| De cirkel doorbreken |
| Aan bijna alle vormen van ZV gaat spanning vooraf. Ga eens na in hoeverre je dergelijke opkomende spanning serieus neemt. Zeg bijvoorbeeld voor jezelf: 'er is niets om mij nu zorgen over te maken', 'ik moet gewoon kalm worden', 'ik moet alles wat relativeren'. Toch vormt deze spanning, soms alleen innerlijk gevoeld, het begin van de vicieuze cirkel die dikwijls zal uitmonden in pijn doen. |
| Beter kan je wat op zoek gaan naar gedragingen die tot ontspanning kunnen leiden, ook al is het maar tijdelijk. Er zijn verschillende mogelijkheden:Lichamelijke ontlading, waarbij je de spanning letterlijk probeert af te reageren, zoals lopen, fietsen of zwemmen. Veel mensen kunnen beter een paar maal per dag korte en krachtige, in plaats van eenmalig langdurige inspanningen leveren. Activiteiten zoals lezen, een bepaald TVprogramma volgen, tekenen of handwerk. Sommigen blijken zich ook te kunnen afreageren door het beluisteren van bepaalde muziek, meestal luid en hevig. Sommigen vinden ontspanning of afleiding door zich met huishoudelijke zaken bezig te houden of in de tuin te werken. Contacten met anderen kunnen ook ontspannend werken, zeker als er niet over problemen of 'zware' onderwerpen wordt gesproken. Bezig zijn met dieren kan ook een effect hebben. In plaats van naar buiten gericht te werken, blijkt het voor een aantal mensen dikwijls ook heilzaam om spanningen van buiten uit te laten afvloeien, zoals bij meditatie, yoga, ontspanningsoefeningen, massage,... |
 |
| Negatieve gevoelens |
| Als ZV jouw manier is om om te gaan met negatieve gevoelens, dan kun je op zoek gaan naar alternatieven hiervoor. In feite zijn er geen echte negatieve gevoelens, die verwerpelijk of slecht zouden zijn. Gedachten, interpretaties of overtuigingen kunnen geheel of gedeeltelijk 'juist' of 'verkeerd' zijn, maar gevoelens laten zich niet in die zin beoordelen. Gevoelens zijn signalen die ons iets vertellen over onszelf en over de situatie waarin we ons bevinden. Alle mensen, ook diegenen die zogezegd geen problemen zouden hebben, kennen pijn, verdriet, kwaadheid, schaamte en schuldgevoelens. |
| Het feit dat je gevoelens hebt of ervaart, wil echter niet zeggen dat je hele persoon erdoor bepaald wordt. Het is niet omdat je jezelf slecht voelt dat je dat ook bent, het is niet omdat je je kwaad voelt, dat je het kwade bent; het is niet omdat je jezelf vies en vuil voelt, dat je degelijk vies en vuil bent. In veel gevallen blijkt achteraf dat dergelijke interpretaties overgenomen zijn uit de omgeving waarin men is opgegroeid. |
| Voor een kind werken de volwassenen in de omgeving als een soort van spiegel. Als ze van het kind houden en het warmte geeft, zal het kind zich geaccepteerd voelen en zich beschouwen als een waardevol persoon. Als de volwassene dit kind daarentegen voortdurend kwetsen, bekritiseren, of belachelijk maken, dan kan het kind zichzelf daardoor gaan haten of zichzelf beschouwen als een soort van 'voorwerp' zonder een eigen wil. |
| Ga eens na in hoeverre je zelf situaties hebt meegemaakt die je het gevoel gaven slecht, beschaamd, vuil of waardeloos te zijn. Schrijf desnoods enkele van deze situaties kort op. Als je hierbij nog geen of weinig gevoelens durft toe te laten is dat niet erg. Probeer wel na te gaan in hoeverre deze gevoelens op jou 'overgezet' zijn door anderen die je negatief behandeld hebben. |
|
| Omgaan met negatieve gevoelens |
| Niemand ervaart graag 'negatieve' gevoelens, allemaal hebben we min of meer de neiging om ervan weg te lopen. ZV kan dan een dubbel doel hebben, enerzijds is het een onrechtstreekse en gebrekkige uiting van een gevoel, anderzijds is het een manier om ervan weg te lopen, om het gevoel niet te erkennen, om er niet bij hoeven stil te staan. Hoe kun je er anders mee omgaan? Er zijn 4 belangrijke voorwaarden:Erkenning en acceptatie. Gevoelens vragen om erkenning, druk ze niet weg en ontken ze niet, want daardoor kunnen ze 'een eigen leven gaan leiden' en je indirect gaan be�nvloeden en beheersen zonder dat je dit in de gaten hebt. Probeer ze te aanvaarden, veroordeel ze niet. Hoe meer je er tegen vecht, hoe minder ze zullen weggaan. Uiting en verwoording. Gevoelens vragen om uiting, om naar buiten te komen. Anders blijven ze 'opgekropt' en worden ze een 'sluipend gif'. Probeer ze ook in woorden om te zetten en wanneer dit (nog) niet lukt; gebruik dan een creatieve vorm zoals een tekening, een werkstuk in klei of een gedicht. Steun en troost. Zeker wanneer je pijnlijke gevoelens wil toelaten heb je behoefte aan houvast en veiligheid. Gun jezelf troost en probeer voor jezelf te zorgen in plaats van jezelf te verwerpen. Zoek ook steun bij anderen die je kunt vertrouwen zodat je er niet helemaal alleen voorstaat. Evenwicht en afstand. Het is niet bedoeling dat je verdrinkt in pijnlijke gevoelens. Je mag regelmatig 'vakantie nemen' van je pijnlijke gevoelens door ze bewust op afstand te houden (wat niet hetzelfde is als ontkennen). Je kunt je dan doelbewust op iets anders concentreren en afleiding zoeken. Evenwicht houdt ook in dat je naast het omgaan met negatieve ervaringen, ook positieve ervaringen opzoekt. Ook hierdoor doorbreek je de cirkel. |
