Maar het is niet zo dat de wiskunde de reden is dat we God niet begrijpen. Wiskunde is een dood ding zoals een hamer. En een hamer is een geweldig instrument als je ergens een spijker in wil slaan. Met wiskunde kun je fantastisch spijkers van de werkelijkheid op hun kop slaan. Met wiskunde maken we het heelal overzichtelijk en dat is geweldig! Einsteins E=mc2, dat is toch subliem? Wiskunde is dus prima. Alleen lost het niet alle problemen op. Het biedt bijvoorbeeld geen troost. En dat is met logica net zo. Als je
hond na veertien jaar is doodgegaan troost de logica niet dat honden van veertien het nou eenmaal gehad hebben. Logica is onmisbaar, maar alleen
voor een bepaald gebied van het leven. Niet voor alles. Ik denk dat je in het algemeen kunt zeggen dat hoe dichter je bij de kern van het bestaan komt hoe minder belangrijk logica wordt. Iemand die verliefd wordt kan zich heel onlogisch gaan gedragen. Vooral voor zijn omgeving. En dat is nog maar verliefdheid. Zo diep gaat dat niet eens al kun je er nachten van
wakker liggen en er je eetlust door laten bederven.
Maar ook in de werkelijkheid om ons heen gebeuren dingen die niet logisch verklaarbaar zijn. Chirurgen krijgen wel eens te maken met genezingen waarvoor zij geen uitleg bij de hand hebben. Daarop plakken zij dan naar ik begrijp het etiket: medisch wonder. Wonderen zijn onlogisch. Daarom worden ze nou net wonderen genoemd. En het doet je geen kwaad om het heleleven elke dag als een wonder te beschouwen. Want je kunt daarbij de logica gewoon in tact laten. Maar dan wel op zijn eigen gebied. Dat gebied is vooral de wetenschap denk ik. Zeker de wiskunde. En de natuurwetenschappen. Die werken trouwens met wiskunde zoals je zag aan de formule van het heelal. Maar dan nog is de logica beperkt. Toen men Einstein eens vroeg of alles logisch te verklaren valt zei hij ja, maar wat heb je eraan om een symfonie van Beethoven in frequenties te ontleden? Dat stuk is bedoeld om van te genieten. Dat had hij natuurlijk wel door, die Einstein.
Maar nou de natuur zelf. Ik ga me steeds meer afvragen hoeveel vat de logica er nog op heeft bij de huidige stand van wetenschap. Neem nou licht. Niemand kan licht afdoende en logisch verklaren. Want licht gedraagt zich soms als deeltjes die we fotonen noemen en soms als golf. Deeltjes hebben massa, ze wegen iets. Een golf heeft geen massa (een massa van 0 officieel), weegt niets. Hoe kan licht tegelijkertijd een massa en geen massa hebben? Dat Is onlogisch. Maar boeiend is het wel. Deeltjes zijn materie. Een golf isenergie. We weten dat materie kan worden omgezet in energie een blok hout dat verbrandt, wordt omgezet in warmte (en licht). Maar hoe kan iets tegelijktertijd materie en energie zijn? Is er een overgangsgebied misschien? En als die vraag zich al voordoet bij licht, hoe zit het dan met leven? Zweet is materie, angst is geest. Dus angstzweet....? Een maagzweer(materie) komt door stress (geest). Wij hebben daar het woord psychosomatisch voor bedacht. De psyche (ziel) werkt in op je soma, je lichaam (materie). Doorgedacht naar de kern van het bestaan: hoe verhouden zich stof en geest, lichaam en ziel? Is er eigenlijk wel een
Principieel verschil tussen beide? En als dat zo is kun je ze dan eigenlijk zomaar scheiden, ook theoretisch?
OK, dat gaat over het leven, maar ik begon met de zogenaamde dode natuur.
Hoe logisch is die? Jij bent van een generatie die al gewend is aan het
Feit dat er zwarte gaten bestaan. Je weet misschien dat een zwart gat
Ontstaat wanneer een ster die minimaal 10x zo groot is als onze zon aan het eind van zijn bestaan in elkaar klapt. Niks bijzonders, dat gebeurt met alle sterren. Alleen, bij zo�n grote gaat dat imploderen door tot het hele zaakje is gereduceerd tot een punt van oneindige dichtheid. Daar is zelfs een naam voor namelijk singulariteit. Er blijft dus niets van over. Maar het is Nog gekker, want in dat punt houdt alles wat wij kennen op te bestaan, er Is geen tijd meer, geen ruimte, geen materie. De ster zegt: het is genoeg geweest, ik stap eruit. En hij plaatst zich door zijn laatste felle actie buiten het heelal met al zijn natuurwetten. Niets geldt meer in een zwart gat. Ook de logica niet. Buiten het heelal? Jawel, maar niet zonder invloed. Er is zwaartekracht. En die is er in zo�n onvoorstelbare en onmetelijke hoeveelheid, dat alles wat maar in de buurt komt erdoor wordt
opgeslorpt. Letterlijk alles. Het is bekend dat ongeveer de helft van alle sterren in zijn eentje door het heelal suist, en de andere helft in paren. Die paren die ze dubbelsterren noemen, maken een dansje om elkaar heen, door de wederzijdse aantrekkingskracht. Maar er zijn al heel wat sterren
waargenomen die vrijgezel lijken te zijn maar toch om iets heen draaien. Na
bestudering bleek dat dan zo�n zwart gat te zijn dat zijn partner volkomen
leegzuigt. Om je een indruk van deze zwaartekracht te geven als een kleinere ster (onze zon bijv.) ineenklapt tot wat men noemt een neutronenster, een bol van enkele tientallen kilometers doorsnede, dan weegt een pennedopje van die ster al honderdmiljoen ton. Ik vraag je niet je daar iets bij voor te stellen. Nog een indruk: om aan de zwaartekracht van de aarde te ontsnappen heb je een snelheid nodig van elf kilometer per seconde. Zo hard gaat een raket, een kleine 40.000 km/u. Dat moet, anders kom je nooit weg. Zou de aarde ineenschrompelen tot een knikker van 3 centimeter, dan neemt de zwaartekracht zo toe dat je de lichtsnelheid nodig hebt om er vanaf te komen, dat wil zeggen ongeveer 300.000 kilometer per seconde. Een fractie kleiner dus er er komt zelfs geen licht meer vanaf. Daarom kun je een zwart gat niet zien en heet het dus een zwart gat. Zelfs het licht is te traag geworden om eraan te kunnen ontsnappen.
