afloop wat bier genuttigd...we hebben maar gelijk 12 Heineken's soldaat gemaakt.
Van de week zat ik een bakkie te doen en ik werd wederom weer herkend. Deze persoon was 'live' getuige van mijn voetballende bankzitkunsten 4 jaar geleden tijdens onze uitwedstrijd......
Maandag begin ik met m�n stage hier. Ik ga het management team van "Sabah Port Auhorities" versterken.
Tot zover,
Laterrrrrrrr
Mogguh,
Na een moment van afwezigheid ben ik weer terug, daar waar ik zijn moet; www.goudvinkonline.tk
Er is enige tijd verstreken sinds de vorige update, wegens drukte en luiheid ben ik er niet toegekomen m�n trouwe lezers op de hoogte te houden. Er is weer veel de revue gepasseerd, ik zal proberen alles te reproduceren tot een spannend verhaal. Ik zit / lig nu in m�n bed met m�n nieuw aangeschafte laptop rustend op m�n tokus (ook rustend).
We pakken die vervelende rotdraad die ik elke keer kwijt ben op ergens afgelopen mei. Zoals in de laatste update te lezen viel was ik uitgenodigd voor een sportdag in een �kampung� niet ver bij mij vandaan. De kampung heet �Kampung Hungab� en ligt een kilometer buiten het plaatsje �Donggongon� (waar ik de eerdere vier keer in Sabah geleefd heb). Kampung Hungab is dan weer onderverdeeld in 4 kleinere kampungs, genaamd: Domis, Buzut, Hinivogu and last but not least hebben we nog Kokobuan. Allemaal erg verwarrend. Het idee achter de sportmiddag was een heuse competitie tussen de vier genoemde kampungs. Aangezien ik goed bevriend ben met de bewoners van Buzut (en ook met de rivaliserende partijen uit de andere kampungs), was ik bij hen ingedeeld. M�n maat haalde mij �s ochtends om 7 uur op om richting sportveld te vertrekken. Ik had geen idee wat het hele spektakel in petto had.
Aangekomen op �t veld zocht ik m�n team op en het bleek al gauw dat de openingsceremonie iets was dat ik graag had willen overslaan. De vier verschillende teams moesten een defil� lopen over het voetbalveld. Als echte soldaten moesten we een ronde marcheren, bij het clubhuis stond een of andere VIP op een verhoging het defil� af te nemen. Op het moment van passeren werden we begroet en iedereen moest blij de handen in de lucht steken en de man toezwaaien. Na deze ellende was het opstellen voor het podium waar de man een erg lange openingstoespraak hield (en de zon werd maar heter en heter). Ook deze toespraak was in de Kadazan-taal, en warempel halverwege de toespraak richtte de man het woord tot mij! Hij bedankte mij voor het komen, het was een eer dat ik aanwezig was en of ik gaarne al met mooie van Sabah wil doorvertellen in mijn land (bij deze dan�). Van de mede-participanten kreeg ik ook nog een applausje. Na de plechtigheden waren de Olympische Spelen van Hungab officieel open verklaard.
Op het podium zaten de eregasten van de kampung, waaronder de kampung-chief (is de �oudere� van het dorp, hij is zeg maar vergelijkbaar met een burgemeester) en de man die de toespraak hield en nog wat andere mannen. Ik werd verzocht plaats te nemen bij de delegatie en het gesprek kwam al gauw op gang (in het Maleisisch). Goed, een halve minuut praten zorgt voor een droge keel, dus het was tijd om de kelen te smeren�met bier! We klokken 8:45 in de ochtend�.m�n vroegste potje pils ooit.
