NAAR PIJPROKEN ALGEMEEN
NAAR MIJN PIJPEN KABINET
Tabak bestaat doorgaans uit een mengsel van verschillende tabakssoorten, eventueel aangevuld met stoffen die de vochtigheid regelen, de brandbaarheid verhogen of er een andere smaak aan moeten geven. Om een beetje gericht tabak te kunnen kiezen in het overdonderende aanbod van blikjes en pakjes in de handel is een zekere basiskennis van tabak noodzakelijk. Allereerst het meest vervelende deel: een opsomming van de meest voorkomende tabakssoorten.
Virginia
Zoet en scherp, meestal een flink deel van de basistabak voor zowel gesausde als ongesausde tabak.
Burley (ook wel: White Burley)
Betrekkelijk weinig eigen smaak, wordt vooral aan mengsels toegevoegd als volume, omdat het smaken van andere tabak gemakkelijk overneemt.
Maryland
Heel lichte rokerige smaak, wordt gebruikt om andere smaken beter te laten samengaan en om de brandbaarheid van een mengsel te verhogen. In pure vorm komt het voor als baaitabak, bijvoorbeeld 'Vier Heren Baai'.
Kentucky Burley
Anders afgewerk dan White Burley, daardoor een wat rokerige smaak. Wordt in kleine hoeveelheden in een mengsel gebruikt als kruid-tabak.
Latakia
Sterke rokerige smaak en geur, de smaak doet vaag aan wierook denken. Wordt in kleine hoeveelheden gebruikt als kruid-tabak, meestal in ongesausde mengsels.
Perique
Zoet, zacht en wat wee�g van smaak, wordt in zeer kleine hoeveelheden gebruikt als kruid-tabak, meestal in ongesausde mengsels.
Orientaalse tabakken
Diverse kruid-tabakken zoals Samsun, met smaken die ook in sigaretten gebruikt worden en aanvulling op een bepaalde smaak moeten geven.
Andere kruidtabaken die in kleine hoeveelheden voorkomen in mengsels zijn bijvoorbeeld Java en Braziliaanse tabak.
Cavendish is geen zelfstandige tabakssoort maar een tabak die op een bepaalde manier is behandeld; door bevochten, persen en bewaren worden hierbij andere smaakstoffen met de tabak verweven. Dit is in principe dus elke gesausde tabak.
OVER PIJPTABAK IN DE HANDEL
Er zijn in grote lijnen twee soorten pijptabak te koop: gesausde tabak en ongesausde tabak.
De gesausde tabakken zijn momenteel veruit het meest vertegenwoordigd in de handel, en onder kreten als 'tofeetabak' en 'vannilletabak' zijn ze ook bekend aan mensen die geen pijp roken. Gesausde tabakken bestaan uit een tabaksmengsel waar smaakstoffen aan toe zijn gevoegd die in principe niet zoveel met tabakssmaak te maken hebben. Voorbeelden van gesausde tabakken zijn Neptune en Good Memory. Over het algemeen zijn deze tabakken sterk van smaak en geur, en soms zijn de smaakmakers echt herkenbaar in een zoete geur van honing of vanille. Omdat er met smaakstoffen, vochtregulerende en brandbaarheid verhogende stoffen wordt gewerkt zijn ze over het algemeen gemakkelijk te roken; niet te scherp op de tong, goed brandend en dergelijke. Het grootste nadeel is wel dat alle gesausde tabakken een beetje de neiging hebben nat te roken; heel vaak lukt het niet om een pijp met gesausde tabak helemaal leeg te roken. Onderin blijft dan een prop natte tabak over die niet meer wil branden. Het probleem is niet alleen van deze tijd, en komt in mindere mate ook voor bij ongesausde tabakken. Aardig verhaaltje: Sherlock Holmes verzamelde de in de loop van de dag alle achtergebleven propjes tabak en droogde die zorgvuldig op de schoorsteenmantel om de volgende dag als eerste pijp te roken. Wie ooit 'Early Morning Pipe' tabak van Dunhill heeft gerookt en zich verbaasde over de sterke smaak van deze 'ochtend-tabak' weet nu waarom die zo sterk moet smaken...
