NAAR MIJN PIJPEN
NAAR MIJN TABAK
Het vrijgezelle leven heeft vele voordelen en ��n nadeel. Ik zal hier verder niet ingaan op de voordelen, alle getrouwde mannen die hier aanlanden hebben het al zwaar genoeg zonder dat ik dat nog eens extra inpeper. Het nadeel van vrijgezellendom is dat aan het eind van een zware werkdag thuis niemand op je zit te wachten. Geen liefhebbende echtgenote die met met sloffen, huisjasje en een warme maaltijd klaar staat als Janneman thuis komt (op de een of andere manier krijg ik wel eens de indruk dat dat bij al die getrouwde mannen ook nogal eens wil tegen vallen). Als ik bij thuiskomst een warm onthaal wil krijgen, dan zal ik dat toch echt zelf moeten klaarzetten voordat ik vertrek.
Dus zet ik 's morgens mijn welkom voor de avond klaar...
Deze pagina gaat over de genoegens van het pijproken in het algemeen. Op volgende pagina's kunt U mijn pijpen zien, en iets lezen over mijn favoriete tabakken.
Pijp roken is meer dan wat gedroogde bladeren in een uitgeboord stuk hout proppen en daar de brand in jagen. Ieder die wel eens een doosje lucifers heeft gebruikt in zijn pogingen om ��n enkele pijp leeg te roken zal dat grif beamen en de blaren op zijn tong als bewijs aanvoeren voor deze stelling. Pijp roken vergt kennis, vaardigheid en ervaring. En meer; pijp roken vraagt om een bepaalde geestelijke gesteldheid, om een zekere rust en zorgvuldigheid. Zen en de kunst van het pijp roken? Dat is misschien wat sterk gesteld, maar een flitsende en gejaagde yup zal toch moeite hebben met het genieten van een pijp.
Om een pijp niet steeds weer te laten uitgaan is voortdurende aandacht nodig. En om geen gaten in de tong te branden is rust nodig. Het stoppen en opsteken van een pijp vergt alle concentratie, en ook daarna kan men niet op automatische piloot overschakelen. Een pijp eist oplettendheid en fijngevoelig ingrijpen van de roker. Het is deze voortdurende aandacht die van pijproken zo een aangename en ontspannende bezigheid maakt. Of ik nu de grote problemen van deze samenleving bepieker, of probeer uit te kienen hoe ik 40 studenten in een lokaal voor 30 personen kwijt kan, als ik een pijp opsteek ben ik even helemaal los van het probleem. En ook daarna blijft de pijp een deel van mijn gedachten beheersen, waardoor mijn onderbewustzijn ongehinderd brilliante vonsten kan lanceren. Roken, en in het bijzonder pijproken is meer dan enkel toegeven aan een verslaving of aan de aandrang om ergens op te zuigen...
Een pijproker koestert zijn pijpen. Dat is begrijpelijk; een pijp is wel wat duurder dan een sigaret of een sigaar, en een pijp wordt ook niet weggegooid na ��n keer roken. Maar de liefde van de pijproker voor zijn parafernalia gaat verder, veel verder dan dat. Terwijl vrouw en bloedjes van kinderen machteloos toekijken en het huis op instorten staat, poetst de pijproker zijn pijpen. En hij wordt beschuldigd van een of andere vorm van fetishisme. Ze zien uitpuilende pijpenrekken en een pijproker die stad en land afzoekt naar een nieuwe pijp, en zij vermoeden ongeremde verzamelwoede. Maar voor de pijproker zijn zijn pijpen een deel van zijn leven, bijna een deel van zijn lichaam. Ooit eens raakte ik een pijp kwijt. Geen bijzondere pijp, geen dure pijp, gewoon een nogal goedkope pijp, en ik kon hem niet meer vinden. Vijf jaar later was ik nog steeds niet over het verlies heen; met 60 pijpen in mijn appartement waren er nog steeds momenten waarop ik eigenlijk die speciale pijp wilde roken. Mijn hand herinnerde zich hoe de pijp voelde, en na al die jaren kon ik me de pijp nog zo nauwkeurig herinneren dat ik hem zo kon uittekenen. Dat heb ik zelfs daadwerkelijk gedaan, en ik heb die tekening naar de fabrikant opgestuurd. De tekening was nauwkeurig genoeg; ze herkende het model uit de vele honderden pijpmodellen die ze in productie hadden, en lieten mij weten dat de pijp nog steeds in productie was...Ik heb hem besteld, en na vele jaren voelde de nieuwe pijp aan als de handdruk van een lang verloren vriend. Ik heb een week lopen grijnzen.