De onderdelen van de sportdag: slipper-estafette-race (een slipper van de ene kant van het traject naar de andere kant brengen zonder �m in je hand / armen te houden. Niet aan meegedaan, ik zat aan het bier), kokosnoot-op-stelten-race (2 halve kokosnoten, met daaraan een touw, het touw houd je in je handen, je staat op de kokosnoten met het touw tussen je tenen en dan maar rennen. Niet aan meegedaan, ik zat aan het bier), waterballon-overgooien (een ballon met water overgooien zonder dat die klapt. Niet aan meegedaan, ik zat aan het bier), blaaspijp-schieten (in deze contreien is een blaaspijp een jachtwapen. Niet aan meegedaan, ik zat aan het bier). Ja, en toen kwam het erg leuke onderdeel�.een danscompetitie tussen de verschillende kampungs! De dans heet �Sumazau� en is de directe tegenhanger van onze vogeltjesdans. De dans werd uitgevoerd door een groep van ongeveer 30 mannen en vrouwen per kampung. Het ritme werd gemaakt door een stel �gongs� naast het veld. De dans gaat als volgt: men wiebelt in ritmisch in een lange rij achter mekaar aan. Je wiebelt rustig van links naar rechts, slingert je armen in een vloeiende beweging van voren naar achteren. Het gaat allemaal rustig en gemoedelijk�op een gegeven moment gaat de rij uit elkaar, nadat de leider van de dansgroep een oerkreet heeft uitgebalkt. De mannen wiebelen links en de vrouwen tegenover hen. De krijgerskreet is tevens het teken om de dansbeweging aan te passen. De armen worden nu gespreid, en het is de bedoeling een ritmisch golfbeweging te maken met diezelfde armen. Dit duurt ook weer eventjes en dan geeft de leider z�n bekende krijgerskreet en het volgende hoofdstuk van de dans wordt opengeslagen. Er wordt nu een cirkel gevormd van dansers en in die cirkel bevindt zich een andere cirkel van dansers. De 2 cirkels van menselijk vlees dansen tegendraads rondjes (met nog steeds de steeds zwaarder wordende armen omhoog), in het midden van de 2 cirkels bevinden zich een stel kleine kinderen, waar de hele dans letterlijk en figuurlijk om draait. Dit is zeg maar de apotheose van de dans en het is nu de ene krijgskreet na de andere.
Goed dit was de theorie. Kampung Kokobuan opende het bal. De dans verliep voorspoedig. Ik zat lekker aan m�n potje pils en overzag het geheel. En ik zag dat het goed was. Kampung Hinivogu volgde als tweede dansgroep. Ik zat lekker aan m�n pils en overzag het geheel. En ik zag dat het niet goed was�kampung Hinivogu was een onderdeel vergeten uit te voeren! Strafpunten jury! Daarna was het de beurt aan Kampung Buzut. De oplettende lezer weet dat dit mijn kampung was�de commentator van de dag liep naar de microfoon en nodigde mij door microfoon en verschillende luidsprekers uit deel te nemen aan deze opvoering. Weigeren kon niet. Ja, daar sta je dan in het midden van een voetbalveld, met alle ogen op je gericht. Soms zijn er van die momenten dat je je ongemakkelijk voelt�dit was daar een duidelijk voorbeeld van. Ik heb de oerkreet maar overgelaten aan m�n andere dansmaten.
Na dit verplichte nummertje op de dansvloer was het middagpauze, en dus eten geblazen. De dames van de kampungs hadden letterlijk hun stinkende best gedaan om de avond voor deze Spelen wat eetbaars te maken. Ik werd verzocht de kampung-chief te volgen en bij de verschillende eetstalletjes het eten te proberen. Ik kon ook dit keer niet weigeren: eetstal numero 1 had een pan vol met heerlijke vissenkoppen (gelukkig kon ik die via een tactisch zet overslaan), bij kampung numero 2 was het raak; ik kreeg een heerlijke hap rauwe vis. De vis wordt een aantal dagen in een zure rotzooi bewaard en schijnt daarna lekker te zijn. Ik kreeg er klapperende kaken van. En het ergste van allemaal: 3 dagen aan de ontzettende verschrikkelijke schijterij.
Na de middagpauze waren er nog wat spelletjes af te werken, met als klap op de vuurpijl een heuse kippenjacht. 2 partijen staan op beide achterlijnen van het voetbalveld, op de middenstip wordt een kip losgelaten. De partij die als eerste de kip te grazen neemt is winnaar. Toen mijn kampung aan de buurt was, werd ik door de luidsprekers verzocht mee te doen. Ik kon niet erg hard optrekken aangezien m�n teen toendertijd nog in minder fijne toestand verkeerde. Vreemd genoeg hadden we de kip binnen 5 seconden te pakken, een record! Ik werd bedankt omdat mijn aanwezigheid voor een voorspoedige vangst had gezorgd.
Na nog 2 voetbalwedstrijden bekeken te hebben was het tijd voor de prijsuitreiking. Ik mocht de prijs in ontvangst nemen voor kampung Buzut. Na de afsluitende toespraak was het richting huis, en direct richting wc-bril. De rauwe vis was wat rauw op de maag gevallen�.
