1999-06-14  

ENA eskuan, botoa hautestontzian

Nortasun agiri ofiziala barik, Euskal Nortasun Agiria erakutsiz eman zuten botoa hainbat hauteslek

ZIRRARA sortzen du hautestontzira hurbildu eta botoa emateak. Zirrara hori normala baino biziagoa izan zen atzo botoa emateko orduan ohiko nortasun agiri ofiziala erakutsi beharrean Euskal Nortasun Agiria erakutsi zuten hautesleentzat. Euskal Nortasun Elkarteak egiten duen agiri horren jabe zirela jakinik, haietako batzuengana jo zuen Egunkaria-k, arren hori erakutsiz botoa ematen saiatzeko esan, eta nolako harrera egin zieten azaltzeko eskatu.

Goiztiarrenak, Bermeoko alkate Juan Karlos Goienetxea eta Koalizio Nazionalista+Herrien Europa taldeko hautagai Gorka Knörr izan ziren. Goizeko 09:30etan joan ziren biak bozkatzera. Lehenak Bermeon egin zuen. Bigarrenak, Gasteizen, Mendizorrotzan. Arazorik gabe bete zuten biek zeregina. «Ni kezkaturik nindoan», azaldu zuen Gorka Knörrek, «baina normal-normal eman dut botoa, ez dakit ez diren konturatu edo zer gertatu den». Antzera mintzo zen Goienetxea ere. «Ez dit inork ezertxo ere esan», zioen, «ez dakit bestearen antzekoa delako edo zergatik...». Baina ez zuen arazorik izan berak ere. Hori dela eta, ENAri erabilera handiagoa emateko asmoa azaldu zuen. «Izan ere, nire argazkia hor dago, izena ere bai, iruditzen zait beste edozein agirik bezala balio duela».

Ipar Euskal Herrian ere bai

Baionan eman zuen botoa Joseba Andoni Arrizabalagak, huraxe baitu bizileku. Eguerdian joan zen botoa ematera, ENA esku artean zuela. Arazorik gabe bozkatu zuen berak ere. «Ondo dagoela esan didate. Mahaian hiru gizon zeuden eta agiri harekin nahikoa dela esan dute», azaldu zuen jarraian, gustura. «Izan ere, egin ditut nire bizitzan gauza polit batzuk...». Horien artean sartu zuen Joseba Andoni Arrizabalagak atzoko balentria. Ez da adierazpen makala, abertzaletasuna eta euskaltzaletasuna ipar hartuta hamaika tankeratako ekintzak egina baita 80 urteko ondarrutar hau.

ena eskuetan zuela, eguerdian joan zen botoa ematera Joxean Lizarribar enpresaria ere. «Ez dira konturatu ere egin», azaldu zuen hark ere. Donostian eman zuen botoa, Zuzenbide fakultatean ipinitako mahai batean.

Arratsaldeko 15:30etan, berriz, Tolosako udaletxean, Euskaldunon Egunkaria-ko zuzendari Martxelo Otamendik eman zuen botoa aipatu agiriarekin. «Ez dut arazorik izan», azaldu zuen hark ere. ENA erakutsi orduko botoa hautestontzian sartzeko modua izan baitzuten atzo, eragozpenik gabe.

Arantxa Iraola

Donostia

              1999-03-12    

Euskal Nortasun Agiria       

     Euskal Nortasun Agiria (ENA) bultzatzeko ekimena jarri da martxan Euskal Herrian. Euskal nortasuna bultzatzea dute helburu dokumentu berri horren bidez. Lehen lege arazoekin topo egin dute: agiri hori aurkeztuz erregistratu nahi izan dute elkartea Eusko Jaurlaritzan, baina ukatu egin diete. Udalekin hasi dituzte lehen harremanak; atzo Bermeoko alkatearekin bildu ziren ekimena aurkezteko.

 

                    1999-03-12  

Juan Karlos Goienetxe • Bermeoko Alkatea • «Osoko bilkuran aztertuko dugu»

EKIMENA zabaltzeko asmoz, ENAren sustatzaileek bilera egin zuten atzo Bermeoko alkate Juan Karlos Goienetxerekin. Bileraren ostean gogoeta hauek egin zituen Bermeoko agintariak, afera hau Udaleko Osoko Bilkuran aztertuko dutela esanez.

Zer deritzozu ENA zabaltzeko ekimenari?

Gure ustez, zerbait ona da, eta guk Bermeon hori hedatu ahal izateko aurrerapausoak emango ditugu. Euskara Batzordearen bidez bultzatu nahi dugu ekimen hau, eta uste dut hilabete honetako osoko bilkuran hau jada onartuko dela.