De tweede groep, de ongesausde tabakken, omvat pure tabak of mengsels van verschillende tabakken zonder andere toevoegingen. Voorbeelden hiervan zijn de baaitabakken zoals Koopvaert en Herenbaai, en de mengsels van engelse aard, waar behalve de basistabak ook vaak kruidtabak met een sterk eigen smaak aan toe is gevoegd. Voorbeelden hiervan zijn Caledonian melange 466 en Old Dublin, die allebei Latakia als kruidtabak hebben. Over het algemeen hebben deze tabakken vooral een rokerige smaak, soms zijn ze pittig als peper of scherp-zoet, of ze doen vaag aan wijn of Madeira denken. Bij de ongesausde tabakken kunnen soorten zitten die nogal scherp op de tong bijten, of die wat moeizamer branden. Het lijkt er dan ook op dat deze tabakken bij beginnende pijprokers vaak wat minder in de smaak vallen, ze straffen onzorgvuldig roken -of een niet goed ingerookte pijp- harder af.
In nederland hebben ongesausde tabakken een eigen variant opgeleverd die bekend staan als baai- tabak: fijne snede en betrekkelijk weinig smaak zijn de meest opvallende kenmerken. Door de fijne snede branden de tabakken wel goed, soms zelfs te goed (heet en scherp dus). Rustig roken maakt dat een pijp beter smaakt, en nergens gaat dat sterker op dan voor baaitabak. Doordat baaitabak een subtiele smaak heeft is het eigenlijk ook wel zinvol om een paar pijpen speciaal hiervoor te reserveren, omdat anders de nasmaak van een zware gesausde tabak blijft overheersen.
Op pakjes en blikken is soms voldoende informatie aangegeven om duidelijk te maken over welke soort het gaat. Dit hangt vooral af van de soorten tabak die gebruikt zijn. Termen als 'Cavendish' of verwijzingen naar een bepaalde fruitsmaak geven aan dat het over een gesausde tabak gaat. Daarintegen komen tabakssoorten als 'Latakia' of 'Perique' vrijwel alleen in de ongesausde tabak voor. En natuurlijk zijn er tabakken die in beide mengsels gebruikt worden als basis, zoals Virginia.
De onderstaande tabakken vormen een soort van dwarsdoorsnede van wat ik zoal rook. Het zijn vast niet de beste tabakken in de wereld, en niet de duurste of de goedkoopste tabakken. Maar om de een of andere reden kom ik, na alle experimenten en alle andere tabak die ik koop, telkens weer terug op de onderstaande tabakken. Doorgaans heb ik thuis drie of vier verpakkingen tegelijk open; een baai, een gesausde tabak en een of twee ongesausde tabakken.
(Technisch gezien klopt de onderstaande omschrijving trouwens niet; minstens een paar van de tabakken die ik ongesausd noem, bevatten wel degelijk cavandish, en zijn dus eigenlijk gesausd, maar hun karakter is ongesausd. En technisch gezien is baai geen afzonderlijke soort maar gewoon ongesausde tabak. Maar het gaat hier over MIJN smaak en MIJN indeling, en jullie kunnen allemaal naar de hel lopen!!!)
Pouche van 50 gram Fl.7,45 in 1998
Informatie op verpakking: 'Zachte Burley, goudgele Virginia en licht kruidige Javatabakken'
Uiterlijk: Tamelijk fijne krultabak, mengsel van net iets meer midden-bruine tabak met net iets minder geelbruine tabak.
Roken: Redelijk droge tabak die erg goed brandt. Iets meer smaak dan de meeste baai, wat frisser van smaak dan bijvoorbeeld Vier Heren Baai. Niet scherp op de tong, brandt snel weg.
Pouche 50 gram Fl.8,10 in 1998
Informatie op verpakking: niets�
Uiterlijk: Wat korrelige, kort gesneden tabak, half half lichtbruin met donkerbruin, en een heel klein beetje zwart.
Roken: Nogal sterke geur, brand goed en helemaal leeg. Rookt goed droog. De tabak heeft een erg sterke, wat zoetige smaak die ook na het roken nog wel even in de mond blijft hangen.