30 en 31 mei is het feest in Sabah. Het is dan tijd voor �Pesta Kaamatan� oftewel �oogstfeest�. De 30e was ik te vinden op het terrein van KDCA (Kadazan Dusun Cultural Association) alwaar het een drukte van jewelste was. Vanuit alle streken van Sabah waren dansgroepen opgetrommeld, die allemaal in hun eigen traditionele kledij waren uitgedost. De Rungus (groepering uit het Noorden van Borneo, in de omgeving van Kudat) scoren wat mij betreft het hoogst wat betreft kledij. Ik had de mazzel een aantal Rungus-mensen te ontmoeten op dit festival en ik werd uitgenodigd een bezoek te komen brengen in hun �longhouse�. (zie verderop).
De rest van de dag werd ingevuld met een �beauty contest�. Elk dorp in Sabah, hoe klein ook, is gek op dit fenomeen. De beauty contest in het KDCA is zeg maar �je van het�, en de winnaressen uit elke streek van Sabah strijden hier om de titel van Sabah. Het hele gebeuren duurde mij iets te lang.
De volgende dag was het feest in het eerdergenoemde Donggongon, ook hier weer een beauty contest. De beauty contest draait om de kennis van cultuur; men moet in traditionele kledij opdraven (dus geen bikini�s) en een vraag beantwoorden aangaande de cultuur van Sabah. Het was treurig gesteld met een aantal van de deelneemsters; ze konden de vraag niet beantwoorden (ik wist het antwoord wel, ik had dus zo mee kunnen doen�). Na afloop kwam ik m�n maten uit Kampung Hungab tegen, die buiten gezellig een serie potten pils naar het hiernamaals aan het helpen waren. Vele monden maken licht werk, dus ik heb me vrijwillig aangeboden mee te helpen. Bij de groep had zich ook een artiest aangesloten die vlak daarvoor tijdens de pauze van de beauty contest een optreden had gegeven. Het vreemde geval wil dat de artiest mij kende, maar ik hem niet�
Na de boel de boel gelaten te hebben heb ik m�n maten gevolgd naar een andere kampung alwaar een bruiloft aan de gang was. Een hap eten en een pot pils en naar een verjaardag in een andere kampung alwaar we onthaald werden met eten en�.een pot pils.
Rond deze tijd was ook het moment dat de stage aanvang kreeg. Ik ben eerst twee weken bezig geweest om m�n visum voor mekaar te krijgen. Nadat die binnen was kon ik m�n stropdas omslingeren en richting haven vertrekken.
De eerste 1,5 week waren wat aftasten. Ik zat eerst op kantoor naast het eigenlijke hoofdkantoor. Ik was het daar gauw zat, m�n directe collega was een vrouw (dat gerucht deed de ronde dat het een vrouw was) van achter in de 50 en blind. De vrouw was de telefoniste van de afdeling. Het was elke ochtend dat het mens binnen kwam strompelen, alle muren betastend en bijna struikelend in de stoel stortte. Om het ijs te breken had ik voorgesteld om een kennismakingspelletje te doen; �Ik zie, ik zie wat jij niet ziet�, maar dit won ik keer op keer en dat leidde tot een gespannen sfeer tussen beide. Na 1,5 week heb ik mijzelf overgeplaatst naar het aangrenzende hoofdkantoor.
Op het hoofdkantoor is het allemaal ok�. Het enige op te merken is een geestelijk gestoorde vrouw. Het mooie aan deze vrouw is dat het een zware anti-islamiet is (dus toch weer niet gestoord). Als het mens praat is het een grote wartaal waar niemand wat van begrijpt, soms schrijft het mens een stapel papier vol tekst die niemand begrijpt en die verschijnen dan op m�n bureau. Andermaal liggen er foto�s van Jezus op m�n bureau. Maar goed onlangs een mooie calculator en souvenir van Maleisi� gekregen. Zoals gezegd het is een anti-islamiet, en die moet je koesteren.
De rest van het personeel is gelukkig wel normaal, ik was eigen met iedereen binnen een dag of 2. De meesten dachten dat ik de nieuwe baas was of een of andere consultant. Zo stond er op m�n verjaardag een mooie taart op m�n bureau klaar, had een der collega�s zelf staan maken. De mensen zijn bijzonder vriendelijk en erg ge�nteresseerd in waar je vandaan komt, wat je doet, je familie e.d.
