ขอแสดงความยินดีกับแชมป์โลกคนใหม่ วิศวนาธาน อานันท์ !!

หลังจากพิชิตยอดยุทธสายฟ้าแลบนักบุกอันดับหนึ่งของโลก อเล็กเซย์ ชิรอฟ ได้ด้วยสกอร์ที่สวยงาม ในที่สุดเราก็ได้แชมป์โลกคนใหม่ วิศวนาธาน อานันท์ พยัคฆ์ร้ายสมองเพชรจากอินเดีย สานฝันที่รอคอยของเขาให้เป็นจริง หลังจากที่ต้องพ่ายในศึกชิงแชมป์โลก 2 ครั้ง จากแชมป์โลกของแต่ละสถาบัน คือ แกรี่ คาสปารอฟ ในปี 1995 และ อนาโตลี คาร์ปอฟ ในปี 1997

สำหรับปัญหาที่ว่า ใครคือแชมป์โลกตัวจริงระหว่าง วิศวนาธาน อานันท์ กับ วลาดิเมียร์ ครัมนิค ซึ่งกลายเป็นประเด็นยอดฮิตที่กำลังถกเถียงกันอยู่ในตอนนี้ ก็ปล่อยให้คนที่เกี่ยวข้องถกกันไปก่อน ในส่วนของเราลองมาไล่ดูเส้นทางสู่แชมป์ของอานันท์กันครับ

24 ธันวาคม 2000 ยังไม่ทันครบกำหนดสิ้นสุดการแข่ง (กำหนดการเดิมแข่งเสร็จกระดานที่ 6 วันที่ 26 ธันวา และถ้าเสมอจะเล่นเกมเร็วไม่จำกัดกระดานให้เสร็จสิ้นในวันที่ 27 ธันวา) ผลก็เสร็จสิ้นลงในกระดานที่ 4 โดยอีกสองกระดานที่เหลือ ต่อให้ อเล็กเซย์ ชิรอฟ เอาชนะได้ทั้งหมดก็ไม่สามารถตามทันได้ ซึ่งชัยชนะของอานันท์ ไม่เพียงแต่ทำให้เขาได้เป็นแชมป์โลกสมดังความมุ่งมั่นเท่านั้น เขายังได้สร้างปรากฏการณ์พิเศษขึ้นอีกมากมายเหลือเชื่อ คือ ...

• เป็นแชมป์โลกคนแรกในรอบ 28 ปีที่ไม่ใช่ชาวรัสเซีย โดยครั้งสุดท้ายคือ บ๊อบบี้ ฟิชเชอร์ สุดยอดอัจฉริยะชั่วนิรันตร์แห่งสหรัฐอเมริกา เป็นแชมป์โลกปี 1972
• ถ้าไม่นับรัสเซียซึ่ง(เคย)มีพื้นที่คลุมโลกสามทวีป เขาเป็นคนแรกในประวัติศาสตร์ของทวีปเอเชียที่ได้เป็นแชมป์โลก
• ตลอดทัวร์นาเมนท์ เขาเป็นคนเดียวที่ไม่เคยแพ้แม้แต่กระดานเดียว สถิติ ชนะ 8 เสมอ 12
• ในการแข่งขัน โดยเฉพาะเกมของอานันท์ มีการเปิดไลน์ใหม่ขึ้นมากมายเป็นประวัติการณ์
• เป็นการจัดแข่งหมากรุกครั้งยิ่งใหญ่ครั้งแรกของประเทศอิหร่าน ซึ่งก่อนหน้าปี 1990 หมากรุกคือสิ่งต้องห้ามที่เคร่งครัด เพราะถือว่าเป็นการพนัน
• นี่คือการคืนเกียรติยศอันสูงสุดให้กับอินเดียประเทศแดนเกิดของหมากรุก ก่อนหน้านั้นเขาถึงกับถอนตัวไม่เข้าร่วมทีมชาติอินเดียในการแข่งหมากรุกโอลิมปิค ก็เพื่อเตรียมการสนองคุณชาติด้วยการเป็นแชมป์โลกทดแทน

รอบนี้มือวางอันดับ 1-32 ไม่ต้องลงแข่ง เพราะฉะนั้นมือวางอันดับหนึ่งอย่างอานันท์ จึงได้สิทธิผ่านไปพบกับผู้ชนะจากรอบแรกได้เลย