Er zijn verschillende redenen voor deze drang naar pijpen. Natuurlijk is er de simpele drang naar verzamelen. Als deze pijp van die bepaalde fabrikant zo goed bevalt, zijn al zijn andere pijpen dan ook zo aangenaam? En dan heb ik er twee, maar mijn tafelrekje biedt eigenlijk plaats aan een setje van drie bij elkaar passende pijpen...
En wie wil niet een model zoals ook opa vroeger rookte?
En als je van Sherlock Holmes houdt dan moet er toch zeker ook zo'n 'Sherlock Holmes Pijp' in de verzameling zitten niet? (Ja ja, ik weet het, als U even doorleest in mijn pijpenrek dan zult U het hele verhaal over dit misverstand ontdekken).
Helaas, zo simpel is dit leven nooit...
Natuurlijk rook je een lichte, subtiele baaitabak niet uit dezelfde pijp als de zware Latakia; je zou niet eens proven hoe die baai smaakt. Daar moet dus op z'n minst een afzonderlijke pijp voor komen. Of meer dan een, als je meerdere pijpen met baai wilt roken.
En niemand maakt me wijs dat die zoete Deense mixture ongestraft uit een pijp gerookt kan worden waar gisteren Perique in zat. Je drinkt toch ook geen bier uit een borrelglas, nietwaar?
En kan iemand leven zonder zo'n beschaafde prince met zijn kleine kop, om als eerste te roken op een rustige zondag, na de gebakken eitejs, bij de koffie en nog voordat we in de dubbeldikke zaterdagkrant duiken?
Begrijpt U het nu? Er is een systeem in deze waanzin...
Dit is niet meer dan een korte handreiking aan diegene die nu thuis achter de computer zit met het vaste voornemen om ook deelgenoot van dit gezelschap te worden. Pijproken is niet eenvoudig, het moet geleerd worden, het is zelfs een kunst. En ik ben natuurlijk niet in staat om U die kunst hier in een paar woorden duidelijk te maken. Maar lat ik toch een paar eenvoudige zaken op een rijtje zetten, en aarzelt U vooral niet om mij met vragen te mailen...
Inroken.
Een nieuwe pijp van hout moet altijd ingerookt worden. Bij het inroken wordt geen water, geen honing en geen rituele rondedans gebruikt. Stop de pijp gewoon voor 1/3e en rook hem volgens alle regels der kunst leeg. Doe dit minimaal drie keer, maximaal 1 keer per dag. Daarna kan de pijp elke dag wat verder gevuld worden. Begin pas met sterk smakende tabak en/of buiten roken als de pijp ergens tussen de 10 en 20 keer is gerookt. Inroken is nodig om de pijp op lange termijn heel te houden, de koollaag aan de binnenkant van de kop beschermt het hout tegen verbranden. Naast deze bescherming wil inroken ook nog wel eens de smaak van een pijp verbeteren: de koollaag absorbeert vocht zodat een pijp droger rookt, en meestal moeten er bij nieuwe pijpen ook wel wat bijsmaakjes weggerookt worden. Inroken duurt in principe zo lang als nodig is om een mooie gelijkmatige koollaag binnen in de kop te kweken, en dat kan dus maanden duren. Maar het zijn de eerste 10 tot 20 keer die echt van belang zijn om een goed begin te maken. Gebruik liefst een 'droge', weinig of niet gesausde tabak voor het inroken, met weinig eigen smaak. Hierbij blijft de temperatuur in de kop het laagst (dit heeft niets te maken met hoe heet een tabak op de tong aanvoelt!!!). Baaitabak is in feite ideaal, maar is bij een onjuiste rooktechniek snel erg heet op de tong. Voordeel daarvan is wel weer dat snel duidelijk wordt hoe een pijp zich ontwikkeld; binnen twee weken wordt de pijp merkbaar minder scherp en droger om te roken.
