Van innovatie tot outcast tot liefhebbers auto

De meeste liefhebbers van klassieke auto en mensen in de autobranche hebben wel eens van de Corvair gehoord. En zoals met vele auto's heeft iedereen er een mening over terwijl de meeste mensen nog nooit een Corvair in hun bezit hebben gehad en er meestal zelf nog nooit in hebben gereden of zelfs hebben meegereden. De meeste opmerkingen over de Corvair hebben betrekking op de wegligging en Ralph Nader, alhoewel ik ook al eens de volgende hoorde ; O die slechte auto, bij deze auto's valt de motor er altijd uit. Niet leuk en wat erger is grotendeels niet terecht. Grotendeels, want er is natuurlijk wel wat gebeurt. Ik ben zo vrij om u even wat nadere informatie te geven. Mag u verder zelf denken wat u er van vindt !

In 1960 introduceerde Chevrolet een compacte auto als tegenwicht voor de vele import auto's welke de Amerikaanse markt betraden. Ook de lokale merken AMC (Rambler) en Studebaker (Lark) waren behoorlijk succesvol met hun kleine modellen. Naast Chevrolet brachten ook de andere twee grote merken een kleinere auto uit, Ford de Falcon en Chrysler de (Dodge) Vailant. Men was toch bang geworden dat deze trend van kleinere auto's zou doorzetten en dat men de boot zou missen. U kent ongetwijfeld de auto's uit de vijftiger jaren en dat toen hoe groter en gekker hoe beter een beetje de trend was. Maar eind vijftiger jaren zette de recessie al goed in.

Het op de markt zetten van zo'n nieuwe kleinere auto is natuurlijk een grote stap en alle producenten dachten daar dan ook grondig over na. Ik ben niet erg thuis in de Ford Falcon en de Dodge Vailant en ik zal me dan ook van commentaar op die auto's onthouden. Wat wel duidelijk zichtbaar is, is dat ze beiden meer gebaseerd zijn op conventionele technieken dan de Corvair. Chevrolet was al sinds 1945 bezig met een compacte auto, echter door de explosieve vraag naar luxe na de oorlog ging de "Cadet" zoals die eerste compact heette de ijskast weer in.

In 1956/57 dacht men opnieuw na wat men moest maken en het volgende lijstje kwam in ieder geval boven :

• De auto moest kunnen concurreren met de imports en de andere Amerikaanse merken.
• De auto mocht de bestaande Chevrolet lijnen niet beconcurreren.
• De auto moest ruimte aan 5/6 personen bieden en toch compact van buiten blijven.
• De motor moest zuinig en betrouwbaar zijn.
• Comfortabel en goed geveerd voor slechte omstandigheden.
• Om de auto goedkoop te houden mochten er niet veel opties (stuurbekrachtiging/airco) nodig zijn.

De eerst Corvair sedan voldoet inderdaad aan veel van deze eisen, laten we eens kijken :

• Compact van buiten met toch ruimte voor 5/6 personen op twee grote banken.
• Een compleet vlakke vloer door de motor en transmissie achterin te monteren.
• Unitaire constructie zonder apart chassis.
• Luchtkoeling, de hele wereld als koelmiddel. Afgekeken van de kever.
• Door de motor achterin was geen stuurbekrachtiging en geen airconditioning noodzakelijk.
• Onafhankelijke wielophanging rondom.
• Door de duidelijk afwijkende bouwwijze geen concurrentie voor de andere eigen modellen.

Er waren ook wat zaken wat minder geslaagd :

• De auto werd zwaarder dan de planning, vooral de achterin liggende motor viel zwaarder uit.
• De wegligging werd hierdoor minder neutraal dan gewenst.
• De bandenspanning was essentieel om dit te compenseren.
• Door alle speciale technieken was de Corvair geen goedkope auto om te produceren.

Edward N. Cole valt de eer te beurt het Corvair concept bedacht en door het management gekregen te hebben. Door de duidelijk afwijkende constructie was men er van overtuigd dat de Corvair een eigen plaatsje onder de andere Chevrolet modellen kon krijgen. Denkt u nu echt dat alle ingenieurs van een toch niet kinderachtig merk als Chevrolet er op uit waren een slechte auto te maken. Nee toch niet serieus hé ?