Victor Bologan (Elo 2641) แห่งมอลโดเวีย

เกมแรก โบโลแกนถือหมากขาว ใช้ Rossolimo เข้าปะทะกับ Sicilian โดยหลีกเลี่ยงไลน์หลักที่อานันท์เชี่ยวชาญ วางตำแหน่งด้วยรูปหมากที่เหนียวแน่น ในที่สุดก็เสมอกันไป
ผล เสมอ

เกมที่สอง อานันท์ถือหมากขาว พิชิตชัยด้วยการพลิกตำรา Ruy Lopez รูปเปิดยอดฮิตในอดีตจากสเปน ทางโบโลแกนตั้งรับด้วย Breyer variation ซึ่งสองอดีตแชมป์โลก บอริส สปาสกี้ และ อนาโตลี คาร์ปอฟ มักใช้เป็นอาวุธพิฆาตสมัยครองบัลลังค์ แต่อนิจจา! ทางเลือกนี้ผิดพลาดอย่างใหญ่หลวง เพราะอานันท์ คือหนึ่งในไม่กี่คนของยุคนี้ที่เชี่ยวชาญรูปดังกล่าวอย่างเอกอุ ในที่สุดหลังจากอานันท์กดดันทางด้านฝั่งคิง จนวาระสุดท้ายมาถึงเมื่ออานันท์โยนม้าเซ่นให้กิน ถึงโบโลแกนจะรู้ทันไม่กิน แต่ก็พ่ายไปด้วยแต้มบังคับในที่สุด
ผล อานันท์ชนะ

ผลรอบสอง อานันท์ชนะ 1 เสมอ 1 ผ่านเข้ารอบสามด้วยคะแนน 1.5-0.5

Smbat Lputian (Elo 2598) แห่งอาร์เมเนีย

เกมแรก ปูเชียนถือหมากขาว เปิดหมากด้วยรูป Slav-Meran Variation ซึ่งปัจจุบันหาคนเล่นได้ยาก ในที่สุดด้วยรูปหมากซึ่งฝ่ายดำไม่อาจฝืนรูป ยอมเสมอกันไปในตาที่ 19
ผล เสมอ

เกมที่สอง อานันท์ถือหมากขาว ชนะไปอย่างหืดขึ้นคอ หลังจากเปิดหมากแบบ Winawer รูปหมากที่กำเนิดจากฝรั่งเศส ปูเชียนซึ่งปีนี้ฟอร์มกำลังร้อนแรงไม่หวั่นศักดิ์ศรีตอบโต้ด้วยความเฉียบคม ในที่สุดตาที่ 17... e5 เป็นแต้มบังคับเสมอ อานันท์จึงต้องเสี่ยงวางหมากในแต้มที่ซับซ้อน แบบที่ทั้งสองต่างฝ่ายต่างลุยไม่มีการรีรอเพื่อตั้งรับ อาจกล่าวได้ว่ากระดานนี้ของอานันท์เป็นกระดานที่ดุเดือดที่สุดของเขา แต่ในที่สุดด้วยการคำนวณที่เหนือชั้น อานันท์จึงเป็นฝ่ายชนะไปได้
ผล อานันท์ชนะ

ผลรอบสาม อานันท์ชนะ 1 เสมอ 1 ผ่านเข้ารอบสี่ด้วยคะแนน 1.5-0.5

Bartlomiej Macieja (Elo 2536) แห่งโปแลนด์

เกมแรก มาเซียจาเปิดคิงพอน อานันท์รับด้วย Sicilian Paulsen ในที่สุดก็เสมอกันไปในตาที่ 26 เกมนี้อาจกล่าวได้ว่า เป็นการแสดงให้เห็นถึงทักษะในการตั้งรับของอานันท์ได้เป็นอย่างดี
ผล เสมอ

เกมที่สอง อานันท์เปิดโต้กลับด้วยคิงพอนเช่นกัน มาเซียจาใช้ Caro-Kann defence รับที่ Nbd7 เกมนี้ในตาที่ 11 มาเซียจาใช้ไลน์ที่อดีตแชมป์โลก อนาโตลี คาร์ปอฟ ใช้เผด็จศึกอานันท์มาก่อนหน้านี้สองครั้งสองครา โดยครั้งหนึ่งเป็นการปิดตาเล่น แต่คราวนี้อานันท์ไม่ได้ปิดตา ก็เลยกลับมาพิฆาตด้วยแต้มเด็ดป้อนบิชอปสังเวย บังคับเอาชนะไปในที่สุด
ผล อานันท์ชนะ

ผลรอบสี่ อานันท์ชนะ 1 เสมอ 1 ผ่านเข้ารอบห้าด้วยคะแนน 1.5-0.5

Alexander Khalifman (Elo 2667) เจ้าของตำแหน่งแชมป์โลก FIDE ปี 1999 แห่งรัสเซีย ซึ่งครั้งนี้ก็ยังฟอร์มร้อนแรงเพิ่งปราบเต็ง 5 ปีเตอร์ เลคโค(Elo 2743) ด้วยเกมเร็วแบบมาราธอน หลังจากเสมอกัน 7 กระดานรวด!