pijpen roken
Rook een pijp liever niet vaker dan 1 keer er dag, bij elke keer roken lijkt de pijp scherper van smaak te worden en meer op de tong te branden. Pijpen moet afkoelen, maar ze moeten ook drogen, en dat laatste duurt langer. Hieruit valt af te leiden dat het in elk geval zinvol is om zoveel pijpen te hebben als er per dag gerookt worden. Meer mag ook (zie het verhaal hierboven).
basistechniek
1 pijp controleren: is de kop leeg en schoon, trekt de pijp goed. Haal een pijprager door de pijp, liefst zonder de pijp uit elkaar te halen (voorzichtig wriemelen wil nog wel eens lukken, en dan lukt het nog het beste bij redelijk rechte pijpen).
2 stoppen: tabak goed losmaken en heel licht in de kop stoppen totdat de pijp vol is. Voorzichtig wat aandrukken zodat de pijp tot ongeveer tweederde gevuld is, en weer voorzichtig tabak bijvullen totdat de pijp weer vol is. Even aandrukken en proef-trekken; de pijp is goed gestopt als er net een merkbare weerstand is (zonder dat er echt hard getrokken moet worden). Telkens weer vullen en voorzichtig aandrukken totdat dit bereikt is. Een te los gestopte pijp rook nat, scherp en gaat vaak uit. Een te vast gestopte pijp trekt te zwaar en gaat ook uit.
3 aansteken: met lucifer of gasaansteker de pijp aansteken en voorzichtig trekken totdat het hele oppervlak gloeit. Dit kost minstens 1 lange lucifer en soms zelfs twee of drie lucifers. Het hele oppervlak moet echt goed gloeien zodat de tabak opkrult en zich wat losmaakt. Dan blijven trekken en met de stopper de tabak weer aandrukken totdat de pijp iets zwaarder trekt dan bij het stoppen. Meestal moet er daarna opnieuw aangestoken worden. Neem weer de tijd om het vuur goed in de tabak te trekken; hou de vlam aan de voorkant van de pijp, de rest komt vanzelf.
4 roken: rustig en gelijkmatig blijven trekken en aandrukken. Tijdens het roken blijft regelmatig aandrukken nodig; als de tabak te los komt gaat de pijp nat en heet roken, als de tabak te vast wordt aangedrukt wordt het zwaar trekken, en in beide gevallen gaat de pijp sneller uit. Trek steeds als er wordt aangedrukt om te vast aandrukken te voorkomen. Mocht te pijp toch te vast gestopt raken, probeer dan met een pijpenrager via het mondstuk tot in de ketel door te stoten. Als dit niet lukt moet met de wroeter de hele tabak in de kop losgemaakt worden. In dat laatste geval is het vaak beter om de pijp leeg te maken en weg te leggen, herstoppen lukt maar zelden echt goed omdat de tabak ondertussen veel natter is geworden (bij verbranding komt water vrij). Op de tong bijten komt vooral door tabakssappen en teer die in het mondstuk condenseren en dan bij het trekken in de mond komen. Onder het roken kan -ZONDER DE PIJP UIT ELKAAR TE HALEN- even een pijpenrager in het mondstuk gestoken worden om dit op te soppen. Rustig roken en de steel omhoog houden helpen, even als heel licht in het mondstuk blazen (maar dan wel heel licht alsvanwege anders een vulkaan aan de andere kant van de pijp).
belangrijke waarschuwingen:
- haal een pijp NOOIT uit elkaar tijdens of direct na het roken, een pijp moet volledig afgekoeld zijn voordat hij uit elkaar wordt gehaald, anders gaat op den duur het mondstuk loszitten.
- laat een leeggerookt pijp geen dag liggen met as en tabaksresten in de kop, de pijp gaat op den duur bitter smaken.
- Steek lucifers liever niet in de kop omlaag, hou ze erboven en zuig de vlam omlaag. Er komt bij de verbranding van lucifers wat parafine vrij en dat kan langzaam de smaak van een pijp bederven.
NAAR MIJN PIJPEN
NAAR MIJN TABAK