|
|
 |
| Pijn en verdriet |
| Het is dikwijls onmogelijk om de situaties nog te veranderen die aan de basis liggen van deze gevoelens, maar pijn en verdriet naar buiten laten komen kan helpen ze te milderen en kan de innerlijke last lichter laten wegen. Het is belangrijker deze gevoelens er af en toe te laten zijn. Als je pijn en verdriet ervaart als een schreeuw binnenin, probeer dan deze schreeuw naar buiten te laten komen. Schreeuw mee met muziek of schreeuw in een kussen als je niet wil dat anderen het horen. Als er tranen komen, laat die dan los. Tranen zijn helend. Praat over je gevoelens met anderen, probeer je pijn en verdriet onder woorden te brengen of alles sinds uit te beelden. Als je pijn en verdriet toelaat, gun jezelf dan ook wat warmte, eventueel letterlijk door een bad te nemen of onder de dekens te kruipen. Of zoek de aanwezigheid op van anderen. Soms maken pijn en verdriet deel uit van een rouwproces. Je kan rouwen om het verlies van een geliefd, maar ook om de jeugd die je nooit gehad hebt, of om datgene dat je is aangedaan. Omdat rouw zo overweldigend kan zijn of je de indruk kan geven dat het nooit overgaat, kan soms helpen het rouwproces een vorm te geven door het uitwerken van een rouwritueel. Laat je hierbij helpen door iemand die wat aanwijzingen kan geven. |
|
|
 |
| Kwaadheid en woede |
| Soms kan het heel moeilijk zijn deze gevoelens te accepteren, omdat je zogezegd geen 'recht' hebt op deze gevoelens van jezelf, 'omdat het toch niets uitmaakt', of omdat je vreest erdoor overweldigd te worden of dat je zou overgaan tot geweldpleging. Dit laatste kan vooral het geval zijn als je slachtoffer bent geweest van geweldplegingen. Nochtans hoeft boosheid niet destructief te zijn en is het een emotie die ons kan alarmeren wanneer er over onze grens gegaan wordt, kan leiden tot zelfverwonding, maar ook depressie en zelfhaat. Soms leiden opgekropte woede tot plotse uitbarstingen van razernij, waarbij men elke controle verliest. De schuldgevoelens achteraf, zorgen er dan voor dat de vicieuze cirkel terug in werking wordt gezet. Soms gebeurt het ook dat opgekropte kwaadheid uitmondt in het zich afreageren op personen die niks met de situatie te maken hebben. Wanneer je al lang (geforceerd) zwijgt tegenover iemand waarop je boos bent, dan is het in de eerste plaats nodig dat je deze kwaadheid onderogen ziet (ook al ga je er aanvankelijk van uit dat deze boosheid misschien onterecht is). Daarna moet je manieren vinden om ze te kunnen uiten op een veilige manier, dit wil zeggen zonder jezelf of iemand anders onnodig te kwetsen. Schrijf een brief naar de persoon in kwestie, die je niet opstuurt waarin je de kwaadheid uitdrukt zonder jezelf 'in te houden'. Roep of schreeuw tegen de foto van de persoon in kwestie. Reageer je woede af op een (veilige) fysieke manier. Later wanneer je meer zicht hebt op de zaak, kan het aangeraden zijn een rechtstreeks gesprek te hebben met diegene waarop je kwaad bent. |
|
|
 |
| Schaamte en schuld |
| Deze gevoelens zijn heel dikwijls aanwezig bij mensen die zichzelf verwonden. ZV is dan een manier om zichzelf te straffen en een poging om bevrijd te worden van schaamte, schuld, het gevoel vies of slecht te zijn. Iedereen maakt fouten waarbij anderen benadeeld of gekwetst kunnen worden. In dit geval kunnen we proberen de fout te herstellen of onze verontschuldigingen aan te bieden. Meestal echter voelen mensen die tot ZV overgaan zich onterecht schuldig of beschaamd over iets wat hen is aan gedaan. |
| Haal jezelf terug dat beeld van een jong kind voor. Stel je in eerste instantie voor dat jij niet dat kind bent, maar dat dit kind wel hetzelfde heeft meegemaakt als jou. Wie is er dan verantwoordelijk, wie zou dan schuldig moeten voelen? Herhaal deze fantasie-oefening regelmatig, om zo geleidelijk de zaken in juiste perspectief te kunnen zien. Schaamte en schuldgevoelens zullen echter slechts langzaam uitdoven, naarmate je de nieuwe manier van kijken ook werkelijk tot de jouwe maakt. Onthoud ondertussen dat je persoon niet volledig samenvalt met je gevoelens, zoals hogerop beschreven, en dat je deze gevoelens niet altijd hoeft te volgen. |
|
|
| Zelfverwonding |
| Zoek meer over dit thema met de Yahoo search |
 |
| VOLGEND |
 |
| VORIG |