เกมแรก อานันท์เปิดด้วย Ruy Lopez ถูกคาลิฟมันต้านด้วย Marshall attack วางหมากไปจนถึงตาที่ 24 ปรากฏว่าเป็นรูปเดียวกับที่ อานันท์เคยเดินกับไมเคิล อาดัมส์ โดยฝ่ายอาดัมส์แพ้ไปเพราะเดินพลาด ในตาที่ 25 อานันท์เปลี่ยนรูป คาลิฟมันก็พลิกตามไม่ลดละ ในที่สุดเสมอกันไปอย่างมีลุ้น
ผล เสมอ

เกมที่สอง ราวกับว่าคาลิฟมันศึกษาอานันท์อย่างทะลุปรุโปร่ง นำเกมที่อานันท์เล่นกับวลาดิเมียร์ ครัมนิค มาใช้อีก คราวนี้เดินเพียง 17 ตาก็ทำอะไรกันไม่ได้ ต้องเสมออีกครั้ง
ผล เสมอ

ในวันที่สามของรอบห้าใช้กติกาแข่งเกมเร็ว โดยจะลดเวลาลงทุกๆ 2 เกม ซึ่งนับเป็นครั้งแรกของอานันท์ที่พบคู่ปรับฝีมือระดับที่ต้องเล่นในกติกานี้

เกมที่สาม คาลิฟมันทำเซอร์ไพรซ์ด้วยการบุกแหลกเปิดหมากด้วยรูป Nimzo Indian Rubinstein ใช้ไลน์ 'Nge2' เล่นเอาอานันท์ตั้งรับแทบไม่เป็นกระบวน และในที่สุดด้วยสายตาที่คมกริบเหนือมนุษย์ อานันท์พบว่าเพื่อตัดเอาเสมอ เขาจะต้องยอมเอาเรือแลกกับบิชอป!! เจอไม้นี้คาลิฟมันกลับต้องคิดหนักทั้งที่ตัวหมากเป็นต่อ และในที่สุดทั้งคู่ก็จับมือเสมอกันไปอย่างสุดมัน
ผล เสมอ

เกมที่สี่ คาลิฟมันเป็นฝ่ายดำแต่กลับเดินหมากลุยเช่นเคย ทำเอาคนที่เคยวิจารณ์ว่าเขาจะตั้งรับอย่างรัดกุมต้องเงียบกริบ หลังจากอานันท์เปิดหมากด้วย Ruy Lopez เกมกระดานนี้คาลิฟมันกลับเป็นต่อถึงชนะ ภายหลังจากที่ต้องยอมเสมอกันไปแล้ว มีการนำแต้มเกมนี้ไปวิเคราะห์ ก็พบว่าคาลิฟมันเดินพลาดไปถึง 2 ครั้ง ซึ่งถ้าเขาไม่พลาด ตำแหน่งแชมป์โลกจะหลุดลอยจากมือของอานันท์ทันที!!
ผล เสมอ

เกมที่ห้า ด้วยเกมเร็ว 15 นาที อานันท์ต้องเปลี่ยนแผนไปเล่นควีนพอน หลังจากที่คาลิฟมันรับด้วย Slav defence ก็เป็นการพิสูจน์ว่าแผนการของอานันท์ไม่ผิดพลาด ในที่สุดคาลิฟมันก็ถึงกับเป็นรองม้า 1 ตัว พ่ายไปในที่สุด
ผล อานันท์ชนะ

เกมที่หก หลังจากตั้งรับด้วย Nimzo Indian defence คาลิฟมันไม่มีอะไรจะต้องเสีย บุกแหลกด้วยหมากดำจนเป็นรอง แต่อานันท์ก็ไม่ถือโอกาสนี้เอาชนะ กลับจับมือยอมเสมอด้วยอัธยาศัยอันดี เป็นอันว่าอานันท์ได้ของขวัญวันเกิด(วันนั้น 11 ธค. ตรงกับวันเกิดของอานันท์)ที่สุดยอด คือพิชิตเจ้าของตำแหน่งแชมป์โลกลงได้ สุขสันต์วันเกิดนะ อานันท์!
ผล เสมอ

