2001-04-15 Balkoia
Martxelo Otamendi

Cardenalen Aste Santua

Aste Santuan ere ez dute atsedenik hartzen Espainian euskal arazoarekin lan egiten dutenek. Espainiako fiskal nagusiarekin, Jesus Cardenalekin, elkarrizketa argitaratu zuten ostiralean egunkari batean, eta harribitxi asko aurki zitezkeen arren, ENAz, Euskal Nortasun Agiriaz, zioena nabarmendu zuten egunkarian bertan, telebistetan eta irratietan.

Kezkatuta dabiltza Espainiako agintariak euskal agiriekin, dela ENArekin, dela Udalbiltzak gizarteratzeko asmoa duenarekin. Hauteskundeak datoz eta milaka herritarrek betiko DNIarekin ez baino ENArekin bozka emango dutela aurreikusita, kosta hala kosta galerazi nahi dute errebeldia keinu hori. Lau txororen kontua izatetik milaka herritarren nortasun tresna izatera pasatu da. Hortik dator kezka.

Beste kezkarik ez ote daukate?

Cardenalek EAEko Auzitegi Nagusiari agindu dio, hala adierazten du elkarrizketan, iker dezala non eta nortzuk egiten duten ENA, haien aurka ere jotzeko. Aurreko hateskundeetan dozenaka herritarrek erabili zuten agiri hori identifikatzeko, eta maiatzaren 13an dozena horiek milakoak bihur litezkeelakoan, beste buruhausterik ez dute azken asteotan Madrilen. PSOEko burua ikusi dugu egunotan DNIa eskuetan zuela. Badakite zer egin behar duten agiridunek egun horretan.

Cardenalen esanek gogora ekarri digute EAEko Auzitegi Nagusiaren papera, berari agindu baitio Espainiako fiskal nagusiak ikerketa egitea.

Delako Auzitegi hori metropoliak koloniari sartutako golik handienetako bat da, jokatzen duen rola kontuan hartuta. Koloniaren gehiegikeriak (euskararen aldeko arauak, fiskal alorreko erabakiak, ENA agiria ...) kontrolatzeko jarritako auzitegia da, eta maiatzaren 13ko hauteskundeen atarian gaudela baliatuta interesgarria litzateke jakitea zer alternatiba proposatzen duten alderdi abertzaleek auzitegi horrekiko: lanean segi dezala, ixteko eskatu, itxiarazi, pase forala... Nola bateratu subiranotasunaren aldeko jarduna eta auzitegi horrena?

 2001-04-15 Euskal nortasun agiria. Jesus Cardenalek esandakoak EAJ, EH eta EAren kritikak jaso ditu

ENA bultzatzen dutenen «erantzukizun penala» aztertuko du fiskal nagusiak

Espainiako Gobernuak inpugnatu egingo ditu udalen erabakiak

Joseba Arruti/bilbo

Euskal Nortasun Agiriaren bultzatzaileek «izan litzaketen erantzukizun penalak» aztertuko dituztela esan zuen Espainiako fiskal nagusi Jesus Cardenalek, herenegun ABC egunkariari egindako adierazpe- netan. Gainera, Administrazio Publikoetako ministro Jesus Posadak atzo iragarri zuenez, Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkaritza informazioa biltzen ari da zenbait udalek ENA baliozkotzat joz hartu dituzten akordioak bide kontentzioso-administratibotik inpugnatzeko asmoz.

ENAren inguruko berriek EHren eta EAren erreakzioak eragin zituzten. Joseba Permach Euskal Herritarrok taldeko bozeramaileak zera esan zion Egunkariari gai honen inguruan: «ENAren aldeko herri mugimenduak milaka karnet atera ditu azken urteotan eta, orain, Udalbiltza naziotasun aitormen propioa abian jartzera doanean, gai hau agertoki politikoaren erdian kokatu nahi izan dute, eta kriminalizazioa eta eraso judiziala balia dezakete horren aurka». Jokabide horrek Espainiako Gobernuaren «beldurra» islatzen duela iritzi zion EHkoak.

Bestalde, Gorka Knörr Eusko Alkartasunako idazkari nagusiak esan zuen: «Cardenal ENAren aurka badoa bidean aurkituko nau». Knörrek azpimarratu zuenez, «ENA ez zaio inori inposatzen».

Gai honekin lotuta, Espainiako lehendakaritzako ministro Juan Jose Lucas bat etorri zen Cardenalekin ENAren ikertzeaz, «euskal hauteskundeetan legitimitate eta legalitate printzipioak bete daitezen».

Botere banaketarik ezaren salaketa

Jesus Cardenalen adierazpenak ez ziren ENAren auzira mugatu, eta beste hainbat gai jorratu zituen, tartean Barrionuevoren eta Veraren egoera, Eusko Jaurlaritzako koalizioak edo EH legez kanpo jartzeko aukera.

Juan Jose Ibarretxe lehendakariak zera adierazi zuen, Cardenalek PSE eta PPren arteko ituna hobetsi zuelako: «Gutako bakoitzak egin behar duguna gure lanari ekitea da, eta gauza bera egin behar du fiskal nagusiak, [Jaurlaritzarako] koalizio batzuen edo besteen alde egiten ibili beharrean. Finean, nolabaiteko joera daukagu gure zelaian jokatzeko baina batez ere besteen zelaian jokatzeko».

