music5

M I D I . . . connecting synths!

Τα πρώτα synthesizers ήταν θηριώδεις κατασκευές που καταλάμβαναν δωμάτια ολόκληρα. Τα επιμέρους στοιχεία τους ,τα modules (VCO,VCF, EG κτλ), ήταν ανεξάρτητες συσκευές που συνδέονταν μεταξύ τους με εξωτερικά καλώδια (patches). Τα synths αυτά ονομάστηκαν modular κι έμοιαζαν περισσότερο με τηλεφωνικό κέντρο παρά με μουσικό όργανο. Αργότερα οι κατασκευαστές κατάφεραν να συμμαζέψουν τις διαστάσεις τους, βάζοντας όλα τα κυκλώματα σ' ένα κουτί μαζί και το πληκτρολόγιο. Τα modules ήταν πλέον "προκαλωδιωμένα" και ο χρήστης έκανε τις όποιες επεμβάσεις με διακόπτες. Έτσι τα synths βγήκαν από τα στούντιο και μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε live ,αφού δε χρειαζόταν πλέον ένας λόχος αχθοφόρων για να τα μεταφέρει!Επιπλέον απέκτησαν και μνήμη στην οποία μπορούσαν να αποθηκεύουν συνδυασμούς ρυθμίσεων, ήχους δηλαδή, οι οποίοι μπορούσαν να ανακληθούν με το πάτημα ενός κουμπιού.

Κάπου στις αρχές της δεκαετίες του 80 σε μια έκθεση μουσικών οργάνων , έγινε μια επίδειξη που άλλαξε για μια ακόμα φορά το σκηνικό στο χώρο της μουσικής. Εκπρόσωποι δύο εταιριών ,μιας αμερικάνικης και μιας γιαπωνέζικης, συνέδεσαν τα synths τους και κατάφεραν να ελέγξουν το ένα παίζοντας στο πλκτρολόγιο του άλλου! Το MIDI μόλις είχε γεννηθεί! Το MIDI (Musical Instrument Digital Interface) είναι ένας τρόπος επικοινωνίας μεταξύ ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων. Η επικοινωνία επιτυγχάνεται με την αποστολή και λήψη συγκεκριμένων μηνυμάτων που είναι ίδια για όλους τους κατασκευαστές. Η μεταφορά των μηνυμάτων γίνεται με ειδικό καλώδιο μέσω δυο θυρών, της MIDI out και της MIDI in. Αργότερα προστέθηκε μια ακόμα θύρα η MIDI thru.

Ας δούμε όμως τι συμβαίνει μεταξύ δυο οργάνων συνδεμένων μέσω MIDI. Ενώνουμε λοιπόν τη θύρα MIDI out του synth Α με τη MIDI in του Β. Το Α στέλνει μηνύματα και γι' αυτό λέγεται master και το Β δέχεται και εκτελεί και λέγεται slave. Πατώντας ένα πλήκτρο στο Α στέλνεται ένα μήνυμα MIDI στο Β που του λέει ποια νότα παίχτηκε και πότε (note on) , με ποια ταχύτητα πατήθηκε το πλήκτρο (velocity), και πότε αφέθηκε το πλήκτρο (note off). Το Β αναγνωρίζει το μήνυμα και εκτελεί όπως ακριβώς θα εκτελούσε αν η νότα παιζόταν στο δικό του κλαβιέ.

Η αποστολή και λήψη των μηνυμάτων MIDI γίνεται μέσω 16 καναλιών.Τα κανάλια είναι ανεξάρτητοι "δρόμοι" που μπορούν να οδηγήσουν ένα σήμα στο όργανο που επιλέγουμε. Ας υποθέσουμε ότι στα synths Α και Β προσθέτουμε και ένα τρίτο, το Γ. Η σύνδεσή του γίνεται στη θύρα MIDI thru του Β και όχι στη MIDI out , αφού το σήμα δεν προέρχεται από το Β αλλά από το Α . Μ' αυτόν τον τρόπο μπορούμε να ελέγχουμε από το Α τα Β και Γ είτε ταυτόχρονα , ρυθμίζοντάς τα να δέχονται μηνύματα στο ίδιο κανάλι ,πχ το 1, είτε ξεχωριστά,ρυθμίζοντας το Β να δέχεται στο κανάλι 1 και το Γ στο 2.Τα μηνύματα μεταφέρονται από το Α στο MIDI in του Β το οποίο εκτελεί τις εντολές που απευθύνονται στο κανάλι λήψης του,το 1,και αγνοεί τα μηνύματα στο κανάλι 2.Παράλληλα τα μεταβιβάζει στο MIDI thru απ' όπου πηγαίνουν στο Γ το οποίο με τη σειρά του αναγνωρίζει αυτά τα μηνύματα που το αφορούν. Εκμεταλλευόμενοι τη δυνατότητα split (διαίρεση του πληκτρολογίου σε 2 ή περισσότερα μέρη ) μπορούμε να παίξουμε ταυτόχρονα με τρία όργανα ,το καθένα με το δικό του ήχο, απλώς αναθέτοντας το κάθε όργανο στο αντίστοιχο μέρος του πληκτρολογίου.Πχ η πρώτη οκτάβα με ήχο μπάσου στο Α, οι επόμενες δύο με ήχο strings στο Β και οι υπόλοιπες με ήχο brass στο Γ.Και όλα αυτά χωρίς να απομακρύνουμε τα χέρια μας από το Α !

Τα μηνύματα MIDI χωρίζονται σε δυο κύριες κατηγορίες.Τα channel messages και τα system messages. Τα πρώτα εκπέμπονται και λαμβάνονται μέσα από συγκεκριμένα κανάλια.Τέτοια μηνύματα είναι αυτά που περιέχουν πληροφορίες σχετικά με το πότε και με ποια ταχύτητα πατήθηκε το πλήκτρο καθώς και πότε αφέθηκε (note information), τα μηνύματα που ανακαλούν έναν ήχο από τη μνήμη του synth (program change) με τα οποία επιλέγουμε τον ήχο που θα παίξουμε, τα μηνύματα control change (που δίνουν αληθοφάνεια και εκφραστικότητα κατά τη διάρκεια του παιξίματος),τα μηνύματα after touch που προκαλούνται αν ξαναπατήσουμε με περισσότερη δύναμη ένα ήδη πατημένο πλήκτρο και των οποίων το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάσει με πολλούς τρόπους το όργανο που τα δέχεται και τέλος τα μηνύματα pitch bend που προκαλούνται όταν κινήσουμε τον ειδικό λεβιέ (συνήθως) που υπάρχει στα synths και μεταβάλλουν το τονικό ύψος της νότας που παίζεται.Τα system messages είναι μηνύματα ανεξάρτητα από τα κανάλια MIDI και χρησιμοποιούνται για λειτουργίες όπως ο συγχρονισμός συσκευών MIDI κ.α. Τέλος υπάρχουν τα μηνύματα system exclusive που είναι μοναδικά για κάθε κατασκευαστή και μοντέλο και χρησιμοποιούνται για ειδικές ρυθμίσεις του κάθε οργάνου.

πάνω...