Hala izanez gero, Bermeoko Udalean egin beharreko gestioetan ENA erakustearekin nahikoa izango litzateke?

Bai, baldin eta legeak NA nahitaezkoa dela ez baldin badio. NA erakustea ezinbestekoa ez denean guk ENA onartuko dugu. Hori da, behintzat, gure asmoa.

Eta ENAdunen kopurua handitzeko urratsak ere egingo zenituzkete, ez- ta?

Bai, hori da gure ideia, Euskal Nortasunaren Elkartearekin hitzarmen bat egin nahi dugu, ENA lortzeko gestioak hemen bertan egin ahal izateko.

                      1999-03-12  

Euskal izaeraren seinale

Euskal Nortasuna Elkarteak, hala eskatzen duten guztiei, euskal izaeraren berri ematen duen nortasun agiria egiten die Oraindik ez du balio ofizialik, baina erabilpena sustatzeko bidea urratzen ari dira, esaterako, Bermeoko Udalarekin.

Euskal Nortasuna Elkartea orain dela urtebete pasatxo sortu zen. Bertako kideek euskal nortasuna sustatzea dute helburu, eta, asmo horrekin, Euskal Nortasun Agiria (ENA) bultzatzen ari dira. Txartel txikitxo bat da, Espainiako legearen aginduz guztiok dugunaren antzekoa. Agiri horrek euskal aberriaren berri ematen du, ordea, eta osoki euskaraz idatzita dago.

Ekimen honen bultzatzaileek ez dute lan erraza jarri abian. Esaterako, elkartea legeztatzeko jada eragozpen ugari dituzte. Euskal Nortasun Agiriaren sortzaileak eta defendatzaileak izaki, agiri hori aurkeztuz erregistratu nahi dute elkartea Eusko Jaurlaritzan, baina ofizialtasunaren muga zorrotzekin egin dute topo. «Jaurlaritzako abokatu erdaldun baten arabera, gure agiriak ez dira ofizialak», dio elkarteko idazkari Urtzi Ihitza Sainzek.

Aurki bilera egin nahi dute abokatu horrekin, elkartearen legeztatzea premia-premiazkoa baita beraientzat. Gainontzean nekez egin dezakete aurrera, baina Euskal Nortasun Agirien eskaera gora eta gora ari da, eta geroz eta egituraketa taxuzkoagoa behar dute horiei guztiei modu egokian erantzun ahal izateko.

Ekimen honen sustatzaileek argudio ugari dituzte Espainiako nortasun agiriaren aurka. «Agiri hori legez kanpokoa da alde askotatik», dio Urtzi Ihintza Sainzek. «Batetik, aurreko erregimen politiko batekoa da», dio kexati, «bestetik, erdaraz bakarrik dator. Legearen arabera, gutxienez bi hizkuntzatan etorri beharko luke, baina ez da hala». Horregatik, Euskal Nortasun Agiria dokumentu berriaren sustatzaile sutsuak di- ra. Oraindik elkarte legalizatu gabea badira ere, jada agiri ugari egin dituzte. «Urtebetean 303 agiri egin ditugu, eta beste 200 egiten ari gara. Beraz, bi hilabete barru honelako 500 agiri egongo dira martxan». Orain artean banatu dituzten agiriak Euskal Herri osoan zabalduta daude, jada zazpi probintzietako jendeak eskatu baitizkie.

Itxuraz, NAren antzekoa

Espainiako herritartasunaren berri ematen duen agiriaren antzekoa da ENA. Kolore hori-gorrien ordez, zuri-berde-gorriak ditu ho- nek. «Zazpiak bat armarria ere ba- dauka», dio Urtzi Ihitza Sainzek. «Atzean, berriz, munduko mapa bat ageri da, eta hor puntutxo ba- tekin bereizten da non egon daitekeen Euskal Herria». Agiri ho- riek banatu au- rretik plastikoz estaltzen dituzte, eta lehen begiratu batean Espainiakoen antza dutela diote. Alde nabarmen bat badute, hala ere: hizkuntza. ENA euskara hutsean idatzita dago. «Aurrealdean lehenengo bi abizenak eta izena agertzen dira. Atzeko aldean, berriz, jabea non jaioa den, bizilekua, jaioteguna eta jaioterria. Ondoren, hizki txikiz noiz emana izan den jartzen du, eta hamar urteko iraungipena duela zehazten du».

Agirien jabeak txartel horiek erabiltzen hasi dira dagoeneko. «Gure lagun batzuek, esaterako, azken hauteskundeetan agiri horiexekin eman dute botoa», dio Urtzi Ihitza Sainzek. Bakanak dira kasu horiek oraindik, ordea, ofizialtasunik eza muga baitute agiri horiek.