Ik heb een klantentevredenheidsonderzoek opgezet, en ben daar de afgelopen weken rustig mee bezig (druk maken doet niemand zich hier). Heb in de tussentijd meer dan 20 bedrijven bezocht, en allemaal zijn ze erg verbaasd als ik binnen kom stuiven. Helemaal als ik er een kakofonie aan Maleisische woorden uitslinger.
Verder heb ik nog een tweedaagse cursus gehad; Safe working aboard container vessels & Safe working on container terminals. Het waren 2 leuke dagen in een hotel in Kota Kinabalu. Ik schrijf tevens een rapport over de veiligheid in de haven van Kota Kinabalu, het is treurig gesteld met de veiligheid.
In juni kreeg ik de mededeling te horen dat ik namens het bedrijf ingeschreven was voor een marathon en een aerobics-sessie in de stad. Dit is een jaarlijks terugkerend fenomeen en wordt alleen georganiseerd voor overheidsdienaren (Sabah Ports Authority valt onder de overheid, eind dit jaar is het hele spulletje geprivatiseerd). Zaterdagochtend 8 uur was het verzamelen op het centrale plein (is een hobbelig grasveld) van Kota Kinabalu, samen met een paar duizend anderen. Nou wil het toeval dat ik de dag tevoren helaas een verkeerd bereide maaltijd had verorberd in de stad en dat ging nu z�n parten spelen. Ik stond al op het veld temidden van al die anderen en ik voelde al een onheilspellende borrel opkomen. Ik heb me resoluut omgedraaid en richting dichtstbijzijnde wc begeven, in een nabijgelegen eetgelegenheid. Een haar op de wc-bril kan vies zijn, een plee die niet doorgetrokken kan worden en waar 20 voorgangers gescheten hebben is vies. Dit was er eentje van het laatste kaliber, ik was numero 21.
Ik heb de aerobics gelaten voor wat die was, ben helaas nog 2 keer teruggemoeten richting dezelfde wc (dat was mijn aerobics zeg maar). De marathon van 5 kilometer door Kota Kinabalu heb ik wel afgelegd, met een mooie oorkonde als dank bij de finish. Als verrassing stond de volgende dag een foto in de krant van de marathon, met mij in het midden van een meute hardlopers.
Zoals gezegd was ik uitgenodigd door de Rungus mensen om langs te komen in hun �longhouse�. Dat hoef je tegen mij geen twee keer te zeggen (dat deden ze dan ook niet). De afspraak was dat ik naar Kudat zou komen, dit is een plaatsje in het Noorden van Borneo, en ik zou daar opgehaald worden. De rit daarheen duurt 2,5 a 3 uur met de minibus. Het principe minibus werkt als volgt: de bus biedt plaats aan 12 mensen, en het busje vertrekt pas wanneer alle 12 plaatsen bezet zijn. Je baalt dus als je als eerste aankomt, want dan is het wachten geblazen. Je prijst jezelf gelukkig als je nummer 12 bent. Ik ben meestal nummertje 5 of 6, ik zit dan ruim een uur te wachten. Tijdens het wachten in het busje wordt geprobeerd van alles aan de man te brengen, van luxueuze nep- Rolexen, namaak zonnebrillen tot zakken fruit toe. Het is treurig te zien als er kleine kinderen van een jaar of 7, 8 met bakjes snoep voorbij komen om te verkopen. Zij zullen nooit een school van binnen zien. Het zijn kinderen van (illegale) immigranten uit de Filippijnen. De families hadden de keuze tussen een leven in een erg arm Filippijnen of een arm leven in Sabah. Wat ik alleen nooit begrijp is dat hoe armer mensen zijn hoe meer kinderen ze achter zich aan zeulen.
De rit naar Kudat voert door een mooi landschap, en het is ook weer even fijn de stad achter je te laten. Onderweg kom je door kleine dorpjes, en het busje moet regelmatig tussen buffalo�s op de weg door manoeuvreren. We scheuren met de minibus door wat bergachtig landschap, waarna het laatste stuk door palmoliebomenplantages voert. Zo goed als alle jungle is verdwenen in Borneo, om vervangen te worden door de lucratieve palmoliebusiness. In dit gedeelte van de rit is het oppassen geblazen, want hier ergens moet ik de minibus verlaten. De buschauffeur alias wegpiraat is redelijk verbaasd als ik mijn eindbestemming kenbaar maak: De longhouse van Kampung Tinangol. Het feit dat ik Maleisisch spreek is een extra verbazing.