Toen de eerst modellen de autobladen haalden werd al snel duidelijk dat de Corvair een afwijkend gedrag vertoonde van wat men gewend was. Diverse bladen haalden aan dat een duidelijk hogere bandenspanning nodig was om de staartlastigheid te compenseren. De meest bladen dachten ook dat voor een goed chauffeur dit geen probleem hoefde op te leveren. En daar schuilt hem een deel van het probleem. Vraag het gros van de Amerikaanse chauffeurs niet naar (goede) rijvaardigheid, mechanisch inzicht of zelfs onderhoud, een auto moet gewoon rijden en verder geen gezeur. Chevrolet had dit probleem overigens zelf ook deels kunnen oplossen. Voor een paar dollar meer had men achter een stabilisator kunnen monteren waardoor alles veel minder kritisch werd. Deze was op de prototypes ook aanwezig. Maar ja $4 op een prijs van ca. $2000 voor het basis model was natuurlijk heel wat. Vooral omdat de auto al niet echt goedkoop om te produceren was en Chevrolet ook graag winst wilde maken. In 1961 zag men het al, de Corvair redde het niet tegen Fords conventionele Falcon en Chevrolet introduceerde het jaar erop de Chevy II welke ook compleet conventioneel was.

De eerste serie Corvair is met kleine wijzigingen van 1960 tot en met 1964 geproduceerd. In dat laatste jaar deed GM wat men misschien al eerder had moeten doen, de Corvair kreeg een extra bladveer om het pendelen van de achteras constructie tegen te gaan. Wat over de jaren ook gebeurde was dat de auto zich steeds meer ontwikkelde van een goedkope "basic" tot een "specialty" car. Dit vindt je ook terug in de reclame uitingen en de vele dreamcars welke op basis van de Corvair zijn gemaakt. De introductie van de Monza series in mei 1960 was de eerste echte stap naar een echte sportieve auto. De auto werd leverbaar met sterkere motoren en de voorbank uit één stuk werden twee losse stoelen. Doordat veel opties standaard waren op de maar iets duurdere Monza ging deze uitvoering het grootste deel van de Corvair omzet ging uitmaken. Kleine model wijzigingen kenmerken de jaren '60 tot en met '63. Wat wel een bijzondere optie op de Monza vanaf 1962 was is de "Spyder" versie. Naast enkele sportieve details was die uitvoering voorzien van een 150PK turbocharged motor. Om de zaak verwarrend te maken was deze "Spyder" optie leverbaar op zowel de coupe als de cabriolet. Later werd deze uitvoering een apart model waarbij de Spyder naam ook echt als type aanduiding gebruikt werd.

Trouwens naast de sedans, coupes en cabrio's heeft de eerste serie Corvairs nog vele gedaanten. Wat te denken van de Lakewood stationwagen, de Loadside and Rampside pick-ups en zeker de Greenbriar, een minivan 25 jaar voordat men ooit van een Chrysler Voyager had gehoord !

In 1965 werd een geheel nieuwe Corvair geïntroduceerd welke tot 1969 gemaakt zou worden. Deze nieuwe Corvair was weer een veel modernere auto met een nieuwe carrosserie en ook een nieuwe nu geheel onafhankelijke achterwiel ophanging. Het nieuwe model was te koop als sedan, coupe en cabriolet en als uitloop in 1965 ook nog als Greenbriar. Het is een sobere auto waarbij chroom erg spaarzaam is gebruikt om zaken te accentueren zodat een tijdloze auto ontstaat. U kunt het zelf beoordelen, zet maar eens een tweede serie Corvair naast een Europeaanse auto uit de zeventiger of tachtiger jaren en de auto ziet er nog steeds goed uit. Deze serie was leverbaar als goedkope 500, natuurlijk de Monza en alleen in 1965 en 1966 als de sportieve Corsa met handschakeling en 140PK standaard of optionele 180PK Turbocharged motor.