ผลรอบห้า อานันท์ชนะ 1 เสมอ 5 ผ่านเข้ารอบรองชนะเลิศด้วยคะแนน 3.5-2.5

Michael Adams (Elo 2755) แห่งอังกฤษ เต็ง 3 หนึ่งในอัจฉริยะหมากรุกยุคปัจจุบันของโลก อีกด่านที่หินสุดๆ สำหรับอานันท์ บนเส้นทางสู่แชมป์โลกครั้งนี้

เกมแรก อาดัมส์ที่ถือหมากขาว ต้องคาดไม่ถึงเมื่อพบกับ Petroff's defence จากอานันท์ เพราะนี่เป็นรูปที่อาดัมส์เชี่ยวชาญที่สุด และใช้อยู่ประจำ แม้กระทั่งในการแข่งขันครั้งนี้รอบก่อนๆ กระดานนี้จึงเหมือนอาดัมส์เล่นกับอาดัมส์เอง ผลออกมาเสมอจึงไม่แปลก ต้องยอมรับว่า อานันท์ใจถึงจริงๆที่กล้าเอามะพร้าวมาขายสวน
ผล เสมอ

เกมที่สอง อาจจะถือได้ว่าเกมกระดานแรกเป็นชัยชนะทางจิตวิทยาของอานันท์ เพราะเกมนี้อาดัมส์ไม่ใช้ Petroff's defence เหมือนเคย แต่กลับไปใช้ Ruy Lopez ในรูปแปรกระบวนที่ไม่ค่อยมีใครใช้ และก็พบว่าเป็นทางเลือกที่ผิด จากตำแหน่งหมากที่คุมกลางกระดาน และฝั่งควีนไม่ได้ ทำให้ต้องพ่ายให้กับอานันท์ซึ่งกดดันตลอดทั้งเกม ดับความหวังของชาวอังกฤษสำหรับตำแหน่งแชมป์โลกลงอีกครา
ผล อานันท์ชนะ

เกมที่สาม อานันท์ใช้กลยุทธเดียวกับเกมแรก แต่คราวนี้อาดัมส์เตรียมตัวมาได้ดีกว่าครั้งก่อน เปิดไลน์ใหม่ของ Petroff's defence ด้วย Ra2 กลับเป็นฝ่ายรุกไล่บ้าง เกมนี้อานันท์สำแดงยุทธวิธีในการตั้งรับซึ่งมักจะมีผู้วิจารณ์ว่าไม่ใช่แนวถนัดของเขา ได้อย่างสมบูรณ์แบบ เริ่มจากการยอมเอาบิชอปตัดม้าออก และหลังจากบังคับแลกควีนในท้ายเกม อานันท์ก็หยุดพอนที่กำลังจะก้าวเป็นควีนของอาดัมส์ได้สนิท ต้องยอมเสมอไปในที่สุด
ผล เสมอ

เกมที่สี่ อาดัมส์กลับไปใช้กลยุทธของเกมที่ 2 แต่อานันท์ก็พิสูจน์อีกครั้งว่าแต้มคราวก่อนลึกล้ำเพียงใด เกมนี้จึงเป็นการเอาเสมออย่างง่ายๆ ไม่หวังชนะของอานันท์อีกครั้ง
ผล เสมอ

ผลรอบรองชนะเลิศ อานันท์ชนะ 1 เสมอ 3 ผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศด้วยคะแนน 2.5-1.5

Alexei Shirov (Elo 2746) แห่งสเปน เต็ง 4 ยอดฝีมือของยอดฝีมือที่กล่าวได้ว่าฝีมือคงเส้นคงวาที่สุด แต้มบุกดุดันที่สุด คมกริบจนแม้กระทั่งวลาดิเมียร์ ครัมนิค ที่ว่าเหนียวแน่นที่สุดในโลกยังพลาดพ่ายมาแล้ว ในศึกชิงตัวแทนชิงแชมป์โลกที่ผ่านมา งานนี้เป็นการประชันเกียรติยศ และศักดิ์ศรี เพราะถ้าชิรอฟชนะได้ เขาก็จะเป็นผู้สร้างตำนานมหัศจรรย์หลายตำนานเช่นกัน...