Het komt er op neer dat ik ergens langs de weg, in the middle of nowhere, gedropped wordt. De nog steeds verbaasde chauffeur helpt me met de bagage uit de kofferklep halen en schudt me de hand, waarna ik alleen in de berm achterblijf�nagestaard door de rest van de tijdelijke bewoners van de minibus. Van de hoofdweg is het een minuut of 20 a 25 lopen naar de longhouse. Aangezien een zaklamp niet tot mijn standaard broekzakuitrusting behoort heb ik de afgelopen keer de weg gezocht met behulp van het lichtje van mijn mobiele telefoon. De eerste paar honderd meter is het donker en bebost, waarna ik in een mini dorpje aankom (6 huizen). Het welkomstcomit� stond de afgelopen keer netjes klaar: een meute honden. Onder luid geblaf werd mijn aankomst kenbaar gemaakt, de enkele hond die lag te slapen heb ik maar niet wakker gemaakt. Na het dorp slaan we linksaf, voor de laatste kilometer grindweg. Eerdaags had ik de mazzel dat hier een pick-up truck mij passeerde en netjes stopte. Ik kreeg een lift in de laadbak, alwaar een man of 8 zich al hadden genesteld. Andermaal was het gewoon lopen. De eerste keer richting longhouse verliep minder voorspoedig. Ik had afgesproken dat ik naar Kudat zou komen (+/- 40 km. van de longhouse vandaan) alwaar ik opgehaald zou worden. �s Avonds aangekomen in deze �stad� stond er niemand om mij af te halen. Communicatie in dit gedeelte van Borneo is wat moeilijk: tijdens de gehele busrit heb ik geen ontvangst met mijn telefoon, het mobiele telefoonnummer dat ik had van mijn contactpersoon in de longhouse had dus ook geen ontvangst, het nummer van de longhouse dat ik belde werd beantwoord door iemand die alleen Rungus sprak. Ik had geen idee waar in hemelsnaam die longhouse gevestigd was; het kon overal en nergens zijn. Longhouses worden altijd gebouwd ver van alles. Adressen heeft men hier niet in de dorpjes, om iemand te vinden moet je dus iemand kennen die weet waar diegene woont die je zoekt. Ik heb nog een uur rondgedoold waarna ik mijzelf een hotel had toegewezen in de stad. Ik had bij de receptie de rekening betaald en de sleutel tot mijn presidential suite in ontvangst genomen. Na het betreden van mijn kamer heb ik mij in een grote frivole cirkel weer netjes omgedraaid. Ik kon me niet voorstellen hier ook maar een halve minuut te kunnen slapen, erg smerig en hopeloos. Een door vocht aangevreten betonnen vloer, met een krakkemikkig bed, een minder fijne penetrante geur die de neusharen rechtop deden staan en een stuk meubilair dat het niet eens verdiend om in de fik gestoken te worden. Ik bedacht een snelle list en liep terug naar de receptie alwaar ik vertelde dat mijn vrienden net belde vanuit de kampung en graag wilden dat ik bij hen sliep (was het maar waar), de truc werkte en ik was 4 minuten gast geweest in �Hotel Sunrise� te Kudat.
Uiteindelijk ben ik ergens in een minder vies hotel neergestreken, waar zelfs een warme douche aanwezig was. Na een aantal maanden afwezigheid van die luxe was het weer even lekker een straaltje warm water over mijn goddelijke Adonis lichaam te laten stromen. �s Avonds laat werd ik opgebeld (Kudat heeft wel ontvangst) vanuit de longhouse, men had mij geprobeerd te bellen, maar zoals gezegd geen ontvangst. De volgende morgen zou ik opgehaald worden in mijn hotel. Welterusten�.en m�n kussen rook niet lekker! De volgende morgen werd ik opgehaald en was het richting longhouse.
Een �longhouse� is een principe dat enige uitleg verdiend. Het ziet er als volgt uit: het huis is ongeveer 200 meter lang en is op palen gebouwd. Het complex bevindt zich zo�n 1,5 a 2 meter boven de grond. Het hele huis is van hout en bamboe gemaakt. Binnen in de longhouse waar ik telkens heen ga wonen 25 gezinnen (keer ongeveer 5 mensen per gezin = ongeveer 125 mensen onder 1 dak). Het is zeg maar een �25-onder-1-dak� principe. Ik denk dat het principe weinig kans van slagen heeft in een straat als de Goudvink�.met z�n bekende burenruzies.
