|
GENÇLERDE DEPRESYON
(Adolescent depression window
of –missed?-opportunity; Am J of psychiatry 157:10,
page 1549-1551,October 2000)
Gençlerde sık görülen ruhsal
rahatsızlıklardan biri majör depresyondur. Tanı
konup tedavi edilmediği taktirde hastalarda madde
kullanma eğilimi artmakta, okul başarısı düşmekte,
toplumsal uyum bozulmakta en önemlisi de intihar
riski artmaktadır. Araştırmalar genç yaşlarda ortaya
çıkan depresyonun tekrarlama olasılığının ileri
yaşlarda başlayan depresyonlara göre fazla olduğunu
göstermektedir. Bütün bu nedenlerden dolayı
gençlerde depresyonun tanınması ve tedavi edilmesi
önem kazanmaktadır. Daha önce psikiyatride
kullanılan antidepresan ilaçların çok yan
etkilerinin olması hastaların tedavi uyumunu
bozmaktaydı. Ancak günümüzde kullanılan depresyon
tedavi edici ilaçlar çok az yan etkileri olması
nedeniyle daha rahat kullanılmaktadır. Amerika’da
yapılan araştırmalarda gençlerde depresyon tanısının
güç konduğu ve tedavi olan hastaların çok düşük
oranda olduğu görülmüştür. Yurdumuzda bildiğim
kadarı ile bu konuda yapılmış kapsamlı bir araştırma
yoktur. Ancak klinik gözlemlerim bizde de benzer
şekilde bu hastaların doktora başvurma ve tedavi
olma oranlarının çok düşük olduğu yönünde.
Lewinson ve arkadaşlarının
aynı sayıda yayınlanan makalelerinde gençlerde
depresyonun tanınması ve tedavi edilmesi ile madde
bağımlılığı riskinin azaldığı görülmektedir. Bu
konuda yapılan diğer araştırmalar benzer sonuçları
göstermektedir. Bir başka araştırmada Birmaher ve
arkadaşları depresyon geçiren genç hastalarda madde
bağımlılığı gelişme süresinin ortalama dört yıl
olduğunu vurgulamıştır. Her genç depresyon hastası
mutlaka madde bağımlısı olacak diye bir şartın
olmadığı, sadece depresyon hastalarında madde
kullanma riskinin normal topluma göre daha fazla
olduğu, madde bağımlılığının ortaya çıkışını
etkileyen başka etmenlerin de olduğu
belirtilmektedir. Madde bağımlılığının ortaya
çıkışında kişisel özellikler, aile yapısı ve
toplumsal etkenlerde en az depresyon kadar
etkilidir. Bütün bu etkileyici faktörler göz önüne
alınarak uygulanan tedavi ile madde bağımlılığı
gelişme ve başka ruhsal hastalıkların ortaya çıkma
riski azalabilmektedir.
Gençlerde görülen depresyon
yetişkin hastalarda görülen depresyona göre tedaviye
daha dirençlidir. İlaç tedavisi ile düzelen genç
depresyon hastalarında hastalık ilk 1 yıl içinde %39
oranında tekrarlamaktadır. Bu hastaların yarısında
da özellikle ilk 6 ayda hastalık tekrarlamaktadır.
Bu nedenle yeni tedavi seçenekleri
geliştirilmelidir.
Depresyona yatkınlığı olan ve
depresyonda olan hastaların uzmanlarca takip
edilmesi önemlidir. Geçlerde depresyon geçirme
olasılığını artıran özellikler şunlardır: ailede
depresyon hastası bireylerin olması, anne- baba ile
sürekli çatışma halinde olmak, daha önce depresyon
atağı geçirmiş olmak, bazı davranış bozuklukları
göstermek vb. Kızlarda depresyon erkeklere göre daha
fazla görülmektedir. Gençlerde depresyon
yetişkinlerde görüldüğü gibi tipik belirtilerle
seyretmeyebilir. Çok değişik belirtilerin altında
depresyon yatıyor olabilir bu nedenle tanı koymak
güçtür. Gençlerde depresyonun ilaçla tedavisi çoğu
zaman yeterli değildir. Bunun yanında psikoterapi ve
aile görüşmeleri önem kazanmaktadır.
Bu konuda yapılan araştırmalar
çok az sayıdadır. Daha geniş araştırmaların
yapılması gerekmektedir.
|