เกมแรก ชิรอฟเป็นฝ่ายถือหมากขาวก่อน เปิดฉากด้วยคิงพอน อานันท์ใช้รูปถนัดคือ French defence เข้าต้าน ในตาที่ 9 ชิรอฟสละพอนตัวกลางเพื่อเปิดทางบุก และในเกมนี้เองที่อานันท์เปิดไลน์ใหม่ให้กับประวัติศาสตร์หมากรุกด้วย 12 ... g6 ซึ่งบรรดาแกรนด์มาสเตอร์ที่ได้ร่วมวิจารณ์ ต่างก็ชมเปาะว่าเป็นแต้มที่สร้างสรรค์สุดยอดในสถานะการณ์นี้ ทั้งรุกและรับในตัวอย่างพร้อมสรรพ และในที่สุดการประลองปัญญาในกระดานนี้ก็จบลงด้วยการหักกันไม่ลง เสมอกันไปในที่สุด
ผล เสมอ

เกมที่สอง เป็นเกมยาวที่กินเวลานานกว่า 6 ชั่วโมง และจบลงด้วยชัยชนะของพยัคฆ์ร้าย โดยอานันท์ใช้ Ruy Lopez อีกครั้ง ชิรอฟรับในรูปเดียวกับที่ ไมเคิล อาดัมส์ เดินไว้ในรอบรองชนะเลิศ แต่คราวนี้อานันท์เปิดไลน์ใหม่ขึ้นอีกคือ 8. a4 ผลของตาซึ่งไม่เคยมีใครใช้ในประวัติศาสตร์นี้ มีผลทำให้ชิรอฟต้องใช้เวลามากกว่าปกติ ในการขบคิดหาวิธีต่อกร ในท้ายเกมนั้นรูปดูเหมือนจะเสมอถึงอานันท์จะมีเอกซตร้าพอนถึง 2 ตัว แต่ด้วยการคำนวณปลายกระดานที่ไม่เป็นรองใคร พยัคฆ์ร้ายก็สามารถคว้าชัยชนะในกระดานนี้ไปได้อย่างชนิดที่สะกดคนดูแทบไม่ได้หายใจ
ผล อานันท์ชนะ

เกมที่สาม อานันท์ตั้งรับด้วย Sicilian defence ในไลน์ Paulsen variation คราวนี้ชิรอฟเป็นฝ่ายเปิดไลน์ใหม่คือ 16.axb5 ถัดจากนั้นก็รุกต่ออย่างรุนแรงด้วยการเซ่นเรือเพื่อแลกกับเอกซตร้าพอน ซึ่งแกรนด์มาสเตอร์ที่ชมอยู่วิเคราะห์ว่าชิรอฟไม่ได้พลาดตรงนี้ แต่ไปพลาดในแต้มที่ตามมา ทำให้อานันท์ซึ่งตั้งรับด้วยความเยือกเย็น สามารถคลี่คลายสถานการณ์ลงได้จนหมด และในที่สุดปลายกระดาน ชิรอฟก็ต้องพ่ายแพ้เพราะไม่สามารถใช้ประโยชน์จากเอกซตร้าพอนได้
ผล อานันท์ชนะ

เกมที่สี่ ชิรอฟเลือดเข้าตาซะแล้ว ในเกมนี้เขาถือหมากดำ ต้านด้วยรูป French defence แต่ฝืนรูปเพื่อบุกแหลก โยนหมากป้อนให้อานันท์เพื่อแหวกการ์ดออก จ้องทะลวงเปิดทางสู่คิงซึ่งอยู่ในที่โล่ง แต่อานันท์ก็ต้านรับด้วยความเยือกเย็น ในที่สุดชิรอฟก็ต้องลุกขึ้นจับมือรับความพ่ายแพ้ และแสดงความยินดีกับแชมป์โลกคนใหม่ วิศวนาธาน อานันท์!!
ผล อานันท์ชนะ

ผลรอบชิงชนะเลิศ อานันท์ชนะ 3 เสมอ 1 ได้ครองตำแหน่งแชมป์โลกด้วยคะแนน 3.5-0.5

อีกครั้งสำหรับการแสดงความยินดีกับแชมป์โลกคนใหม่ และโปรดติดตามประวัติของ วิศวนาธาน อานันท์ ซึ่งจะนำมาเสนอในโอกาสต่อไป กรุณาอดใจรออีกไม่นานครับ