Men betreedt de longhouse via een houten trap. Aan de linkerkant zijn de huizen gevestigd (zien eruit als kamers). Voor de ingang van de huizen is de gemeenschappelijke ruimte, alwaar iedereen zit of een uiltje ligt te knappen. De rechterkant van de longhouse is de plek om een dutje te doen, de vloer is van bamboe gemaakt met tussenruimtes van ongeveer halve centimeters. Doordat de longhouse hoog is gebouwd ontstaat er een soort trekwind onder het huis door, deze komt door de desbetreffende vloer omhoog, waardoor er enigszins afkoeling ontstaat. Ik heb regelmatig op die wijze een serie uilen liggen knappen. Een longhouse is een erg ontspannen levenswijze, waar geen tijd bestaat (het valt me op dat ik zodra ik binnen ben, ik direct m�n nep-Rolex van mijn robuuste arm afhaal). De huizen zijn erg klein en men leeft met elkaar op een paar vierkante meter vloer. De deuren van de huizen staan altijd open en iedereen loopt in en uit, er is totaal geen enkele vorm van privacy in deze levenswijze. De afscheiding tussen de huizen is gemaakt van hardboard, je hoort dus alles van je buren verderop. Zo kon ik onlangs niet slapen omdat m�n buurman te hard lag te snurken. Laat men de overtollige lichaamsgassen te hard de bilspleet verlaten, dan kan dat, als je even aanzet, letterlijk 25 huizen verderop gehoord worden. Veel van de mensen slapen �s nachts op de eerder genoemde bamboevloer. Ik slaap binnenshuis op de eerste verdieping. Het bed bestaat uit een flinterdun matrasje / stuk rubber op de grond. Vorige keer werd ik abrupt uit m�n diepe slaap gewekt�.ik voelde iets aan m�n voet knagen in m�n slaap. Ik verdenk een rat of een muis ervan mij gewekt te hebben. De afgelopen keer was er weer een beest dat mij wakker maakte. Een afschuwelijk groot vliegend projectiel, dat een erg hard brommend geluid produceerde tijdens z�n vlucht. Het leek op een vliegende muis. Ik ben naar beneden gegaan, ik vond het een eng ding. Met behulp van een zaklamp hebben we nog een jacht ingezet, maar tevergeefs. Ik ben maar weer gaan slapen.
Na mijn eerste aankomst was ik redelijk verbaasd om een heuse pooltafel aan te treffen in de longhouse. Hier wordt 24 uur per dag gebruik van gemaakt. Regelmatig sta ik met de bewoners een pot te poolen.
De longhouse beschikt niet over leidingwater, maar daarentegen is er wel internetaansluiting�.het �douchen� doe ik in een ruimte die als wasruimte fungeert. Er staan een aantal emmers water op de grond en die gooi ik met een sierlijke bocht over m�n bodybuilders torso. De �badkamer� bevindt zicht naast de keuken en tijdens de wasbeurt heb je uitzicht op de woonkamer, en vice versa. Onlangs was ik onderweg om mezelf een wasbeurt te geven in het badkamertje, er schoof een mooie rat voorbij over het houten muurtje van de badkamer.
De WC bevindt zich buitenshuis en bestaat uit een uit hardboard opgetrokken hokje met een gat in de grond. Geen verlichting, dus de telefoon biedt weer uitkomst bij het vinden van het gat. Rechtop staan in het hokje lukt niet, want het is niet ontworpen om langwerpige mensen als ik te ontvangen.
De maaltijd nuttigen we gezamenlijk�op de grond in een kring met m�n gastgezin. Na circa 1 minuut heb ik last van slapende benen en voeten. Er worden een stel pannen in het midden op de grond gezet en je lepelt hetgeen je hebben wilt uit de pan, vaak schaft de pot iets van bamboe en altijd witte rijst. Mn gastgezin onthaalt mij vaak met hamburgers, een delicatesse voor hen.
Het avondvertier bestaat uit een lulpraatje her en der, of we kijken een ellendige Bollywood film. (Bollywood is de Indiase tegenhanger van Hollywood. Indiase films duren meestal een uur of 3, en gaan helemaal nergens over. Het is 3 zinnen praten, een half uur dansen en zingen, 3 zinnen praten en we gaan de dansvloer weer op. Als je 1 film hebt gezien, als je dat al lukt, dan heb je ze allemaal gezien.), en meestal is het poolen totdat je erbij neervalt. De zondag wordt meestal ingeruimd met voetballen (nog niet in actie hoeven komen), of naar Kudat gaan. Een kerkdienst past ook in het Zondag-programma. Kampung Tinangol bestaat uit 3 longhouses, die in een U-vorm om het voetbalveld zijn gebouwd, en een kerkje. Ik heb 1 keer een kerkdienst meegemaakt in Tinangol, en de preek was dit keer in de Rungus-taal. Het was een geren en gebl�r van kinderen en de predikant stak z�n verhaal af. Boven m�n hoofd was een vogel druk bezig een nest te bouwen.