Door verschillende oorzaken waaronder het afwijkende rijgedrag van de eerst Corvairs (1960-1963) en de Amerikaanse advocaten die hier meteen een slaatje uit probeerden te slaan werd in april 1965 de verdere ontwikkeling van de tweede serie al op een laag pitje gezet. GM heeft veel rechtszaken moeten vechten en in de meeste daarvan is men in het gelijk gesteld, en de beschuldigingen welke Ralph Nader zijn boek "Unsafe at any speed" heeft gedaan zijn in 1972 door de National Highway Trafic Safety Administration ongegrond verklaard. Dit onderzoek omvatte onder andere de vergelijking met auto's als de '62er Ford Falcon, '62er VW, '60er Plymouth Vailant, '63er Renault, en de ook 1967 Corvair. Het rapport stelt duidelijk dat de stabiliteit van de auto compleet vergelijkbaar was met die andere auto's. Men kan uit het rapport ook duidelijk naar voren halen dat de mening bestaat dat de geuite kritiek behoorlijk ongegrond was. Wat veel mensen niet weten is dat Nader zijn boek trouwens pas in november 1965 verscheen, dus nadat de beslissing om te stoppen al was genomen. Het boek gaat ook niet specifiek over de Corvair maar is een aanklacht tegen de zorgeloze manier waarop de Amerikaanse automobiel industrie met zijn klanten omging met betrekking to veiligheid. Op zich een goede zaak natuurlijk, denk maar even aan de scherpe emblemen en versieringen van toentertijd. De stommiteit welke GM wel beging was om de aanklacht niet gewoon te proberen te weerleggen maar om Nader in diskrediet proberen te brengen. Hierdoor werd het meer een politieke dan een technisch inhoudelijke strijd. Waarom is men dan wel met de Corvair gestopt zult u zeggen. Het is waarschijnlijk een combinatie van factoren, zoals reeds eerder opgemerkt was de auto duur om te produceren, de rechtszaken waren natuurlijk niet erg positief voor de auto en ... waarschijnlijk erg belangrijk Ford bracht in 1964 de Mustang uit. De Corvair zou nooit met die auto kunnen concurreren als het op prestaties aankwam. De Mustang was de vervolmaking van het systeem van "personal cars" wat is ingezet met de Corvair Monza en de Ford Falcon Futura en Sprint. De Mustang had het tij mee. De Chevrolet Camaro en Pontiac Firebird welke in 1967 uitkwamen werden de nieuwe concurrenten.

Dat de Corvair nog geproduceerd is tot 1969 is waarschijnlijk meer te danken dan te wijten aan Ralph Nader. Chevrolet wilde koste wat het koste laten zien dat het een goede auto is. De laatste paar jaar was de ontwikkeling echter minimaal. Wat wel opvalt is dat al in 1972 de eerste meeting van Corsa, de Corvair Club van Amerika, al een feit was. Wat ook jammer is door de strijd met Ralph Nader is dat de positieve kanten van de auto, kompakt, tijdloos en zuinig niet meer aan bod kwamen. Na die tijd is het met de Amerikaanse industrie behoorlijk in het slop geraakt wat deze eigenschappen betreft. Veel autobladen van toen hebben aangegeven dat als de Corvair een succes was geweest de ontwikkeling van kleinere en zuiniger auto's waarschijnlijk veel sneller was gegaan. Nu is Ralph Nader bezig samen met de Amerikaanse "groenen" in deze strijd. Misschien had hij toen een beetje beter moeten opletten ;-) En wie weet het verder, het is al zo lang geleden.

Enkele quotes uit autobladen van toentertijd :

• FIRST - A stock Corvair delivered a great 27.03 MPG in the 1960 Mobilgas Economy Run (3300 km over 5 dagen stevig doorrijden met een gemiddelde van 1 op 11,5).
  THEN - The same Corvair streaked on to snowbound Pikes Peak to make the season's earliest climb !
• Car and Driver in over de Corvair Spyder 1964: "That's really not the worst sort of thing that could happen to a car - to go from an economy car to a prestige vehicle in five years of production"
• Car and Driver over de 1965 Corsa: "Chevy's All-New Corvair - We love it" waarbij hun tester David E Davis, Jr schreef: " The Mustang and the Barracuda are both supposed to be very special-unique new concepts - and they aren't. The Corvair is. (Making the Inevitable Comparison, Car and Driver 1964) Tijdens de perslaunch waren ze zelfs lichtelijk geïrriteerd dat ze ook in de nieuwe Stingray en de nieuwe Impala SS moesten proefrijden, ze wilden niet uit de Corvair zo weg waren ze er van.
• Motor Trend 1966: "Driving the Corvair" "Although there were no turns on GM's Truck Loop tight enough to begin to challenge the Corvair, a few laps in a Corsa convertible (140HP and 4-speed) served to confirm our opinion of this car. Here's one of the best handling cars ever made in the U.S. or elsewhere.
• Het Britse "Motor" magazine in 1966: "All we can be sure about is that you can drive it fast for well over 500 miles and never experience anything but impeccable behaviour.

Wat opvalt is dat de meeste indianen verhalen niet stammen uit de tijd dat de auto's gemaakt werden maar van na die tijd. De meeste testrijders vonden de eerste serie geen probleem als je bereid was je rijstijl wat aan te passen aan het type auto en de tweede serie werd zeer enthousiast ontvangen.

Het Begin - De Corvair - Onze Auto's - De Meetings - Wordt Lid - Foreign Friends