Muga hori gainditzeko asmoz, zenbait alderdi politiko eta erakunderekin harremanetan hastekoak dira ekimen honen sustatzaileak. Atzo, esaterako, Bermeoko Udalean bilera egin zuten alkatearekin. Bide horretan aurrera egin nahi dutela argi diote Euskal Nortasuna Elkartean. «Izan ere, guk ez dugu inolako gatazkarik sortu nahi, baina bada honelako agiri bati berezko balioa eman eta aurrera egiteko garaia». Mesedegarri suertatu zaie, gainera, une politikoa. «Ez propio guk hala bilatu dugulako, baina hala gertatu da».

Mila pezeta ordaindu behar dira Euskal Nortasun Agiria eskuratzeko. Ez da batere prozesu konplexua hori eskuratzea. Eskaera-orri berezi bat bete ostean, ekimen horren antolatzaileek ezer gutxi eskatzen dute: argazki bat eta beste dokumenturen baten agiria, nolabait ere agiri berria eskuratuko duten andre-gizonen izaera egiaztatzeko.

Agiri hori duten guztien erregistroa Euskal Nortasuna Elkarteko kideek gordetzen dute. «Gure asmoa ez da inor fitxatzea, eta orain dela urte batzuk KASek atera zuen agirian ere eztabaida horixe zen... Guk planteatzen duguna oso erraza da: beste agiria daukagun neurri berean hau ere edukitzea, nolabait ere gure nortasuna hobeto adierazten duena». Bilbon, Erripa kaleko 6.ean dute egoitza. Etorkizunean hiriburu guztietan egoitzak zabaldu nahi dituzte, gainera, «ez baitugu dena hiriburu bakarrean zentralizatu nahi».

Kataluniako eredua, bide-erakusle

Euskal Nortasuna Elkarteak hurbileko herrialde bat du bide-erakusle: Katalunia. Izan ere, bertan jada era honetako hainbat ekimen guztiz arrakastatsuak izan dira. «Bertan badute nortasun agiri eredu bat, eta hogei urteotan 80.000 ale banatu dituzte», dio Urtzi Ihitza Sainzek. Hura oso agiri polita dela dio, baina, balio ofizialik noski, bat ere ez. Baina jende askok du agiria, eta hori oso garrantzitsutzat dute. Ez da, gainera, Katalunian ikusi duten eredu bakarra. «Duela bi urte Partit per la Independecia alderdiak beste eredu bat atera zuen kalera, modernoagoa. Estatuko karnetaren zenbaki bera du, eta jada 2.000 ale zabaldu dituzte. NAren oso antzekoa izaki, jendea hasi da dagoeneko aurrezki kutxetan eta beste hainbat tokitan erabiltzen».

Euskal Nortasuna Elkartean ez dute Katalunian urratutako bide hori jarraitu. Egin dituzten nortasun agiri berriek ez dute estatuko agiriaren zenbaki be-ra. «Gu batetik ha-si gara. Gure jendeak ez zuen nahi estatuko zenbaki beraren bidez berriz fitxatuta egotea. Horregatik, batetik hasi ginen, eta orain jada 303 gara».

Nortasun agiriaz gain, etorkizunean, euskal familia liburua ere egin nahi dute, eta dena bide onetik joanez gero euskal pasaportea ere egingo dutela dio itxaropentsu Urtzi Ihitza Sainzek. Ez dute presaka eta itolarrian jarduteko inolako asmorik, ordea: «Gauzak astiro egin behar dira».

Nortasun agiria zabaltze hutsean ez dute utzi nahi beraien lana. Euskal nortasunaren aferaren inguruan hausnarketa bultzatu nahi dute. «Euskal nortasuna ulertu nahi dugu zentzu guztietan. Horretarako lantxo batean euskaltasuna zertan datzan, euskalduntasuna, euskal nortasuna bera, abertzaletasuna, herritartasuna, nazionalitatea... horien guztien inguruan apur bat sakontzen saiatu gara. Herri honetan gauza asko nahasi egiten baitira», dio elkarteko idazkariak ahots kritikoz.

Ildo berean, etorkizun hurbileko helburu garrantzitsutzat dute gai horiek guztiak lantzeko hitzaldiak atontzea ere. Ez baitute nahi euskal nortasuna soil-soilean paper eta plastikozko txartel bat izatea. Seinale hutsetik haratago joan nahi dute.

Arantxa Iraola

DONOSTIA

ATZERA