Afgelopen keer ben ik m�n gastmaat gevolgd naar een dorp verderop, om daar een longhouse te bezoeken. Ik kende die kampung al uit boeken en reisgidsen en van horen zeggen. Kampung Bavangazoo is de naam, en is zo�n plek die opgetrokken is voor toeristen. Het is een traditioneel gebouwde longhouse waar een kamer gehuurd kan worden en waar dan een dansje opgevoerd wordt voor de ellendige toerist. De ellende begint al bij aankomst waar een welkomstbord in het Chinees, Engels en ,als ik t me goed herinner, Duits staat. Er moet 2 Ringgit entree betaald worden en er is een souvenir shop. Huppekee, de longhouse in! En daar was net de bekende dansdemonstratie voor 2 toeristen aan de gang. Het bleek een Hollands echtpaar te zijn. Wat ik al gelijk zag was dat de kledij die gedragen werd door de danseressen totaal niet compleet was. De traditionele kledij die normaal door hen gedragen dient te worden duurt uren voordat alles compleet is, het is een hels karwei, met een gefriemel van heb-ik-jou-daar om tientallen kralenkettingen om te krijgen. Het is een pracht kostuum! Hier werd de simpele toeristenversie gedragen, de toerist weet toch het verschil niet. Nadat het logge Hollandse echtpaar nog mee moest doen met de traditionele dansuitvoering, was al het mooie er helemaal af. Gelukkig was het daarna afgelopen, en ik werd uitgenodigd door de plaatselijke Rungus om een (alcoholisch) drankje te nuttigen. De mannen vonden het prachtig dat ik Maleisisch sprak en mijn kennis over Sabah en haar culturen. Tijd om de fles met de bekende rijstwijn erbij te halen! Leuke gasten en bij het weggaan was het allemaal de handen schudden. Later Rungus-jes!!!
Ik heb wel het geluk gehad om een andere keer naar een andere longhouse te gaan waar een dansuitvoering werd gegeven, door mijn kampung. Hier werd alles uitgevoerd zoals het hoort. De opvoering was voor een documentaire en voor een fotoboek.
Tot zover de longhouse, een aparte levenswijze�.maar ik ben bang dat zulke plekken snel zullen verdwijnen. Opgeslokt door toerisme, materiele ontwikkeling, globalisatie en urbanisatie en de verdomde Moslim-regering in Kuala Lumpur. De jeugd in de longhouses wordt blootgesteld aan televisie met al z�n bekende series uit Amerika. De bewoners van de longhouse denken dat de wereld buiten Sabah eruit ziet als Beverly Hills 90210. Urbanisatie doordat veel inwoners een baan gevonden in hebben in de �grote stad� Kota Kinabalu, zoals degene bij wie ik verblijf. Doordat hij meer geld verdiend in de stad, en daardoor allerlei luxueuze artikelen kan kopen, willen anderen uit de longhouse dat ook, en trekken naar de stad.
Een voorbeeld van hoe de moslim-regering andere culturen behandelt is de kwestie van de Orang Penan in Sarawak (de andere Maleisische staat op Borneo). De Penan is een nomadisch volk dat in en van de jungle leeft. Zij leven een paar weken op een bepaalde plek en trekken dan verder door de jungle. Het habitat van hen is reeds geminimaliseerd door intense houtkap. De Moslim-overheid heeft daarop de Penan betonnen huizen aangeboden buiten de jungle (is hetzelfde als ons gedwongen in de jungle te laten leven), met scholing voor de Penan-kinderen. Het vreemde toeval wil dat alle leraren Moslims zijn uit West-Maleisi�.totaal niet bekend met de plaatselijke omstandigheden. Dus de Penan-kindertjes groeien op met de Islam, in plaats van hun eigen cultuur. De generatie die nu opgroeit leert dus niks meer over leven in de jungle, en wordt gedwongen die verdomde islam te leren. Er zijn nog een paar honderd nomadische Penans over�..