Bijzonderheden: Dit is niet de lekkerste tabak die ik ken, maar wel de tabak die ik het langst geregel weer rook en zelfs vrijwel altijd op voorraad heb. Het is ook de tabak die het gemakkelijkst rookt (droog, niet op de tong bijten, pijp helemaal leeg tot op de witte as).
Pouche van 50 gram Fl.7,90 in 1998
Informatie op verpakking: 'Zachte Marylandtabak'
Uiterlijk: Forse krultabak, iets grover van snede dan de meeste baaitabak. Mengsel van geelbruine tabak met een beetje roodbuine tabak.
Roken: Brandt goed en redelijk koel. In het begin even scherp op de tong, wordt onder het roken steeds zachter op de tong en steeds voller van smaak. Rookt iets natter dan de meeste baai. Heeft iets meer smaak en is wat zoeter dan de meeste baai.
Pouche 50 gram Fl.7,60 in 1998
Informatie op verpakking: Virginia and light Burley, an extreme mild Cavandish blend�
Uiterlijk: Vrijwel homogeen roodbruin met wat kleine variaties lichtere en donkerdere tabak.
Roken: Kan stevig gestopt worden, heeft even wat tijd nodig met aansteken. Wat zoetige geur, zacht van smaak, klein tikje scherp op tong en in neus.
blik 50 gram Fl.11,95 in 1998
Informatie op verpakking: er staat een ananas op het blikje�
Uiterlijk: Plakjes geperste tabak -flake dus-, redelijk droog in het blik. Middelbruine en wat donkerder bruine tabak, met wat geelbruine puntjes.
Roken: Moet stevig gestopt worden, maar kan ook na aansteken wat natter worden en dan ineens te stevig gestopt blijken te zijn. Opvallende smaak die ik niet echt kan thuisbrengen (ananas?). Een pijp waaruit een paar keer Erinmore is gerookt smaakt nog een tijdje naar deze tabak. Wat scherper op de tong, maar ook een pittige tabak voor later op de dag.
blik 50 gram Fl.14,95 in 1998
Informatie op verpakking: Mahoganny (?!?), Burley, Kentucky
Uiterlijk: plakjes geperste tabak -flake dus-, na uitwrijven en losplukken nog steeds vrij grof van samenstelling. Donkerbruin van kleur, met wat lichtbruine en wat zwarte tabak, en een heel klein beetje gele tabak.
Roken: Brandt langzaam en een beetje moeilijk in het begin. Moet stevig aangedrukt worden bij het stoppen, hoeft onder het roken niet zo vaak aangedrukt te worden. In het begin even wat scherp op tong en in neus, maar dat is al snel weg. Geen overdreven sterke smaak, wel een volle, zware smaak. Dit is serieus lange-afstand-tabak; een pijp duurt bijna anderhalve keer zo lang als met de meeste tabak.
Deze tabak herbergt ook een stevige stoot nicotine
blik 50 gram Fl.13,85 in 1999
Informatie op verpakking: Latakia, Virginia en Orientaalse tabak.
Uiterlijk: Nogal brede snede. Bruin, met een aandeel zwarte-bruine tabak (dat is de Latakia) en wat geelbruin.
Roken: Bij het openen van het blik valt een wat zurige lucht op. Moet stevig aangestopt worden en met zorg worden aangestoken. Goed aandrukken blijft, ook tijdens het roken, nodig. Pittige fris zure smaak, rokerig, doet me wat denken aan wierook. Moeilijk helemaal leeg te roken, meestal blijven er wat harde pitjes over.
Bijzonderheden: Naar mijn idee komt het de smaak ten goede als de tabak na aankoop snel uit het blik wordt gehaald, wordt losgemaakt en wordt opgeslagen in een ruimere tabakspot.
Blikje 50 gram Fl.14,95 in 1999
Informatie op verpakking: Cyprus Latakia met Virginia en greek-oriental Basma
Uiterlijk: Duidelijk drie kleuren herkenbaar; zwart en donkerbruin, met een wat kleiner deel geelbruine tabak.
Roken: Typische Latakiatabak, vol van smaak, wat zurig en wat wierook-achtig, brand goed op het laatste beetje na.
Bijzonderheden: Dit is echt MIJN snoepje van de dag.
NAAR PIJPROKEN ALGEMEEN
NAAR MIJN PIJPEN KABINET