Bestalde, Euskal Herritarrok taldeko bozeramaile Joseba Permachen arabera, «PP eta PSOE estatu espainiarrean inposatzen ari diren eredu ideologikoa zabaltzen ari da, eta teorian neutrala izan beharko lukeen fiskaleraino iritsi da».

Permachek nabarmendu zuenez, Espainiako «justizia ez da inoiz neutrala izan euskal herritarrekiko, eta are gutxiago Cardenal bera. Bere adierazpenek frogatzen dute estatu espainiarrean, gobernuan dagoen alderditik hasi, Fiskaltzatik jarraitu eta epaileekin amaituta, guztiek jarrera bera daukatela Euskal Herriarekiko: eurek dauzkaten tresnekin eta autonomismoak eskaini dizkienekin gure herria suntsitzeko helburua dute». Azken finean, Jesus Cardenal «PPko kide bat baino ez» dela adierazi zuen Permachek.

Eusko Alkartasunako idazkari nagusi Gorka Knörrek oso jarrera kritikoa agertu zuen Espainiako fiskal nagusiaren adierazpenen aurrean. Bere iritziz, haren hitzek frogatzen dutenez «lurrez, airez eta itsasoz burututako erasoa dago euskal abertzaletasunaren aurka, inoizko handiena gainera».

esanak

juan jose ibarretxe

(EAJ)

«Gutako bakoitzak bere lanari ekin behar dio, eta gauza bera egin behar du fiskal nagusiak ere»

joseba permach

(EH)

«PPren eta PSOEren eredu ideologikoa zabaltzen ari da, eta Cardenal PPko kide gisa ari da jokatzen»

gorka knörr

(EA)

«Cardenal fiskala ENAren aurka badoa, bidean aurkituko nau; ENA ez zaio inori inposatzen»

adierazpenak

«Errendituko dira»

Honako hauek dira Espainiako fiskal nagusi Jesus Cardenalek ABC egunkariari iragan ostiralean egindako adierazpenetako batzuk:

Ena. «Agindu diot EAEko Auzitegi Nagusiko fiskal buruari diligentziak zabal ditzan (...) Datu guztiak izanik aztertuko dugu ikuspuntu penaletik zerbait dagoen dokumentu hori egiten duenaren aldetik, ez erabiltzen duenaren aldetik».

2001-04-18 Boz mahaian arauz kanpoko nortasun agiririk onartzen duena zigortuko dute

Agentziak/donostia

Hauteskunde mahaietan egongo direnentzako argibideak banatzen hasi da Barne Saila, eta bertan zehazten du botoa emateko soilik onartuko direla gidatzeko baimena, NANa eta Pasaportea. Agiri horiek ez den besteren bat, ENA kasu, onartuz gero, zazpi eta hamabost astebukaerako espetxe zigorra edo 30.300 eta 303.000 mila pezetako isuna ordaindu beharko luke. Horrekin batera agiri horrekin emandako botoa ez zen onartuko.

2001-04-21 EA. EAEko hauteskundeak «plebiszito antzekoak» direla uste du

Maiatzaren 13ko bozetan EAko kideek ENA ez dutela erabiliko dio Intxaurragak

Agiria «bihotzean» eraman arren, ez dute botorik «oparitu» nahi

Joseba Arruti / bilbo

Datorren maiatzaren 13ko EAEko hauteskundeetan Espainiako Nortasun Agiri Nazionalarekin, gida baimenarekin edo pasaportearekin bozkatzeko eskatu zuen atzo Eusko Jaurlaritzako Justizia sailburu eta Eusko Alkartasunako batzorde eragileko kide Sabin Intxaurragak. Hauteskunde Batzordeak hautestontzietara hurbiltzen diren hiritarren nortasuna egiaztatzeko Euskal Nortasun Agiria (ENA) ez duela onartuko jakinarazi ostean etorri dira Eusko Alkartasunako sailburuaren hitzak.

Euskal Herrian «botere judizial propioa» ez izatearekin lotu zuen Sabin Intxaurragak Euskal Nortasun Agiriaren inguruan hartutako erabakia, eta «gainerako esparruetan eman den deszentralizazio maila arlo judizialean jazo ez izana» salatu zuen irmotasunez. Hala ere, «indarrean dauden esparruak errespetatu» egiten dituztela adierazi zuen sailburuak, «nahiz eta, sarritan esan dugunez, horiekin bat ez gatozen eta horiek gainditzeko borondatea daukagun».

Intxaurragaren irudiko, EAEko hurrengo hauteskunde autonomikoak «plebiszito antzekoak» izango dira, «garrantzitsuak eta erabakigarriak». Horregatik, kazetariei adierazi zienez, «ezin da botorik oparitu eta ezin dugu gure buruaren aurka jokatu».

Hala, ENA elkarteak plazaratutako nortasun dokumentua «bihotzean» daramatela eta Hauteskunde Batzordeak erabakitako berorren debekuaren aurkakoak direla nabarmendu zuen Eusko Alkartasunako buruzagiak, baina maiatzaren 13ko hauteskundeetan, arrazoi praktikoak tarteko, Espainiako nortasun egiaztagiri ofizialaz baliatu beharra azpimarratu zuen.

Futbol partidu baten antzeko hauteskundeak

«EAEko datozen hauteskunde autonomikoak Euskal Herriko eta Espainiako selekzioen arteko partidu baten antzekoak izango dira», adierazi zuen Sabin Intxaurragak, «eta guk euskal selekzioaren garaipenaren aldeko hautu garbia egiten dugu, nahiz eta kanpoan jokatu eta arbitroa haiek jarritakoa izan».