Dit was die tot zover weer eventjes. We gaan de boel bij mekaar rapen. Ik krijg vandaag een auto ter leen van een collega, ik ben dus wat meer mobiel voor de resterende weken.
We zeggen, laterrrrrrrrr!!!!
Bakkie.
Moggguh,
Hierbij een foto van m�n scheurbak. De auto is ouder dan ik ben, maar dat mag de pret niet deren. Hij trekt als een wezenloos. Heb gisteren m�n eerste bekeuring ontvangen wegens wild parkeren. De bekeuring heeft een flexibel bedrag tot gevolg: wild parkeren kost tussen de 30 en 100 Maleisische ringgit. Je gaat met je nog niet ingevulde bekeuring naar het bureau alwaar iemand een bedrag invult. Afhankelijk van zijn of haar humeur wordt het uiteindelijk te betalen bedrag met een natte vinger bepaalt. Ik kreeg 30 ringgit aan m�n broek. Ik was samen met mijn maat en die kent iemand op een andere afdeling van het kantoor. Nadat mijn bekeuring was ingevuld zijn we naar zijn kantoortje gegaan en de bekeuring overhandigd. Daarop belde deze persoon de persoon op die eerder de 30 ringgit had geschreven en vroeg of die er geen 20 ringgit van kon maken. Daarop weer terug naar het eerste kantoor en de beste man maakte er 20 ringgit van. Omgerekend is dat 4,5 Euro. Ben je bij ons kwijt voor een uur parkeren.
Vandaag op kantoor zei iemand dat ik voortaan met m�n bekeuringen naar hem toe moet komen, hij heeft een goede bekende werken op dat bureau. Deze persoon verscheurt normaliter de bekeuringen. Erg flexibel zijn ze hier, als je maar iemand kent.
het rijden gaat prima hier. Niemand houdt zich aan de regels en rijdt maar zoals het hem het beste uitkomt. Links inhalen is geen probleem. (we rijden hier links Piet, dus links inhalen is "verboden"). Op een gemiddelde rit kom ik tegen: kuddes wilde honden (ik heb onlangs een dooie hond met 100 km/u aangereden), koeien, paarden, auto's zonder licht, brommers die zowel links als rechts inhalen, meestal zonder licht, spookrijdende fietsers, ook zonder licht, spooklopende wandelaars, afschuwelijke kuilen en gaten in het hopeloos aangetaste wegdek, onaangekondigde wegopbrekingen, niet zichtbare wegdrempels, motors die op een tweebaansweg de middenbelijning gebruiken als baan, op een kruispunt met verkeerslichten zijn de lichten zo afgesteld dat als het ene licht op rood dreigt te springen het licht aan de andere kant op groen springt, het gaat dus rakelings achter mekaar langs. Rijdt hier dus NOOIT door rood! Het leuke is dat iedereen hier weet wanneer het licht op groen gaat springen, voordat dat daadwerkelijk gebeurt rijdt iedereen al halverwege het kruispunt op, men neme zeg maar een soort-en-met van aanloopje. Het rijden zonder al te veel regels bevalt me wel, ben alleen bang dat ik me in Nederland in moet schrijven voor een heropvoedingscursus van de ANWB.
Auto's zijn hier ook allemaal uitgerust met ontiegelijk veel accessoires. Ontzettend veel auto's zijn uitgerust met spoilers, verlaagd, sportvelgen, blauwe interieurverlichting! (zou bij ons een goede oplossing tegen spuiten zijn), verlichtingen aan de buitenkant van de auto's, brompotuitlaten. BMW's zijn een zeldzaamheid hier.
Piet, kan je ff achterhalen wat de naam van deze flamboyante Ford is? Het zou de opvolger van de T-Ford kunnen zijn. Hij had gisteren last van kokende remschijven na een heldhaftige rit in de bergen, daarnaast ging het rooie lichtje van de reservebenzine aan, nadat ik de top van de berg bereikt had...nadat ik de eerstvolgende pomp had bereikt bleek deze buiten werking te zijn, omdat er geen elektriciteit was. Van de week lag hier in de stad de elektriciteit op z�n gat, was best lachen omdat alle verkeerslichten het ook niet deden. Gebeurt wel vaker.
Tot zover de auto-avonturen vanuit Kota Kinabalu.
Laterrrr,
Meneer Bakkie
p.s. vergeet de emmers van de wasstraat niet te vullen. Gooi er desnoods nog een scheutje shampoo in, vinden de klanten fijn.
